Ulga odsetkowa zlikwidowana, ale nie dla wszystkich

Ostatnia nowelizacja ustawy o PIT, która weszÅ‚a w życie 1.01.2007r. zlikwidowaÅ‚a ulgÄ™ odsetkowÄ…, ale podatnicy, którzy zaciÄ…gnÄ™li kredyt hipoteczny do koÅ„ca 2006 roku, mogÄ… korzystać z odliczeÅ„ odsetek od tego kredytu.

Mimo, że przepisów dotyczÄ…cych ulgi odsetkowej nie ma już w ustawie, ale osoby, które nabyÅ‚y prawo do ulgi wczeÅ›niej powinny je w dalszym ciÄ…gu stosować. Ustawa nowelizujÄ…ca ustawÄ™ o PIT stwierdza, że podatnikom, którym w latach 2002-2006 zostaÅ‚ udzielony kredyt dajÄ…cy prawo do odliczeÅ„ w ramach ulgi odsetkowej, do czasu spÅ‚aty kredytu, ale nie dÅ‚użej niż do dnia 31 grudnia 2027r. Limit odliczeÅ„ w tym okresie bÄ™dzie co roku ogÅ‚aszany w drodze obwieszczenia w Dzienniku UrzÄ™dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Do tej pory limit odliczeÅ„ wynosiÅ‚ 189.000 zÅ‚ i tyle też bÄ™dzie wynosiÅ‚ w rozliczeniu za 2007r. W rozliczeniu za 2008r. limit ten bÄ™dzie natomiast wyższy i wyniesie 212.870 zÅ‚. Oznacza to, że w jeżeli podatnik zaciÄ…gnÄ…Å‚ kredyt np. na kwotÄ™ 250.000 zÅ‚ i uzyskaÅ‚ prawo do ulgi odsetkowej przed koÅ„cem 2006r., to w rozliczeniu za 2007r. bÄ™dzie mógÅ‚ odliczyć odsetki naliczone maksymalnie od kwoty 189.000 zÅ‚, ale już w rozliczeniu za 2008r. od kwoty 212.870 zÅ‚.

Wielu podatników ma jednak wÄ…tpliwoÅ›ci, czy mogÄ… skorzystać z ulgi odsetkowej na podstawie powyższych regulacji. WÄ…tpliwoÅ›ci dotyczÄ… szczególnie podatników, którzy realizowali inwestycjÄ™ na przeÅ‚omie roku 2006/2007. Ustawa nowelizacyjna przewiduje bowiem, że prawo do ulgi odsetkowej przysÅ‚uguje, jeżeli kredyt „zostaÅ‚ udzielony” w latach 2002-2006. Podatnicy majÄ… wiÄ™c wÄ…tpliwoÅ›ci, czy chodzi tutaj o podpisanie umowy, kredytowej, uruchomienie Å›rodków, spÅ‚acenie części kredytu i czy ma w takich okolicznoÅ›ciach znaczenie moment podpisania aktu notarialnego. W interpretacjach urzÄ™dowych, które pojawiÅ‚y siÄ™ do tej pory, urzÄ™dy skarbowe uznawaÅ‚y, że znaczenie dla możliwoÅ›ci korzystania z ulgi odsetkowej w nastÄ™pnych latach ma sam fakt zawarcia umowy kredytowej, nie zaÅ› powinnoÅ›ci banku wynikajÄ…cej z tej umowy, polegajÄ…ca na wypÅ‚acie kredytu (uruchomieniu transzy kredytowych), czy też tym bardziej obowiÄ…zek kredytobiorcy sprowadzajÄ…cy siÄ™ do spÅ‚aty kredytu wraz z odsetkami (Drugi UrzÄ…d Skarbowy w BiaÅ‚ymstoku, 21 grudnia 2006r., II US pb IB / 415 - 78 / 282a/79 / 06 / KSz; UrzÄ…d Skarbowy w Ostrowcu ÅšwiÄ™tokrzyskim, 14 grudnia 206r., PDI/415-44/06; UrzÄ…d Skarbowy w Lesznie, 25 października 2006r., PD-Ib-415-18/06). Nie wystarczy przy tym samo zÅ‚ożenie wniosku o kredyt, ale faktyczne podpisanie umowy kredyty (UrzÄ…d Skarbowy w Opatowie, 12 grudnia 2006r., PD-415/1/MB/06).

