Polec znajomym

Organizacja pożytku publicznego

 

Jak przekazać w PIT rocznym 1 % swojego podatku wybranej organizacji pożytku publicznego?

 

Zbiórka publiczna

Wszelkie publiczne zbieranie ofiar w gotówce lub naturze na pewien z góry okreÅ›lony cel wymaga uprzedniego pozwolenia wÅ‚adzy. Zbiórki publiczne regulowane sÄ… przez obowiÄ…zujÄ…cÄ… od roku 1933 ustawÄ™ o zbiórkach publicznych.

PojÄ™cie "zbierania" z obejmuje zarówno wzywanie do skÅ‚adania ofiar jak i przyjmowanie ich, przy tym wzywanie do skÅ‚adania ofiar może mieć miejsce również i w formie oÅ›wiadczenia gotowoÅ›ci ich przyjmowania. ZbiórkÄ… publicznÄ… bÄ™dzie zatem nie tylko to, co kojarzymy w sposób oczywisty: program telewizyjny czy patrole Wielkiej Orkiestry ÅšwiÄ…tecznej Pomocy, nie tylko aktorzy zbierajÄ…cy na odnowienie PowÄ…zek, ale również zbieranie funduszy domokrążne czy też poprzez strony internetowe.

Reklama

Jeżeli chodzi o Internet, to czym innym bÄ™dzie ogÅ‚oszenie o dziaÅ‚alnoÅ›ci organizacji pożytku publicznego (nawet z podaniem celów dziaÅ‚ania i numerów rachunków bankowych, a czym innym bÄ™dzie ogÅ‚oszenie o zbieraniu pieniÄ™dzy na rzecz danej organizacji czy też na jej cele.

To, czy dana zbiórka jest publiczna, czy też nie, nie zależy od tego, czy przyniesie ona jakikolwiek skutek finansowy.

Wyłączenia

Przepisów o zbiórkach publicznych nie stosuje siÄ™:

  • do zbierania ofiar na cele religijne, koÅ›cielnÄ… dziaÅ‚alność charytatywno-opiekuÅ„czÄ…, naukowÄ…, oÅ›wiatowÄ… i wychowawczÄ… oraz utrzymanie duchownych i czÅ‚onków zakonów, jeżeli odbywajÄ… siÄ™ w obrÄ™bie terenów koÅ›cielnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznoÅ›ciach zwyczajowo przyjetych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony;
  • do zbiórek, przeprowadzanych w drodze loterii pieniężnych lub fantowych, jeżeli zbiórki te nie sÄ… przeprowadzane w miejscach publicznych (ale trzeba speÅ‚nić wymagania dot. urzÄ…dzania loterii, czÄ™sto trzeba uzyskać zezwolenie Ministra Finansów na samÄ… loteriÄ™);
  • do zbiórek, przeprowadzanych w lokalach prywatnych wÅ›ród grona osób znajÄ…cych siÄ™ osobiÅ›cie z przeprowadzajÄ…cym zbiórkÄ™ (czyli można zbierać bez ograniczeÅ„ u wÅ‚asnych znajomych zbierajÄ…cych wolontariuszy);
  • do zbiórek wÅ›ród mÅ‚odzieży szkolnej w lokalach szkolnych, odbywajÄ…cych siÄ™ na podstawie pozwolenia wÅ‚adz szkolnych (np. dyrektora szkoÅ‚y);
  • do zbiórek koleżeÅ„skich (np. na pomoc Nowakowi w zwiÄ…zku z tragicznym wydarzeniem losowym) w lokalach urzÄ™dów publicznych na cele godne poparcia, odbywajÄ…cych siÄ™ na podstawie pozwolenia przeÅ‚ożonego urzÄ™du;
  • do ogÅ‚oszeÅ„ i reklam majÄ…cych skÅ‚onić podatników do przekazania 1% na cele pożytku publicznego (w tym bowiem wypadku przekazania dokonuje organ administracji i ogÅ‚oszenie publiczne czy reklama nie jest skierowane do podmiotu przekazujÄ…cego datek; co wiÄ™cej, ustawa nie przewiduje takiej formy zbiórki publicznej, jak proszenie o przekazanie 1% w PIT rocznym, zatem gdyby reklamy odnoÅ›nie przekazania 1% PIT miaÅ‚y wyczerpywać znamiona zbiórki publicznej, żadna organizacja pożytku publicznego nie mogÅ‚a by prowadzić zbiórki publicznej (bo taka forma zbiórki publicznej - poprzez przekazanie w PIT rocznym - nie jest dopuszczalna prawem).

