PIT-y roczne 2013

Pomoc eksperta

Ulgi i odliczenia

Wpłaty na emerytury - IKZE

Odliczeniu od podstawy opodatkowania podlega kwota zapłaconych w danym roku i prawidłowo udokumentowanych składek na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego.

Kto korzysta z ulgi

Podatnik, który założył konto IKZE może dokonywać odliczenia podatkowego w przypadku, gdy:


Dowody

Odliczeniu podlega wyłącznie składka na IKZE opłacona w danym roku. Składka należna lecz niezapłacona nie upoważnia do doliczeń. Podstawą rozliczenia ulgi będą dowody wpłat na rzecz IKZE wskazujące kto, komu ile i za co zapłacił. Dowód powinien również zawierać datę poniesienia wydatku, co pozwoli ustalić prawo do ulgi w danym roku. Brak dowodu uniemożliwia korzystanie z ulgi.


IKE a IKZE

Nie ma możliwości zaliczania na rzecz ulgi podatkowej składek przekazywanych na rzecz IKE. Wyłącznie składki na IKZE podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Możliwe jest natomiast prowadzenia dwóch kont – IKE oraz IKZE – i korzystanie z ulgi podatkowej tylko w ramach składek na IKZE.


Ile można odliczyć?

O ile przepisy podatkowe nie wskazują maksymalnej kwoty odliczeń, to istnieje górna granica co do kwoty składek na IKZE, powyżej której nie ma możliwości gromadzenia oszczędności. Podatnika ograniczają dwa limity – indywidualny – zależny od wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne w roku poprzednim oraz ogólny – uzależniony od wartości podstawy wymiaru składek ZUS ogłoszonej dla samozatrudnionych.

Wpłaty w roku kalendarzowym nie mogą przekraczać równowartości 4% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, ustalonej dla oszczędzającego za rok poprzedni, przy czym kwota ta nie może być wyższa niż 4% kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ogłoszonej na podstawie art. 19 ust. 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) na rok poprzedni. W 2013 r. obowiązuje więc zatem kwota ograniczenia z roku poprzedniego, czyli z roku 2012, która wynosiła 105.780 zł. Maksymalne roczne odliczenie składek na IKZE nie może więc przekroczyć 4231,20 zł.

Gdy kwota nie przekracza 4% równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, ogłaszanego w terminie do dnia 15 września poprzedniego roku kalendarzowego, oszczędzający może dokonać w roku kalendarzowym wpłaty na IKZE do wysokości 4% równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w poprzednim roku kalendarzowym.

Poza tym ubezpieczony musi sprawdzić, jaka była podstawa wymiaru jego składek na ubezpieczenie emerytalne w roku poprzednim – dla przykładu jeżeli zarobki z tytułu standardowej umowy o pracę w 2013 roku były niższe niż 9 tys. zł brutto – kwota odliczenia będzie niższa niż wskazana powyżej, a osoba nie skorzysta z ulgi w pełnej wysokości. Celem ustalenia wartości należy ustalić uśrednioną wartość wynagrodzenia przysługującą za poprzedni rok podatkowy.

Ograniczenie obowiązuje również w przypadku opłacenia składek zaległych, tj. maksymalną kwotę roczną liczy się dla wszystkich wpłacanych w danym roku składek, w tym tych zaległych. Są one odliczane w roku podatkowym, w którym dokonuje się ich zapłaty, a nie w roku, za który są należne. W takim przypadku możliwe jest, że kwota wpłaty przekroczy wskazaną powyżej górną kwotę rocznego odliczenia. Wówczas odliczeniu podlegać może wyłącznie wspomniana górna granica odliczenia.


Uposażony a ulga, małżonek a ulga

Dla korzystania z ulgi nie ma znaczenia, na czyją rzecz zastrzeżona zostanie wypłata środków w przypadku śmierci oszczędzającego.

Problemem może okazać się natomiast odliczanie kwot od przychodu jednego z małżonków w przypadku, gdy zapłaty dokonywał drugi małżonek oraz odpowiednio, gdy małżonek nie zarobkując w danym roku dokonuje świadczeń na rzecz drugiego małżonka, a w konsekwencji odliczenia kwot przekazanych na IKZE dokonuje drugi z małżonków. W obu przypadkach choć teoretycznie wydatkowane kwoty pochodzić mogą z majątku stanowiącego współwłasność majątkową małżeńską, to możliwa jest argumentacja, że wpłaty nie zostały dokonane przez podatnika na własne konto, co w konsekwencji ogranicza prawo do ulgi.

Uwaga!

Zapisy ustawy nie wskazują na takie ograniczenia. Ulga przysługuje bowiem z tytułu wpłaty na IKZE bez wskazania, na czyje konto ma się ta wpłata odbywać. W konsekwencji można uznawać, że przy spełnieniu warunku prowadzenia IKZE przez oboje małżonków spór z organem podatkowym ma swoje podstawy prawne.

Dwa konta IKZE, IKE łącznie z IKZE

Oszczędzający na IKZE ma prawo do odliczenia od dochodu wpłat na IKZE na zasadach i w trybie określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli na podstawie umowy o prowadzenie IKZE gromadzi oszczędności tylko na jednym IKZE.

Oszczędzający może jednak zawierać umowy o prowadzenie IKE lub IKZE z różnymi funduszami inwestycyjnymi zarządzanymi przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych. W takim przypadku do wartości limitów oszczędzającemu przysługuje prawo do ulgi podatkowej. Limit w tym wypadku jest łączny i niepodzielny.

 

IKZE dla dziecka

Małoletni ma prawo do dokonywania wpłat na IKE lub IKZE tylko w roku kalendarzowym, w którym uzyskuje dochody z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę. W innym wypadku nie ma możliwości, by otworzyć takie konto dla dziecka i odkładać na jego rzecz składki w tej formie. Na IKE lub IKZE może gromadzić oszczędności wyłącznie jeden oszczędzający. Nie ma zatem możliwości, by założyć konto emerytalne i opłacać składki za dziecko. W takim przypadku składek opłacanych na cudze konto jako forma darowizny nie można rozliczać w ramach własnej ulgi podatkowej.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 15-07-2013
  • data modyfikacji: 05-02-2014

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj