Zwolnienie sprzedaży

W przypadku prywatnego zbycia nieruchomości podatnicy nie mogą narzekać na brak zmian prawa podatkowego. Ustawodawca wciąż doskonali ulgi mieszkaniowe.

Obecnie podatnik powinien stosować trzy rodzaje zasad, zależne od tego, kiedy nabył nieruchomość: po 31 grudnia 2008 r., w latach 2007-8, czy też może wcześniej. Niniejszy poradnik opisuje właśnie te trzy rodzaje zasad.

Nieruchomości nabyte w roku 2009 i później

PoczÄ…wszy od 1 stycznia 2009 r. zwolnione sÄ… z podatku dochodowego dochody z odpÅ‚atnego zbycia nieruchomoÅ›ci, praw spóÅ‚dzielczych itp. w wysokoÅ›ci, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziaÅ‚u wydatków poniesionych na wÅ‚asne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpÅ‚atnego zbycia nieruchomoÅ›ci i praw majÄ…tkowych, jeżeli poczÄ…wszy od dnia odpÅ‚atnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od koÅ„ca roku podatkowego, w którym nastÄ…piÅ‚o odpÅ‚atne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomoÅ›ci lub tego prawa majÄ…tkowego zostaÅ‚ wydatkowany na wÅ‚asne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzglÄ™dnia siÄ™ do wysokoÅ›ci przychodu z odpÅ‚atnego zbycia nieruchomoÅ›ci i praw majÄ…tkowych.

SÄ… to zasady podobne do obowiÄ…zujÄ…cych przed 2007 r., jednak w przeciwieÅ„stwie do nich opodatkowaniu podlega obecnie nie przychód ze zbycia nieruchomoÅ›ci, ale dochód (przychód pomniejszony o koszty uzyskania). Ulga obejmie zatem proporcjonalnie takÄ… część dochodu, jakÄ… część przychodu przeznaczymy na cele mieszkaniowe. Jeżeli zatem na nabycie nowego mieszkania wydamy 80% przychodu ze zbycia nieruchomoÅ›ci, wówczas zwolnienie z podatku obejmie 80% dochodu, a od 20% dochodu zapÅ‚acimy podatek dochodowy.

Przede wszystkim  przychody przeznaczyć można na

  • nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziaÅ‚u w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiÄ…cego odrÄ™bnÄ… nieruchomość lub udziaÅ‚u w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziaÅ‚u w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziaÅ‚u w takim prawie, zwiÄ…zanych z tym budynkiem lub lokalem,
  • nabycie spóÅ‚dzielczego wÅ‚asnoÅ›ciowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziaÅ‚u w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spóÅ‚dzielni mieszkaniowej lub udziaÅ‚u w takim prawie,
  • nabycie gruntu pod budowÄ™ budynku mieszkalnego lub udziaÅ‚u w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziaÅ‚u w takim prawie, w tym również z rozpoczÄ™tÄ… budowÄ… budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziaÅ‚u w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziaÅ‚u w takim prawie, jeżeli w okresie dwuletnim korzystania z ulgi, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowÄ™ budynku mieszkalnego,
  • budowÄ™, rozbudowÄ™, nadbudowÄ™, przebudowÄ™ lub remont wÅ‚asnego budynku mieszkalnego, jego części lub wÅ‚asnego (wÅ‚asność, wspóÅ‚wÅ‚asność, prawo spóÅ‚dzielcze) lokalu mieszkalnego, 
  • rozbudowÄ™, nadbudowÄ™, przebudowÄ™ lub adaptacjÄ™ na cele mieszkalne wÅ‚asnego budynku niemieszkalnego, jego części, wÅ‚asnego (wÅ‚asność, wspóÅ‚wÅ‚asność, prawo spóÅ‚dzielcze) lokalu niemieszkalnego lub wÅ‚asnego pomieszczenia niemieszkalnego.

Ulga nie obejmuje obiektów przeznaczonych na cele rekreacyjne.

Przychody mogÄ… być przeznaczone nie tylko na nabycie nieruchomoÅ›ci czy prace budowlane, ale również na spÅ‚atÄ™ kredytów zaciÄ…gniÄ™tych na  ww. cele, zarówno po jak i przed dniem uzyskania przychodu ze zbycia nieruchomoÅ›ci. Co najważniejsze, przychody bÄ™dzie można przeznaczyć również na spÅ‚atÄ™ kredytu refinansowego (przeznaczonego na spÅ‚atÄ™ innego kredytu na cele mieszkaniowe), zaciÄ…gniÄ™tego przed dniem uzyskania przychodu ze zbycia nieruchomoÅ›ci lub po tym dniu. Jeżeli kredyt obejmuje różnego rodzaju inwestycje, z których jedynie część uprawnia do zwolnienia, wówczas zwolnienie jest proporcjonalne do kwot kredytu dotyczÄ…cych celów wskazanych w ustawie.

