Ulga prorodzinna A.D. 2009

W rozliczeniu za 2009 r. podatnicy po raz kolejny bÄ™dÄ… mogli skorzystać z ulgi prorodzinnej. Ulga ta przysÅ‚uguje za każdy miesiÄ…c wychowywania dziecka. Odliczenie bÄ™dzie przysÅ‚ugiwaÅ‚o za okres od urodzenia dziecka do koÅ„ca okresu, w którym przysÅ‚uguje ulga (np. ukoÅ„czenia przez dziecko studiów). W przypadku dzieci, które dopiero siÄ™ urodziÅ‚y albo tych, które przestaÅ‚y w ciÄ…gu roku speÅ‚niać warunki uprawniajÄ…ce rodziców do korzystania z ulgi (np. staÅ‚y siÄ™ peÅ‚noletnie i nie uczÄ… siÄ™ dalej albo też sÄ… peÅ‚noletnie i przestaÅ‚y siÄ™ uczyć, albo ukoÅ„czyÅ‚y 25 lat - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 18.06.2009 r., sygn.  IBPBII/1/415-284/09/ASz), oznacza to zmniejszenie kwoty przysÅ‚ugujÄ…cego odliczenia proporcjonalnie do okresu, w którym te warunki byÅ‚y speÅ‚nione. JeÅ›li zatem np. dziecko studiuje i ukoÅ„czy 25 lat w kwietniu, ulga bÄ™dzie przysÅ‚ugiwaÅ‚a rodzicom tylko za cztery miesiÄ…ce. Podobnie gdy dziecko urodzi siÄ™ w grudniu, rodzicom ulga bÄ™dzie przysÅ‚ugiwaÅ‚a tylko za grudzieÅ„, a zatem odliczÄ… zaledwie 1/12 ulgi. W 2010 roku w takich przypadkach ulga przysÅ‚uguje rodzicom za caÅ‚y rok.

Ponadto ulga przysÅ‚uguje, na każde maÅ‚oletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym podatnik:
• wykonywaÅ‚ wÅ‚adzÄ™ rodzicielskÄ…,
• peÅ‚niÅ‚ funkcjÄ™ opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwaÅ‚o,
• sprawowaÅ‚ opiekÄ™ poprzez peÅ‚nienie funkcji rodziny zastÄ™pczej na podstawie orzeczenia sÄ…du lub umowy zawartej ze starostÄ… (Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 07.09.2009 r., sygn. IBPBII/1/415-542/09/ASz).

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT odliczeniu podlega kwota stanowiÄ…ca 1/6 kwoty zmniejszajÄ…cej podatek okreÅ›lonej w pierwszym przedziale skali, za każdy miesiÄ…c kalendarzowy, w którym podatnik wykonywaÅ‚ wÅ‚adzÄ™, peÅ‚niÅ‚ funkcjÄ™ albo sprawowaÅ‚ opiekÄ™.

Odliczenie nie przysÅ‚uguje poczÄ…wszy od miesiÄ…ca, w którym dziecko:
• na podstawie orzeczenia sÄ…du zostaÅ‚o umieszczone w instytucji zapewniajÄ…cej caÅ‚odobowe utrzymanie ( w rozumieniu przepisów o Å›wiadczeniach rodzinnych)
• wstÄ…piÅ‚o w zwiÄ…zek małżeÅ„ski.

Jeżeli peÅ‚noletnie dziecko zarobiÅ‚o w 2009 roku wiÄ™cej niż 3089 zÅ‚, to rodzic traci prawo do caÅ‚ej ulgi prorodzinnej. Nie ma znaczenia fakt, że dziecko speÅ‚niaÅ‚o inne warunki do objÄ™cia odliczeniem (wiek do 25 lat i w trakcie nauki).  Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 15.04.2009 r. nr IPPB4/415-98/09-2/SP uznaÅ‚, że jeżeli dziecko oprócz dochodów nie uzyskaÅ‚o w Polsce dochodów powodujÄ…cych obowiÄ…zek zapÅ‚aty podatku, to matce dziecka przysÅ‚uguje prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej.