Jeżeli wiÄ™c podatnik podpisaÅ‚ umowÄ™ kredytowa najpóźniej 31 grudnia 2006r. może do koÅ„ca 2027r. korzystać z ulgi odsetkowej. Podatnicy powinni jednak zapoznać siÄ™ z dotychczas obowiÄ…zujÄ…cymi przepisami dotyczÄ…cymi korzystania z ulgi odsetkowej. Nie każda bowiem inwestycja, na którÄ… zaciÄ…gniÄ™to kredyt daje prawo do ulgi a ponadto przepisy zawierajÄ… wiele dodatkowych obostrzeÅ„.

Przede wszystkim należy wskazać, jaka inwestycja daje prawo do odliczeń odsetek od kredytu zaciągniętego na jej realizację. Od podstawy obliczenia podatku, odlicza się bowiem faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

1. budowÄ… budynku mieszkalnego, albo
2. wniesieniem wkÅ‚adu budowlanego lub mieszkaniowego do spóÅ‚dzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
3. zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowaÅ‚a ten budynek w wykonywaniu dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej, albo
4. nadbudowÄ… lub rozbudowÄ… budynku na cele mieszkalne lub przebudowÄ… (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie speÅ‚niajÄ…ce wymagania okreÅ›lone w przepisach prawa budowlanego.

Powyższy katalog inwestycji jest katalogiem zamkniÄ™tym, w zwiÄ…zku z czym sfinansowanie kredytem innych inwestycji nie daje prawa do skorzystania z ulgi odsetkowej. Przede wszystkim katalog ten nie obejmuje zakupu mieszkania (domu) na rynku wtórnym.

Prawo do ulgi daje także zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku. UrzÄ™dy skarbowe wskazujÄ… jednak, że przebudowa budynku niemieszkalnego na mieszkalny nie jest tożsama z budowÄ… nowego budynku mieszkalnego. Zatem inwestycjÄ… uprawniajÄ…cÄ… do ulgi nie jest np. zakup mieszkania w budynku, który powstaÅ‚ w wyniku przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku niemieszkalnego na budynek mieszkalny. Dotyczyć to może np. przebudowanych koszar (UrzÄ…d Skarbowy w PrzemyÅ›lu, 24 listopada 2006r., US XV/415-34/06), czy też hoteli.

CzÄ™stym przypadkiem jest także zaciÄ…gniÄ™cie przez podatników kredytu (np. kredytu konsolidacyjnego) na spÅ‚atÄ™ innego kredytu mieszkaniowego, który dawaÅ‚ podatnikowi prawo do odliczeÅ„ w ramach ulgi odsetkowej lub przeniesienie tego kredytu do innego banku. Drugi kredyt jest wówczas zaciÄ…gany na korzystniejszych warunkach, niż kredyt zaciÄ…gniÄ™ty pierwotnie. Podatnicy muszÄ… jednak pamiÄ™tać, że ten korzystniejszy kredyt nie daje prawa do odliczeÅ„ w ramach ulgi odsetkowej. UrzÄ™dy skarbowe wskazujÄ… bowiem powszechnie, że przesÅ‚ankÄ… zaciÄ…gniÄ™cia "drugiego" kredytu, jest spÅ‚ata zobowiÄ…zania wobec pierwszego banku, który udzieliÅ‚ kredytu na cele mieszkaniowe, nie zaÅ› sfinansowanie inwestycji mieszkaniowej. ZaciÄ…gniÄ™cie kredytu w nowym banku wiąże siÄ™ bowiem z zawarciem nowej umowy kredytowej, zgodnie z którÄ… Å›rodki postawione do dyspozycji podatnika przeznaczone sÄ… na spÅ‚atÄ™ zadÅ‚użenia wobec innego banku (UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-Targówek, 24 sierpnia 2007r., 1437/ZDF/423/112/07/LJ; UrzÄ…d Skarbowy w KroÅ›nie, 30 listopada 2006r., Pdf 415/45/2006, UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-Targówek, 19 wrzeÅ›nia 2006r., 1437/ZI/423/298/JS/06; UrzÄ…d Skarbowy w Grójcu, 21 sierpnia 2006r., 1407/N-005/US/19/06/DD).