Pozwolenie na zbiórkę publiczną

PozwoleÅ„ na przeprowadzenie zbiórki udzielajÄ…, w drodze decyzji administracyjnej:

  • wójt, burmistrz (prezydent miasta) - jeżeli zbiórka ma być przeprowadzona na obszarze gminy lub jego części,
  • starosta - jeżeli zbiórka ma być przeprowadzona na obszarze powiatu lub jego części obejmujÄ…cej wiÄ™cej niż jednÄ… gminÄ™,
  • marszaÅ‚ek województwa - jeżeli zbiórka ma być przeprowadzona na obszarze województwa lub jego części obejmujÄ…cej wiÄ™cej niż jeden powiat,
  • minister wÅ‚aÅ›ciwy do spraw wewnÄ™trznych - jeżeli zbiórka ma być przeprowadzona na obszarze obejmujÄ…cym wiÄ™cej niż jedno województwo.

Jeżeli zebrane ofiary majÄ… być zużyte za granicÄ… paÅ„stwa, pozwolenia na zbiórkÄ™ udziela, w drodze decyzji administracyjnej, minister wÅ‚aÅ›ciwy do spraw wewnÄ™trznych, za zgodÄ… ministra wÅ‚aÅ›ciwego do spraw zagranicznych i ministra wÅ‚aÅ›ciwego do spraw finansów publicznych.

Jak wskazuje orzecznictwo sÄ…dowe, nie jest możliwe różnicowanie celów zbiórki ze wzglÄ™du na miejsce zamieszkania adresatów pomocy w taki sposób, iż stanowiÅ‚oby to podstawÄ™ do traktowania tak rozumianego celu jako przesÅ‚anki do przyjÄ™cia, iż w tym przypadku miaÅ‚o miejsce ubieganie siÄ™ o pozwolenie na przeprowadzenie trzech różnych zbiórek na terenie woj. mazowieckiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego.

Organizacja biegajÄ…ca siÄ™ o udzielenie pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej przedstawia organowi plan przeprowadzenia zbiórki publicznej, który okreÅ›la:

  • cel, na który majÄ… być przeznaczone ofiary pochodzÄ…ce ze zbiórki publicznej;
  • formy przeprowadzenia zbiórki publicznej;
  • termin rozpoczÄ™cia i zakoÅ„czenia zbiórki publicznej;
  • obszar, na którym zbiórka publiczna ma być prowadzona;
  • sposób informowania o prowadzonej zbiórce publicznej;
  • liczbÄ™ osób, które majÄ… brać udziaÅ‚ w zbiórce publicznej;
  • przewidywane koszty przeprowadzenia zbiórki publicznej, w tym rodzaj i wysokość poszczególnych wydatków.

W sytuacji, gdy ofiary pochodzÄ…ce ze zbiórki publicznej wydatkowane bÄ™dÄ… poza granicami paÅ„stwa, plan przeprowadzenia zbiórki publicznej powinien również wskazywać miejsce, gdzie bÄ™dÄ… wydatkowane zebrane ofiary.

Pozwolenie na zbiórkÄ™ publicznÄ… może być udzielone tylko wówczas, gdy cel zbiórki nie jest przeciwny prawu oraz ze stanowiska interesu publicznego jest godny poparcia.

Za takie cele uważa się przede wszystkim cele: religijne, państwowe, oświatowe, zdrowotne, kulturalno-społeczne i społeczno-opiekuńcze.

Zbiórki publiczne, urzÄ…dzane w interesie osobistym (czyli przez osobiÅ›cie zainteresowanego), sÄ… wzbronione. Dopuszczalny jest jednak udziaÅ‚ podopiecznego fundacji w zbiórce publicznej, którÄ… fundacja organizuje z zamiarem wsparcia tego wÅ‚aÅ›nie podopiecznego.

Decyzja o pozwoleniu na przeprowadzenie zbiórki jest uznaniowa, tzn. organ wydajÄ…cy decyzjÄ™ swobodnie ocenia całą sytuacjÄ… i może wyrazić zgodÄ™, lub nie. Jest oczywiste, że bÄ™dzie siÄ™ przy tym kierowaÅ‚ nie tylko samym celem, ale i sposobem zebrania, tzn.wiarygodnoÅ›ciÄ… instytucji czy osób w zbiórce uczestniczÄ…cych czy ja organizujÄ…cych. Choć nie jest to wyraźnie wskazane, zbyt wysokie koszty organizacji zbiórki publicznej mogÄ… w niektórych przypadkach również skÅ‚onić urzÄ™dnika do odmowy pozwolenia.

