Umowy międzynarodowe - umowa przede wszystkim

Jeżeli w związku z zasadami nieograniczonego lub ograniczonego obowiązku podatkowego podlegają opodatkowaniu w Polsce:

dochody uzyskane przez osobę zamieszkałą za granicą, lub
dochody uzyskane za granicą przez osobę zamieszkałą w Polsce,

wówczas kolejnym krokiem będzie sprawdzenie postanowień umowy międzynarodowej o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Umowa taka zawiera przepisy nadrzędne w stosunku do polskiego systemu podatkowego. Jeżeli zatem według tej umowy określone dochody nie podlegają opodatkowaniu w Polsce, wówczas bez względu na treść przepisów krajowych polskich zastosowanie znajduje przepis umowy międzynarodowej.

Umowy takie odnoszą się do opodatkowania dochodów podatkami wymienionymi w umowie. Np. w umowie zawartej przez Polskę ze Stanami Zjednoczonymi wymieniono federalne podatki od dochodu, ale nie stanowe, które trzeba opłacać w zasadzie w każdym przypadku. Ponadto umowy takie określają odrębne zasady opodatkowania w stosunku do dochodów z różnych źródeł.

Umowa międzynarodowa może ustanawiać następujące zasady:

dochód z określonych źródeł podlega opodatkowaniu jedynie za granicą, albo
dochód z określonych źródeł podlega opodatkowaniu w Polsce (tylko w Polsce, albo w Polsce i za granicą).

Umowa międzynarodowa ustanawiając możliwość opodatkowania jakiegoś dochodu w dwóch krajach ustala jednocześnie metodę opodatkowania określonego dochodu. Może to być metoda:

wyłączenia z progresją, według której dochody uzyskane za granicą uwzględnia się przy obliczaniu stawki podatku dochodowego według skali 18 i 32 % (aktualna skala podatkowa PIT), jednak od tych dochodów podatnik nie opłaca podatku w Polsce, a jedynie wpływają one na podwyższenie stawki podatkowej w stosunku do dochodów uzyskanych w kraju;
odliczenia proporcjonalnego, według której dochód uzyskany za granicą podlega doliczeniu do dochodów uzyskanych w kraju, a podatek dochodowy zapłacony za granicą podlega odliczeniu od podatku dochodowego zapłaconego w kraju (jednak w kwocie nie większej, niż podatek dochodowy proporcjonalnie przypadający na dochód uzyskany za granicą).

Wykaz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania znaleźć można na stronach Ministerstwa Finansów.

ABC interpretacji umowy

Umowy w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu formułowane są zazwyczaj według wzorca modelowego OECD. W środkowej części umowy (czesto jest to przepis art.15) umowa zawiera zasadę, w myśl której dochody z pracy najemnej mogą być opodatkowane w Państwie, w którym dochód jest uzyskany, a praca wykonywana. Są tam również zawarte wyjątki od tej reguły. Jeżeli zgodnie z tym przepisem dochód zagraniczny może być opodatkowany za granicą, trzeba sięgnąć do zasady unikania podwójnego opodatkowania. Jest ona zawarta w dalszej części umowy, często w przepisie art.23.

Przepis ten przybiera zazwyczaj brzmienie zbliżone do takiego standardu:

jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód lub zyski majątkowe, które - zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy - mogą być opodatkowane w Zjednoczonym Królestwie, wtedy Polska pozwoli na potrącenie od polskiego podatku od dochodu lub zysków majątkowych (w zależności od konkretnego przypadku), należnego od tej osoby, kwoty równej podatkowi zapłaconemu w Zjednoczonym Królestwie odpowiednio od tego dochodu lub zysków majątkowych. Jednakże takie potrącenie nie może przekroczyć tej części podatku polskiego, która przypada proporcjonalnie na dochód lub zyski majątkowe, które mogą być opodatkowane w Zjednoczonym Królestwie (zasada odliczenia proporcjonalnego);
jeżeli zgodnie z jakimkolwiek postanowieniem niniejszej umowy dochód osiągany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce jest zwolniony od podatku w Polsce, to Polska przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu takiej osoby może stosować stawkę podatku, jaka byłaby zastosowana, gdyby zwolniony dochód nie był wyłączony spod opodatkowania (zasada wyłączenia z progresją).