Ulga obejmuje zarówno spÅ‚atÄ™ kapitaÅ‚u, jak i spÅ‚atÄ™ odsetek. Kredyt zaciÄ…gnąć bÄ™dzie można w banku lub w spóÅ‚dzielczej kasie oszczÄ™dnoÅ›ciowo-kredytowej, majÄ…cych siedzibÄ™ w Polsce czy w innym paÅ„stwie czÅ‚onkowskim Unii Europejskiej, a także w Norwegii, Islandii czy w Szwajcarii.

Podatnik wykazuje w zeznaniu rocznych dochód ze sprzedaży nieruchomoÅ›ci i podatek należy i/albo dochód zwolniony w zwiÄ…zku z przeznaczeniem wydatków na okreÅ›lony cel. W przypadku niewypeÅ‚nienia warunków zwolnienia - czyli w przypadku niewydatkowania przychodu na okreÅ›lony cel - podatnik jest obowiÄ…zany do zÅ‚ożenia korekty zeznania rocznego PIT i do zapÅ‚aty podatku wraz z peÅ‚nymi odsetkami za zwÅ‚okÄ™ od zalegÅ‚oÅ›ci podatkowych od 30 kwietnia danego roku.

W przypadku niewypeÅ‚nienia warunków zwolnienia podatnik jest obowiÄ…zany do zÅ‚ożenia korekty zeznania rocznego i do zapÅ‚aty podatku wraz z odsetkami za zwÅ‚okÄ™; odsetki nalicza siÄ™ od nastÄ™pnego dnia po upÅ‚ywie pierwotnego terminu pÅ‚atnoÅ›ci do dnia zapÅ‚aty podatku włącznie.

Nieruchomości nabyte w latach 2007-2008

W odniesieniu do nieruchomości nabytych przed 1 stycznia 2007 r. zastosowanie maja zasady opodatkowania obowiązujące 31 grudnia 2006r. W stosunku do nieruchomości nabytych w latach 2007-8 zastosowanie znajdują nowe zasady.

W odniesieniu do tych nieruchomoÅ›ci nie wystÄ™pujÄ… już zwolnienia zwiÄ…zane z przekazaniem kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomoÅ›ci na wÅ‚asne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od daty uzyskania przychodu. Ulgi te nadal obowiÄ…zujÄ… jednak w stosunku do nieruchomoÅ›ci nabytych przed 1 stycznia 2007 r.

Wolne od podatku dochodowego są obecnie przychody uzyskane przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

  • budynku mieszkalnego, jego części lub udziaÅ‚u w takim budynku;
  • lokalu mieszkalnego stanowiÄ…cego odrÄ™bnÄ… nieruchomość lub udziaÅ‚u w takim lokalu;
  • spóÅ‚dzielczego wÅ‚asnoÅ›ciowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziaÅ‚u w takim prawie;
  • prawa do domu jednorodzinnego w spóÅ‚dzielni mieszkaniowej lub udziaÅ‚u w takim prawie

jeżeli podatnik byÅ‚ zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym wyżej na pobyt staÅ‚y przez okres nie krótszy niż 12 miesiÄ™cy przed datÄ… zbycia. Ministerstwo Finansów forsowaÅ‚o interpretacjÄ™, w myÅ›l której okres 12-miesiÄ™cznego zameldowania biegnie dopiero od 1 stycznia 2007r. WSA w Warszawie w sprawie III SA/Wa 1387/07 potwierdziÅ‚, że stanowisko PIT.pl byÅ‚o sÅ‚uszne - można korzystać z ulgi bÄ™dÄ…c zameldowanym przed nabyciem lokalu. Ani data nabycia lokalu w 2007r. już po zameldowaniu przed 2007r., ani też zameldowanie przed 2007 r. nie przeszkadzajÄ… w skorzystaniu z ulgi, jeżeli meldunek trwaÅ‚ odpowiednio dÅ‚ugo, i to nawet, gdy zakup nastÄ…piÅ‚ 1 stycznia 2007 r. a sprzedaż np. 1 lutego 2007r.

Nie ma zatem znaczenia, czy okres zameldowania przypadaÅ‚ w okresie, kiedy podatnikowi byÅ‚ wÅ‚aÅ›cicielem lokalu/budynku. W zwiÄ…zku z tym zwolniona z podatku bÄ™dzie również sprzedaż niezwÅ‚ocznie po zakupie nieruchomoÅ›ci zamieszkaÅ‚ej przez podatnika jeszcze przed jej zakupem (np. mieszkania zakÅ‚adowego).

