Podatnicy prowadzÄ…cy podatkowÄ… ksiÄ™gÄ™ przychodów i rozchodów z koÅ„cem roku podatkowego dokonujÄ… zamkniÄ™cia ksiÄ™gi. Na proces ten skÅ‚adajÄ… siÄ™ nastÄ™pujÄ…ce czynnoÅ›ci:

• sporzÄ…dzenie spisu z natury - 31 grudnia
• wycena towarów i materiaÅ‚ów objÄ™tych spisem - do 15 stycznia
• wpisanie do ksiÄ™gi wartoÅ›ci spisu z natury oraz rozliczenie dochodu rocznego

ZamkniÄ™cie roku podatkowego reguluje rozporzÄ…dzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej ksiÄ™gi przychodów i rozchodów
(Dz. U. z 2003r., Nr 152, poz. 1475 z późn. zm.).

Spis z natury

Spisu z natury towarów handlowych oraz materiaÅ‚ów podstawowych i pomocniczych należy sporzÄ…dzić na koniec roku podatkowego, czyli na koniec dnia 31 grudnia 2005r. Zwrot "na koniec roku" oznacza, że formalnie należy spis rozpocząć 31 grudnia 2005r., ale można go skoÅ„czyć już w styczniu, pod warunkiem, że w czasie trwania spisu z natury ilość towarów i materiaÅ‚ów nie ulegnie zmianie. Ze wzglÄ™du na możliwość powstania kradzieży i zniszczeÅ„ zaleca siÄ™ jednak sporzÄ…dzenie spisu z natury w dniu 31 grudnia 2005r.

Spis z natury może stanowić podpisany wydruk z ewidencji magazynowej prowadzonej przy pomocy komputera, jednakże pod tym warunkiem, że stan według wydruku zostanie potwierdzony w rzeczywistości (poprzez sprawdzenie, czy stan rzeczywisty zgadza się ze stanem ewidencyjnym).

Spisem z natury należy objąć:

• towary handlowe czyli wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym; towarami handlowymi sÄ… również produkty uboczne uzyskiwane przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, 
• materiaÅ‚y (surowce) podstawowe czyli materiaÅ‚y, które w procesie produkcji lub przy Å›wiadczeniu usÅ‚ug stajÄ… siÄ™ głównÄ… substancjÄ… gotowego wyrobu; do materiałów podstawowych zalicza siÄ™ również materiaÅ‚y stanowiÄ…ce część skÅ‚adowÄ… (montażowÄ…) wyrobu lub Å›ciÅ›le z wyrobem zÅ‚Ä…czone (np. opakowania - puszki, butelki) oraz opakowania wysyÅ‚kowe wielokrotnego użytku (np. transportery, palety), jeżeli opakowania te nie sÄ… Å›rodkami trwaÅ‚ymi, 
• materiaÅ‚y pomocnicze czyli materiaÅ‚y nie bÄ™dÄ…ce materiaÅ‚ami podstawowymi, które sÄ… zużywane w zwiÄ…zku z dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… gospodarczÄ… i bezpoÅ›rednio oddajÄ… wyrobowi swoje wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci, 
• wyroby gotowe czyli wyroby wÅ‚asnej produkcji, których proces przerobu zostaÅ‚ caÅ‚kowicie zakoÅ„czony, wykonane usÅ‚ugi, prace naukowo-badawcze, prace projektowe, geodezyjno-kartograficzne, zakoÅ„czone roboty, w tym także budowlane, 
• produkcjÄ™ niezakoÅ„czonÄ… czyli produkcjÄ™ w toku oraz półwyroby (półfabrykaty), to jest niegotowe jeszcze produkty wÅ‚asnej produkcji, a także wykonywane roboty, usÅ‚ugi przed ich ukoÅ„czeniem (np. roboty budowlane),
• braki czyli nie odpowiadajÄ…ce wymaganiom technicznym wyroby wÅ‚asnej produkcji, caÅ‚kowicie wykoÅ„czone bÄ…dź też doprowadzone do okreÅ›lonej fazy produkcji; brakami sÄ… również towary handlowe, które na skutek uszkodzenia lub zniszczenia w czasie transportu bÄ…dź magazynowania utraciÅ‚y częściowo swÄ… pierwotnÄ… wartość, 
• odpady czyli materiaÅ‚y, które na skutek procesów technologicznych lub na skutek zniszczenia albo uszkodzenia utraciÅ‚y caÅ‚kowicie swÄ… pierwotnÄ… wartość użytkowÄ….