Pozwolenie na zbiórkÄ™ publicznÄ… może być udzielone jedynie stowarzyszeniom i organizacjom, posiadajÄ…cym osobowość prawnÄ…, albo komitetom, organizowanym dla przeprowadzenia okreÅ›lonego celu. Cel zbiórki winien być zgodny ze statutem stowarzyszenia lub organizacji, bÄ…dź z aktem organizacyjnym komitetu.

W pozwoleniu winien być okreÅ›lony czas, w którym zbiórka ma być przeprowadzona. MogÄ… być również wymienione warunki co do sposobu przeprowadzenia zbiórki.

Organ, który pozwolenie wydaÅ‚, może je cofnąć w każdym czasie, jeżeli zbiórka przeprowadzana jest niezgodnie z postanowieniami ustawy o zbiórce publicznej, lub jeżeli ujawnione zostanie, że dalsze prowadzenie zbiórki może zagrażć bezpieczeÅ„stwu, spokojowi lub porzÄ…dkowi publicznemu, albo jeÅ›li wÅ‚adza stwierdzi w wyniki kontroli czy uzyskanych wyjaÅ›nieÅ„, że ofiary, uzyskiwane ze zbiórki, nie sÄ… przeznaczane na wÅ‚aÅ›ciwy cel. W takim przypadku organ może jednoczeÅ›nie zarzÄ…dzić przekazanie zebranych ofiar na cele humanitarne jednej z organizacji spoÅ‚eczno - opiekuÅ„czych lub oÅ›wiatowych przez siebie wybranej.

Zbiórka i jej efekty

Zbiórki publiczne mogÄ… być przeprowadzane jedynie przez czÅ‚onków tej instytucji, która pozwolenie otrzymaÅ‚a, lub przez czÅ‚onków instytucyj, majÄ…cych cele pokrewne, albo przez osoby, przez te instytucje imiennie zaproszone. Osobami przeprowadzajÄ…cymi zbiórkÄ™ jako czÅ‚onkowie instytucji, która pozwolenie otrzymaÅ‚a, lub jako osoby imiennie zaproszone przez te instytucje mogÄ… być również:

  • maÅ‚oletni powyżej 16 roku życia,
  • inni maÅ‚oletni, jeżeli przeprowadzajÄ… zbiórkÄ™ na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego i o wolontariacie, pod nadzorem osób peÅ‚noletnich odrÄ™bnie upoważnionych do tego przez tÄ™ organizacjÄ™.

Legitymacja osoby przeprowadzajÄ…cej zbiórkÄ™ publicznÄ… powinna zawierać:

  • numer kolejny,
  • nazwÄ™ przeprowadzajÄ…cego zbiórkÄ™ i jego adres,
  • cel zbiórki publicznej,
  • nazwÄ™ organu, który udzieliÅ‚ pozwolenia,
  • numer i datÄ™ wydanego pozwolenia,
  • fotografiÄ™ osoby przeprowadzajÄ…cej zbiórkÄ™ publicznÄ…,
  • jej imiÄ™, nazwisko i adres oraz
  • okreÅ›lenie terminu ważnoÅ›ci legitymacji.
  • podpis przez osoby czy osób uprawnionych do reprezentowania przeprowadzajÄ…cego zbiórkÄ™ publicznÄ… i
  • pieczęć tej instytucji.

Legitymacja osoby maÅ‚oletniej powinna zawierać ponadto również imiÄ™ i nazwisko osoby peÅ‚noletniej, odrÄ™bnie upoważnionej do nadzoru nad maÅ‚oletnim

Osoby, organizujÄ…ce lub przeprowadzajÄ…ce zbiórkÄ™, nie mogÄ… za swe czynnoÅ›ci otrzymywać wynagrodzenia.