Odliczenie dotyczy Å‚Ä…cznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastÄ™pczych pozostajÄ…cych w zwiÄ…zku małżeÅ„skim. KwotÄ™ tÄ™ mogÄ… odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Ulga prorodzinna jest odliczana od podatku, pomniejszonego wczeÅ›niej o skÅ‚adki ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku gdy w tym samym miesiÄ…cu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest wÅ‚adza, peÅ‚niona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa wyżej, każdemu z podatników przysÅ‚uguje odliczenie w kwocie stanowiÄ…cej 1/30 ww. kwoty miesiÄ™cznej (czyli limit dzienny) za każdy dzieÅ„ sprawowania pieczy nad dzieckiem. Oznacza to, że przy przekazaniu dziecka przekazujÄ…cy oraz otrzymujÄ…cy dziecko pod opiekÄ™ korzystajÄ… z ulgi proporcjonalnie do okresu sprawowania opieki czy funkcji itp.

Na odpowiednio takich samych zasadach ulga przysługuje w stosunku do dzieci pełnoletnich (Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, 07.07.2009 r., sygn. ITPB2/415-326/09/IL):
• dzieci, bez wzglÄ™du na ich wiek, które zgodnie z odrÄ™bnymi przepisami otrzymywaÅ‚y zasiÅ‚ek pielÄ™gnacyjny;
• dzieci do ukoÅ„czenia 25 lat uczÄ…ce siÄ™ w szkoÅ‚ach, o których mowa w przepisach o systemie oÅ›wiaty lub w przepisach - Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskaÅ‚y dochodów, z wyjÄ…tkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokoÅ›ci niepowodujÄ…cej obowiÄ…zku zapÅ‚aty podatku.

Ulga prorodzinna jest bowiem ulga rodzicielskÄ…, tzn. że dotyczy Å‚Ä…cznie obojgu rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastÄ™pczych pozostajÄ…cych w zwiÄ…zku małżeÅ„skim. Rodzice majÄ… wybór czy dokonajÄ… odliczenia tylko od podatku jednego z nich, czy też od podatku obojga. Rodzice mogÄ… dowolnie ustalać proporcje odliczenia.

OdstÄ™pstwo od tych reguÅ‚y dotyczy rodziców, w stosunku do których orzeczone zostaÅ‚y rozwód albo separacja. Odliczenie przysÅ‚uguje wówczas rodzicowi, u którego dzieci faktycznie zamieszkujÄ….Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 11.05.2009 r., sygn. IBPBII/1/415-163/09/ASz uznaÅ‚, że uprawnienie rodziców, w stosunku do których orzeczone zostaÅ‚y rozwód albo separacja, do skorzystania z omawianej ulgi warunkuje Å‚Ä…czne speÅ‚nienie obu przesÅ‚anek, tj.: faktyczne zamieszkiwanie dzieci u jednego z rodziców oraz wychowanie tych dzieci w roku podatkowym, którego dotyczy rozliczenie podatku dochodowego.

Drugi UrzÄ…d Skarbowy w Gdyni (17.04.2007 r., PD-3/415-0004/07) wskazaÅ‚, że ulga przysÅ‚uguje tylko podatnikom zajmujÄ…cych siÄ™ faktycznie wychowaniem dziecka. Jeżeli wychowaniem dziecka zajmuje siÄ™ jeden rodzic, pod którego opiekÄ… dziecko przebywa, a drugi rodzic nie mieszka z dzieckiem i jedynie przyczynia siÄ™ do kosztów utrzymania dziecka, to nie przysÅ‚uguje mu prawo do skorzystania z odliczenia. Przez wychowanie rozumieć należy faktycznie wychowanie i faktyczne ponoszenie ciężarów i konsekwencji wychowania dziecka a nie tylko ponoszenie obciążeÅ„ finansowych.