UWAGA W szczególności w spisie natury należy ująć:

• towary w drodze, również znajdujÄ…ce siÄ™ za granicÄ…, co do których podatnik nie przeniósÅ‚ jeszcze wÅ‚asnoÅ›ci na nabywcÄ™ w przypadku sprzedaży, albo - w przypadku zakupu - co do których nabyÅ‚ już wÅ‚asność od sprzedawcy;
• nieruchomoÅ›ci stanowiÄ…ce towar handlowy;
• nie oddane roboty budowlane.

W spisie nie należy jednak ujmować towarów skradzionych, w stosunku do których należy wystornować wydatki na ich zakup z kosztów, a stratę spowodowaną kradzieżą (wg cen zakupu) wpisać do pozostałych wydatków.

Wycena

W następnej kolejności należy wycenić towary i materiały objęte spisem, w terminie 14 dni od daty spisu, tzn. do 16 stycznia 2006r. W tym dniu ostatecznie na spisie z natury powinny pojawić się wartości towarów i materiałów, najczęściej odszukane na fakturach zakupu.
Wyceny należy dokonać wg cen zakupu lub cen wytworzenia. Można dokonać wyceny również poniżej ceny zakupu, np. z powodu uszkodzenia lub wyjścia z mody, dezaktualizacji itp., co zmniejszy dochód za dany rok podatkowy. Jednak w takim razie należy obok wycenionej wartości podać również cenę zakupu lub koszt wytworzenia.

Towary obce nie podlegają wycenie; wystarczające jest ilościowe ich ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność.

Po przeprowadzeniu remanentu należy ustalić w jakich sposób różnica stanów magazynowych wpÅ‚ywa na wysokość dochodu. Aby to ustalić należy porównać stan magazynu z poczÄ…tku roku ze stanem magazynu na koniec roku. Jeżeli  wartość spisu z natury na koniec roku jest wyższa od wartoÅ›ci spisu z natury na poczÄ…tek roku, wówczas o różnicÄ™ tÄ™ koszty uzyskania przychodu zostanÄ… zmniejszone.

Jeżeli wartość spisu z natury na koniec roku jest niższa od wartości spisu z natury na początek roku, wówczas o różnicę tę koszty uzyskania przychodu zostaną zwiększone.

Wartość spisu z natury należy wpisać do księgi przychodów i rozchodów.

Warto zapamiętać, że w styczniu 2006r. wartość spisu z natury nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, w związku z czym jeżeli styczniowe przychody przekroczą koszty, spowoduje to obowiązek zapłaty podatku.

Przy prowadzeniu:

• ksiÄ™garÅ„ i antykwariatów ksiÄ™garskich - spisem z natury można obejmować jednÄ… pozycjÄ… wydawnictwa o tej samej cenie, bez wzglÄ™du na nazwÄ™ i nazwisko autora, z podziaÅ‚em na książki, broszury, albumy i inne; 
• dziaÅ‚alnoÅ›ci kantorowej - spisem z natury należy objąć niesprzedane wartoÅ›ci dewizowe; 
• dziaÅ‚alnoÅ›ci polegajÄ…cej na udzielaniu pożyczek pod zastaw - spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki; 
• działów specjalnych produkcji rolnej - spisem z natury należy objąć nie zużyte w toku produkcji materiaÅ‚y i surowce oraz ilość zwierzÄ…t wedÅ‚ug gatunków z podziaÅ‚em na grupy.

Spis z natury powinien obejmować również towary stanowiące własność podatnika, znajdujące się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem podatnika, a także towary obce znajdujące się w zakładzie podatnika.