Zwolnienie to ma zastosowanie łącznie do obojga małżonków. Oznacza to, że jeżeli podatnik pozostaje w zwiÄ…zku małżeÅ„skim w chwili dokonania sprzedaży, to warunkiem zwolnienia jest, aby zarówno on, jak i małżonek, posiadali 12-miesiÄ™czny okres zameldowania. Nie ma znaczenia, czy pomiÄ™dzy małżonkami istnieje wspólność majÄ…tkowa małżeÅ„ska, czy też nie.

W przypadku wspóÅ‚wÅ‚aÅ›cicieli, każdy ze wspóÅ‚wÅ‚aÅ›cicieli powinien speÅ‚niÅ‚ warunek zwolnienia niezależnie od pozostaÅ‚ych, wraz ze swoim małżonkiem.

Pierwotnie warunkiem zastosowania zwolnienia byÅ‚o zÅ‚ożenie oÅ›wiadczenia w urzÄ™dzie skarbowym w terminie 14 dni od dnia dokonania odpÅ‚atnego zbycia nieruchomoÅ›ci lub prawa majÄ…tkowego, że podatnik speÅ‚nia warunki do zwolnienia. OÅ›wiadczenie to skÅ‚ada siÄ™ w urzÄ™dzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzÄ™du skarbowego wÅ‚aÅ›ciwy wedÅ‚ug miejsca zamieszkania podatnika (w zwiÄ…zku z zameldowaniem na pobyt staÅ‚y powinien to być adres nieruchomoÅ›ci). OÅ›wiadczenie to skÅ‚ada siÄ™ w formie zwykÅ‚ego pisma, nie na druku urzÄ™dowym, choć urzÄ™dy skarbowe z całą pewnoÅ›ciÄ… przygotujÄ… wzory pomocne podatnikom.

Ostatecznie podatnicy, którzy sprzedadzÄ… nieruchomoÅ›ci w roku 2008 lub później i stosujÄ… zasady opodatkowania obowiÄ…zujÄ…ce w latach 2007-8, oÅ›wiadczenie skÅ‚adajÄ… nie w terminie 14 dni, ale w terminie zÅ‚ożenia zeznania rocznego za rok, w których dokonali zbycia.

Oświadczenie powinno zawierać:

  • imiÄ™, nazwisko, adres, NIP (w przypadku małżonków - obojga);
  • formuÅ‚kÄ™: "Niniejszym oÅ›wiadczam, iż w stosunku do odpÅ‚atnego zbycia nieruchomoÅ›ci (... okreÅ›lenie nieruchomoÅ›ci, adres, KW ...) za cenÄ™ (... kwota ...) speÅ‚niam warunki zwolnienia z podatku dochodowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.)";
  • podpis podatnika (w przypadku małżonków - obojga.

W przypadku wspóÅ‚wÅ‚aÅ›cicieli nie bÄ™dÄ…cych małżonkami każdy ze wspóÅ‚wÅ‚aÅ›cicieli skÅ‚ada odrÄ™bne oÅ›wiadczenie, niezależnie od tego, czy pozostali wspóÅ‚wÅ‚aÅ›ciciele je zÅ‚ożyli lub czy w ogóle speÅ‚niajÄ… warunki tego zwolnienia.

Po zmianach definicji miejsca zamieszkania dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych (od 1.1.2007r.) mogÄ… już wystÄ™pować rozbieżnoÅ›ci pomiÄ™dzy miejscem zameldowania a miejscem zamieszkania.

Przedłużony termin - już na zawsze

Z powodu zmiennych interpretacji i oÅ›wiadczeÅ„ Ministerstwa wielu podatników nie skorzystaÅ‚o z ulgi. W efekcie Minister Finansów wydaÅ‚ rozporzÄ…dzenie w sprawie przedÅ‚użenia terminu do zÅ‚ożenia oÅ›wiadczenia o speÅ‚nieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych z odpÅ‚atnego zbycia nieruchomoÅ›ci i okreÅ›lonych praw majÄ…tkowych (Dz.U. Nr 59, poz. 361). Na podstawie tego rozporzÄ…dzenia podatnicy, którzy uzyskali w 2007 r. przychody z odpÅ‚atnego zbycia nieruchomoÅ›ci i okreÅ›lonych praw majÄ…tkowych uzyskali prawo do skÅ‚adania w terminie do dnia 30 kwietnia 2008 r. oÅ›wiadczenia o speÅ‚nieniu warunków do zwolnienia z podatku dochodowego. Natomiast podatnicy, którzy takiego zbycia dokonali w 2008 r. oÅ›wiadczenie to mogÄ… skÅ‚adać na podstawie tego rozporzÄ…dzenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2009 r.

Podatnicy, którzy sprzedadzÄ… nieruchomoÅ›ci w roku 2009 lub później i stosujÄ… zasady opodatkowania obowiÄ…zujÄ…ce w latach 2007-8, oÅ›wiadczenie skÅ‚adajÄ… nie w terminie 14 dni, ale w terminie zÅ‚ożenia zeznania rocznego za rok, w których dokonali zbycia.