Podatki w praktyce
Pomoc eksperta

Czynności cywilne PCC

Wartość rynkowa – jak ustalić prawidłowo podstawę opodatkowania

Wartość rynkowa stanowi podstawę opodatkowania przy:

  • umowie sprzedaży
  • umowie zamiany – gdzie podstawą opodatkowania jest w przypadku:
    • lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego na taki lokal lub prawo do lokalu - różnica wartości rynkowych zamienianych lokali lub praw do lokali,
    • w pozostałych przypadkach - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, od którego przypada wyższy podatek;
  • umowie dożywocia,
  • umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku.

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Jeżeli podatnik:

  • nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub
  • wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, wartości rynkowej, organ ten wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny.

Jeżeli podatnik, pomimo wezwania nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy.

Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik.

Istotnym jest ustalenie od czego tak naprawdę należy liczyć wartość rynkową oraz moment, na który wartość tę należy liczyć:

  • jeżeli przedmiotem czynności jest udział we współwłasności, wartość ustalić należy dla udziału a nie dla całości podzielonej potem wedle udziału; sam udział przedstawiać może inną wartość, niż całość przedmiotu umowy (może być trudniej zbywalny, mieć mniejszą wartość użytkową itp.).
  • jeżeli przedmiot posiada określone na nim prawa zależne, jest przedmiotem zastawów, hipotek, jego stan różni się od stanu prawidłowego, strona powinna móc wykazać faktyczną wartość, w szczególności przyczynę obniżenia podstawy prawnej,
  • strony przy ustalaniu rynkowości powinny wziąć również po uwagę lokalną cenę, a nie wyłącznie cenę ustalaną globalnie (np. cena auta w Zamościu może znacząco różnić się od ceny ustalanej w Warszawie).

Wartość rynkowa powinna wynikać z umowy między stronami, ale nie zawsze jest ona wartością rynkową, stąd też może być ona następnie obniżana lub podwyższana tylko dla celów podatkowych na zgłoszeniu. W przypadku umów cywilnoprawnych mimo swobody umów zaniżenie wartości przez strony w umowie może jednak powodować, że strona musi zgłosić wartość rynkową a nie tę wynikającą z umowy.

 

Przykład

Strony sprzedały przedmiot x za 1 zł. Wartość rynkowa wynosi jednak 1000 zł. Dla celów podatkowych zgłoszenie na PCC-3 powinno wskazywać wartość 1000 zł.

 

Bezpłatne  SMS Opis deklaracji
PCC-3 (2) Deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych

 

W przypadku nabyć na licytacji, aukcji lub w ramach przetargu ofert trudno wskazywać, by cena ustalona nie stanowiła ceny rynkowej.

Istotnym jest dokumentacja wartości przedmiotu umowy innej od wartości rynkowej przedmiotu nowego – w pełni sprawnego. Na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że wartość ta jest w dniu wyceny podatkowego niższa niż wartość przedmiotu sprawnego lub nieobciążonego prawami osób trzecich.

Wartość rynkową ustalić należy na dzień powstania obowiązku podatkowego, zatem na dzień:

  • dokonania czynności cywilnoprawnej,
  • uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody;
  • powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej - jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt jej dokonania.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 09-05-2014
  • data modyfikacji: 07-01-2016
 

Program PKPiR dla firm i biur

Wybierz moduły i płać za to, czego potrzebujesz

DARMOWA wersja! Skorzystaj >>>

 


Komentarze

Autor: Kamil (24-10-2016 11:09:50)
Temat: Wartość rynkowa
W jaki sposób mogę samodzielnie określić wartość rynkową kupionego pojazdu ? W urzędach podobno określa się ją za pomocą publikacji Eurotax lub Infoexpert. Czy mogę gdzieś sprawdzić wartość,...pokaż całą treść
W jaki sposób mogę samodzielnie określić wartość rynkową kupionego pojazdu ? W urzędach podobno określa się ją za pomocą publikacji Eurotax lub Infoexpert. Czy mogę gdzieś sprawdzić wartość, czy muszę zapytać w urzędzie skarbowym?zwiń
Autor: gość (02-11-2015 19:07:40)
Temat: cena rynkowa
Urzędy Skarbowe w większości nie czepiają się podanych wartości, są bardzo tolerancyjne
Pokaż wszystkie komentarze
Dodaj swój komentarz
Drukuj