Zbiórka publiczna ofiar w gotówce może być przeprowadzona w formie:

  • dobrowolnych wpÅ‚at na konto, zaÅ‚ożone osobno dla każdej zbiórki publicznej przez przeprowadzajÄ…cego zbiórkÄ™ publicznÄ…;
  • zbierania ofiar do puszek kwestarskich oraz skarbon stacjonarnych, umieszczanych w obiektach, za zgodÄ… ich wÅ‚aÅ›cicieli lub użytkowników;
  • sprzedaży cegieÅ‚ek wartoÅ›ciowych;
  • sprzedaży przedmiotów i usÅ‚ug;
  • zbioru ofiar w naturze, jednak jest to dozwolone tylko w przypadku, gdy wszystkie dary bÄ™dÄ… mogÅ‚y być w niezmienionej postaci zużyte na cel okreÅ›lony w pozwoleniu (czyli np. w supermarkecie zbieramy żywność do banków żywnoÅ›ci).

Zbiórki publiczne mogÄ… być prowadzone:

  • na wolnym powietrzu lub
  • wewnÄ…trz pomieszczeÅ„, w obiektach publicznych lub prywatnych, za zgodÄ… wÅ‚aÅ›cicieli tych obiektów.

Zbiórek publicznych nie przeprowadza siÄ™ jednak w urzÄ™dach administracji publicznej, na terenie szkóÅ‚ i placówek szkolnych oraz oÅ›wiatowych, na terenach i obiektach pozostajÄ…cych pod zarzÄ…dem wÅ‚adz wojskowych oraz w obiektach pozostajÄ…cych w zarzÄ…dzie Ministra Obrony Narodowej lub ministra wÅ‚aÅ›ciwego do spraw wewnÄ™trznych oraz jednostek organizacyjnych podlegÅ‚ych lub nadzorowanych przez ministra wÅ‚aÅ›ciwego do spraw wewnÄ™trznych albo Ministra Obrony Narodowej. Niemniej jednak w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej udzielajÄ…cy pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej może pozwolić na prowadzenie zbiórki publicznej w takich obiektach i terenach.

Organ może też pozwolić na domokrążne zbieranie ofiar, gdy:

  • ze wzglÄ™du na teren, na którym zbiórka publiczna ma być przeprowadzona, lub
  • ze wzglÄ™du na charakter zbiórki publicznej uzna to za spoÅ‚ecznie uzasadnione, w szczególnoÅ›ci gdy celem zbiórki publicznej jest pomoc ofiarom klÄ™sk żywioÅ‚owych.

Puszki kwestarskie oraz skarbony stacjonarne

  • muszÄ… być tak zabezpieczone, by ich otwarcie i wyjÄ™cie zawartoÅ›ci byÅ‚o niemożliwe bez widocznego naruszenia zabezpieczenia;
  • muszÄ… być ponumerowane, zaopatrzone w nazwÄ™ przeprowadzajÄ…cego zbiórkÄ™ publicznÄ… oraz jego adres.

Otwieranie:

  • skarbon stacjonarnych i przeliczanie zebranych ofiar odbywa siÄ™ w obecnoÅ›ci co najmniej dwóch osób, upoważnionych do tego przez przeprowadzajÄ…cego zbiórkÄ™;
  • puszek kwestarskich i przeliczanie zebranych ofiar odbywa siÄ™ w obecnoÅ›ci co najmniej dwóch osób, upoważnionych do tego przez przeprowadzajÄ…cego zbiórkÄ™ publicznÄ…, oraz osoby kwestujÄ…cej.

Na każdej cegieÅ‚ce wartoÅ›ciowej sprzedawanej w ramach zbiórki publicznej umieszcza siÄ™ nazwÄ™ przeprowadzajÄ…cego zbiórkÄ™, jego adres, kolejny numer cegieÅ‚ki, a także jej cenÄ™. CegieÅ‚ki wartoÅ›ciowe stanowiÄ… druki Å›cisÅ‚ego zarachowania i powinny być sporzÄ…dzone w sposób uniemożliwiajÄ…cy ich podrobienie. Na cegieÅ‚ce może być umieszczona informacja dotyczÄ…ca celów zbiórki publicznej.

Na każdym przedmiocie sprzedawanym w ramach zbiórki publicznej wyraźnie i w sposób trwaÅ‚y podaje siÄ™ nazwÄ™ przeprowadzajÄ…cego zbiórkÄ™ publicznÄ… oraz cenÄ™ przedmiotu. Napisy te powinny wyróżniać przedmioty sprzedawane w ramach zbiórki publicznej od innych przedmiotów, znajdujÄ…cych siÄ™ w obrocie.

Artur M. Brzeziński

data utworzenia: 2010-04-23

data modyfikacji: 2012-01-02



Reklama