Przepisy nie ograniczajÄ… jednak prawa do ulgi odsetkowej tylko do jednego kredytu. Odliczać można wiÄ™c wydatki na spÅ‚atÄ™ odsetek od kredytów otrzymanych z dwóch (lub wiÄ™cej) różnych banków. Ważnym jest by pamiÄ™tać o tym, że odliczenie, obejmuje odsetki od tej części kredytu, która nie przekracza kwoty stanowiÄ…cej iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczenia premii gwarancyjnej od wkÅ‚adów na oszczÄ™dnoÅ›ciowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartaÅ‚ roku poprzedzajÄ…cego rok podatkowy, okreÅ›lonej na rok zakoÅ„czenia inwestycji (Pierwszy UrzÄ…d Skarbowy w BiaÅ‚ymstoku , 23 lipca 2007r., RO-XV/415/PDOF-292/238/US/07; Pierwszy UrzÄ…d Skarbowy w Opolu, 22 listopada 2006r., PDII/415-61-2/2006).

Podatnicy majÄ… także wÄ…tpliwoÅ›ci, w którym momencie mogÄ… skorzystać z odliczenia odsetek w ramach uli odsetkowej. Samo zaciÄ…gniÄ™cie kredytu i dokonywanie spÅ‚at odsetek nie sÄ… okolicznoÅ›ciami uprawniajÄ…cymi do dokonania odliczeÅ„. Prawo to uzyskuje siÄ™ bowiem dopiero w rozliczeniu za rok, w którym budowa zostaÅ‚a zakoÅ„czona. Dopóki wiÄ™c to nie nastÄ…pi, podatnik nie bÄ™dzie mógÅ‚ odliczać odsetek, od kredytu zaciÄ…gniÄ™tego na budowÄ™.

Podatnicy powinni także pamiÄ™tać, że prawo do skorzystania z ulgi nie przysÅ‚uguje od dochodów z dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej opodatkowanych podatkiem liniowym 19%, ryczaÅ‚tem od przychodów ewidencjonowanych, kartÄ… podatkowÄ…. Nie ma jednak przeszkód, aby podatnik osiÄ…gajÄ…cy dochody opodatkowane w powyższy sposób skorzystaÅ‚ z odliczenia od innych dochodów, np. dochodów ze stosunku pracy, umowy zlecenia itp. (UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-Mokotów, 7 wrzeÅ›nia 2007r., 1433/GF/415-61a/07/DG).

Podatnicy powinni także ustalić, co dokÅ‚adnie jest przedmiotem inwestycji, tj. jakie części skÅ‚adowe sÄ… z niÄ… zwiÄ…zane, np. nabycie gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu, nabycie miejsca postojowego, garażu, piwnicy, pomieszczenia gospodarczego, udziaÅ‚u we wspólnych częściach budynku. Przepisy stanowiÄ… bowiem wyraźnie, że odliczeniu nie podlegajÄ… odsetki od tej części kredytu ustalonej w takiej proporcji, w jakiej pozostajÄ… wydatki na nabycie tego gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu w Å‚Ä…cznych udokumentowanych wydatkach mieszkaniowych (UrzÄ…d Skarbowy w Legionowie, 28 sierpnia 2007r., 1409/PDFPP/413-i-34/07/MW; UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-Ursynów, 12 czerwca 2006r., 1438/DF-1/415-62/102/06/AG).