Należy także pamiÄ™tać, że ulga prorodzinna przysÅ‚uguje tylko podatnikom rozliczajÄ…cym siÄ™ na zasadach ogólnych, tj. wg skali podatkowej. Z ulgi nie mogÄ… wiÄ™c skorzystać przedsiÄ™biorcy opÅ‚acajÄ…cy kartÄ™ podatkowÄ…, ryczaÅ‚t od przychodów ewidencjonowanych (Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 23.04.2009 r. nr IPPB1/415-248/09-2/KS), podatek liniowy 19% lub podatek tonażowy. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby z ulgi prorodzinnej skorzystaÅ‚ drugi rodzic dziecka, pod warunkiem, że bÄ™dzie rozliczaÅ‚ siÄ™ na zasadach ogólnych.

Ulga na dziecko bÄ™dzie odliczana w rocznym zeznaniu podatkowym. Podatnicy speÅ‚niajÄ…cy warunki do odliczenia uwzglÄ™dniajÄ… ulgÄ™ w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36 lub PIT-37, do którego doÅ‚Ä…czajÄ… zaÅ‚Ä…cznik PIT/O. Należy przy tym pamiÄ™tać, że od rozliczeÅ„ podatkowych za 2009 rok zlikwidowana zostaÅ‚a możliwość odliczenia ulgi prorodzinnej w rocznym obliczeniu podatku sporzÄ…dzanym przez pÅ‚atnika na wniosek podatnika PIT-40. Podatnik bÄ™dzie musiaÅ‚ zÅ‚ożyć samodzielnie roczne zeznanie podatkowe.

Ustawodawca nie wprowadziÅ‚ żadnych obowiÄ…zków w zakresie dokumentowania prawa do ulgi, czy też liczby wychowywanych dzieci. Nie oznacza to jednak, że podatnicy mogÄ… bez żadnych konsekwencji odliczyć ulgÄ™ z tytuÅ‚u wychowywania dzieci, które faktycznie nie istniejÄ…. Ponadto podatnik bÄ™dzie musiaÅ‚ zawrzeć w zeznaniu rocznym numery PESEL dzieci a jeÅ›li nie ma tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. BÄ™dzie on także zobligowany do przedstawienia na wezwanie odpowiednich organów skarbowych odpowiednich dowodów, w szczególnoÅ›ci odpisu aktu urodzenia, zaÅ›wiadczenia sÄ…du rodzinnego o ustaleniu prawnego opiekuna dziecka, odpisu orzeczenia sÄ…du o ustaleniu rodziny zastÄ™pczej lub umowy zawartej pomiÄ™dzy rodzinÄ… zastÄ™pczÄ… a starostÄ…; zaÅ›wiadczenia o uczÄ™szczaniu peÅ‚noletniego dziecka do szkoÅ‚y - UrzÄ…d Skarbowy w KÄ™trzynie, 13.07.2007 r., US III/415-24/07.

ReasumujÄ…c należy stwierdzić, iż w rozliczeniu za 2009 r. podatnicy po raz kolejny bÄ™dÄ… mogli skorzystać z ulgi prorodzinnej. Wysokość ulgi w 2009 roku wynosi 1112,04 zÅ‚, takÄ… kwotÄ™ odliczÄ… podatnicy, którzy przez caÅ‚y rok speÅ‚niali okreÅ›lone powyżej warunki. Należy przy tym pamiÄ™tać, że podatnik, który wszystkie wymogi speÅ‚nia, w pewnych sytuacjach bÄ™dzie uprawniony tylko do odliczenia częściowego. Stanie siÄ™ tak, jeżeli jego peÅ‚noletnie dziecko w trakcie roku przestaÅ‚o speÅ‚niać warunki do objÄ™cia odliczeniem.

Interpretacje PIT.pl obejmujÄ… tezy wybranych interpretacji urzÄ™dów, izb skarbowych, wyroków sÄ…du oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowiÄ… porady podatkowej czy prawnej i sÄ… wyÅ‚Ä…cznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez WnioskodawcÄ™ i stanu prawnego obowiÄ…zujÄ…cego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeÅ„. PeÅ‚na treść wybranych interpretacji dostÄ™pna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.