Podatek od spadku

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku spadkobiercy do spadkodawcy.

Zdarza się, że określenie istniejącego stopnia pokrewieństwa, szczególnie podczas rozwodów, adopcji, unieważnień związków małżeńskich itp. nastręcza sporo kłopotów.

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

Grupa Osoby zaliczane do grupy
I Małżonek, zstępni (dzieci, wnuki itd.), wstępni (rodzice, dziadkowie itd.), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie.
II Zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych
III Pozostałe osoby

Za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.

Źródłem powinowactwa jest stosunek rodzinny powstały w następstwie zawarcia małżeństwa, chwilą zaś powstania powinowactwa jest chwila zawarcia małżeństwa. Konsekwencje prawne powinowactwa trwają mimo ustania małżeństwa. Jedynie w przypadku unieważnienia związku małżeńskiego następuje ustanie stosunku powinowactwa ex tunc (z mocą wsteczną). W przypadku natomiast ustania małżeństwa wskutek śmierci, uznania za zmarłego lub orzeczenia rozwodu powinowactwo między jednym z małżonków i krewnymi drugiej istnieje nadal.

Wysokość opodatkowania

Skoro już wiesz, co podlega opodatkowaniu, co z tego jest zwolnione z podatku, jaka jest wartość spadku i do której grupy spadkowej się zaliczasz, to łatwo obliczysz należny od Ciebie podatek. Nie musisz zresztą obliczać go samodzielnie, kwotę do zapłaty poda Ci urząd skarbowy w decyzji podatkowej, dopiero wtedy zapłacisz podatek. Podatek ten wylicza się od nadwyżki ponad kwotę wolną od podatku, zależną od grupy podatkowej spadkobiercy:

Kwota w zł Nabywca
9’637 zł Osoba zaliczona do I grupy podatkowej
7’276 zł Osoba zaliczona do II grupy podatkowej
4’902 zł Osoba zaliczona do III grupy podatkowej

Przy obliczeniu podatku stosuje się zasadę, w myśl której przy nabyciu majątku po (od) tej samej osobie z różnych tytułów odlicza się jedną kwotę wolną od podatku (i dla spadków, i dla wcześniejszych darowizn).

Zatem jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz (darowizna, spadek), do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie pięcioletnim.

Zatem nadwyżka spadku ponad ww. kwotę podlega opodatkowaniu według skali podatkowej:

Kwoty nadwyżki w zł Podatek wynosi
Ponad Do
1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej
10’278 zł 3%
10’278 zł 20’556 zł 308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10’278 zł
20’556 zł 822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20’556 zł
2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej
10’278 zł 7%
10’278 zł 20’556 zł 719 zł 50 gr i 9% od nadwyżki ponad 10’278 zł
20’556 zł 1’644 zł 50 gr i 12% od nadwyżki ponad 20’556 zł
3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej
10’278 zł 12%
10’278 zł 20’556 zł 1’233 zł 40 gr i 16% nadwyżki ponad 10’278 zł
20’556 zł 2’877 zł 90 gr i 20% nadwyżki ponad 20’556 zł

Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych oraz skale podatkowe obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego. Możesz więc potrzebować danych archiwalnych, które znajdziesz w naszym

Płatność podatku

Data powstania obowiązku podatkowego wyznacza jedynie obowiązek złożenia zeznania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków powstaje dopiero z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn. Zatem w tym też dniu przypada termin zapłaty podatku, a ewentualne wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania.

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz (darowizna, spadek itd.), do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie pięcioletnim.

Zapłata podatku może się okazać niezbędna dla skorzystania z majątku spadkodawcy. Pisemnej zgody naczelnika urzędu skarbowego wymaga bowiem:

  • zapłata spadkobiercy długu przez dłużnika spadkodawcy;
  • wypłata należności przypadających z tytułu zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
  • wypłata należności ponad kwotę wolną od podatku, przypadających z tytułu:
    • wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek jego śmierci;
    • umorzenia jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Warto dodać, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, będące dłużnikiem spadkodawcy, są obowiązane przy zapłacie długu potrącić i przekazać do właściwego urzędu skarbowego podatek od nabycia spadku, należny od spadkobiercy w wysokości ustalonej przez naczelnika tego urzędu skarbowego. Zapłata długu bez potrącenia podatku od nabycia spadku może nastąpić tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po stwierdzeniu przez naczelnika urzędu skarbowego, że nabycie spadku jest zwolnione od podatku lub że należny podatek został zapłacony albo prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego uległo przedawnieniu.