Przy braku pewności warto poradzić się specjalisty - błąd może dużo kosztować.

Warto również dodać, że dla niektórych przypadków umowa przewiduje opodatkowanie wyłącznie w jednym państwie. Dotyczy to z reguły sytuacji, w których wynagrodzenie za pracę w obcym państwie wypłaca pracodawca, który nie ma tam swojego zakładu oraz sytuacji, gdy pracownik pracuje w transporcie międzynarodowym (są to reguljacje tego samego przepisu art.15).

Odrębne zasady opodatkowania mogą być przewidziane dla naukowców i nauczycieli akademickich, członków zarządu i rad nadzorczych, artystów, sportowców, urzędników, studentów (również za praktyki). Kwestie te regulują zwykle art.16 i nast. umowy.

Brak umowy

Jeżeli Polska nie zawarła z danym krajem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a dochody uzyskane za granicą przez osoby posiadające w Polsce miejsce zamieszkania podlegają opodatkowaniu w Polsce (nieograniczony obowiązek podatkowy), wówczas dla opodatkowania tych dochodów znajdzie zastosowanie metoda odliczenia proporcjonalnego, wynikająca wprost z art.27 ust.8 i 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku osób zamieszkałych za granicą, których dochody:

z pracy wykonywanej na terytorium Polski na podstawie stosunku służbowego lub stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,
inne osiąganych na terytorium Polski

podlegają opodatkowaniu w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy), w razie braku umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dochody te będą podlegały opodatkowaniu w Polsce bez prawa do odliczenia podatku zapłaconego za granicą. Zatem w tym przypadku wystąpi faktycznie podwójne opodatkowanie.

Uwaga ! Gdzie mam się rozliczyć?

Jeżeli opodatkowanie reguluje umowa, wówczas należy zastosować się do następujących wskazówek:

W przypadku zasady wyłączenia z progresją należy rozliczyć dochody zagraniczne za granicą. W Polsce - jeżeli zeznanie PIT-37 lub PIT-36 w ogóle jest składane, należy uwzględnić dochody zagraniczne, ale tylko żeby ustalić stawkę podatku od innych dochodów - opodatkowanych w Polsce. Nie dotyczy to zeznań PIT-36L i PIT-38.

W przypadku zasady odliczenia proporcjonalnego należy rozliczyć dochody zagraniczne za granicą i w Polsce, przy czym w Polsce można odliczyć podatek zapłacony od dochodu zagranicznego za granicą.

Jeżeli umowa wskazuje jako kraj opodatkowania jedno Państwo z wyłączeniem drugiego, wówczas należy dochód rozliczyć (wykazać w zeznaniu) wyłącznie w tym jednym Państwie.

W braku umowy należy stosować zasadę odliczenia proporcjonalnego.

zasada zasady w umowach

e-Porady – czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Praca w Holandii a PIT w Polsce2011-11-07 11:22:42

Czy muszę składać zeznanie podatkowe w Polsce,jeśli mam tylko dochód z pracy za granicą,tj. Holandia. W Holandii mam zameldowanie i pracuję tu cały czas. Umowę o pracę mam od końca 2008 r.

Odpowiedź

Studia i praca w Holandii2011-03-28 14:17:45

Córka studiuje w Holandii (ostatni rok) i odbywa tam praktykę w firmie gdzie miesięcznie otrzymuje 300 Euro (nie jest zatrudniona). Czy musi w Polsce składać jakieś pity i czy musi rozliczyć te otrzymane pieniądze?

Odpowiedź

Sklep internetowy za granicą i w Polsce2010-08-04 09:52:40

Mam zarejestrowaną w Wielkiej Brytanii działalność gospodarczą (jednoosobową). W Polsce sprzedaję produkty przez sklep internetowy (sklep funkcjonuje wyłącznie w Polsce), również w Polsce zlecam przepakowywanie produktów polskiej firmie, oprócz tego mam miejsce, z którego wysyłam produkty na całą Polskę...