CzÄ™stym przypadkiem jest także nabycie miejsc postojowych. Organy podatkowe wskazujÄ… zgodnie, że odliczeniu podlegajÄ… odsetki od kredytu na sfinansowanie inwestycji majÄ…cej na celu zaspokojenie wÅ‚asnych potrzeb mieszkaniowych. Budowa wielostanowiskowego miejsca postojowego nie jest zwiÄ…zana z potrzebami mieszkaniowymi, mimo że stanowisko postojowe jest częściÄ… inwestycji budowlanej realizowanej przez developera. W przypadku braku możliwoÅ›ci wyodrÄ™bnienia z ogólnej kwoty pÅ‚aconych rat wysokoÅ›ci spÅ‚at i odsetek od kredytu dotyczÄ…cych odrÄ™bnie mieszkania i garażu należy przyjąć proporcjonalnÄ… metodÄ™ wyliczenia odsetek kredytu zwiÄ…zanego z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych i przy ich rozliczaniu zastosować wskaźnik wyliczony proporcjonalnie (UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-Targówek, 29 listopada 2006r., 1437/423/355/JS/06; UrzÄ…d Skarbowy Kraków-Stare Miasto, 6 października 2006r., PDF-3/415-55/06).

Ustawodawca okreÅ›la także, że termin kiedy budowa powinna zostać zakoÅ„czona. Powinno to nastÄ…pić przed upÅ‚ywem trzech lat, liczÄ…c od koÅ„ca roku kalendarzowego, w którym zgodnie z prawem budowlanym uzyskano pozwolenie na budowÄ™. Jeżeli wiÄ™c podatnik uzyskaÅ‚ taki pozwolenie w 2006r., to budowÄ™ powinien zakoÅ„czyć najpóźniej do koÅ„ca 2009r. ZakoÅ„czenie budowy powinno zostać potwierdzone okreÅ›lonym w przepisach prawa budowlanego pozwoleniem na użytkowanie budynku mieszkalnego, w razie braku obowiÄ…zku jego uzyskania - zawiadomieniem o zakoÅ„czeniu budowy takiego budynku (UrzÄ…d Skarbowy w Lesznie, 29 grudnia 2006r., PD-Ib-415-23/06). Z ulgi nie można jednak skorzystać, jeżeli pozwolenie dotyczy użytkowania tylko części budynku, budynek taki jest bowiem w dalszym ciÄ…gu w budowie (UrzÄ…d Skarbowy w Å»yrardowie, 27 lipca 2007r., 1446/PDI/415-11/07/BK).

W przypadku zakupu lokalu mieszkalnego potwierdzeniem zakoÅ„czenia inwestycji jest umowa w formie aktu notarialnego o ustanowieniu odrÄ™bnej wÅ‚asnoÅ›ci lokalu mieszkalnego (UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-Targówek, 19 października 2006r., 1437/ZI/423/330/JS/06). Możliwa jest wiÄ™c sytuacja, w której podatnik użytkuje już lokal oddany przez dewelopera, np. na podstawie „oÅ›wiadczenia o odbiorze lokalu mieszkalnego”. Ani takie oÅ›wiadczenie, ani fakt zamieszkiwania w lokalu nie uprawniajÄ… jednak jeszcze do skorzystania z ulgi odsetkowej. Prawo do odliczenia uzyska bowiem podatnik dopiero w rozliczeniu za rok, w którym podpisany zostanie akt notarialny notarialnego o ustanowieniu odrÄ™bnej wÅ‚asnoÅ›ci lokalu mieszkalnego.

Podatnicy powinni także pamiÄ™tać, że nie mogÄ… skorzystać z ulgi odsetkowej, jeżeli korzystali wczeÅ›niej z dużej ulgi budowlanej. Ograniczenie to ma charakter „małżeÅ„ski”, co oznacza, że prawa do ulgi odsetkowej pozbawia fakt, gdy jeden z aktualnych małżonków korzystaÅ‚ z dużej ulgi budowlanej także przed zawarciem zwiÄ…zku małżeÅ„skiego. Powyższe oznacza wiÄ™c, że wstÄ™pujÄ…c w zwiÄ…zek małżeÅ„ski z osobÄ…, która wykorzystaÅ‚a już dużą ulgÄ™ budowlanÄ…, samemu nie bÄ™dzie można skorzystać z ulgi odsetkowej po wspólnym zaciÄ…gniÄ™ciu kredytu (UrzÄ…d Skarbowy w ZamoÅ›ciu, 2 marca 2006r., PO I-415/3/06; UrzÄ…d Skarbowy PoznaÅ„-Wilda, 29 marca 2005r., DD-415/10/05; Drugi UrzÄ…d Skarbowy w Szczecinie, 7 marca 2005r., DM/415-10-6/N/05). Istnieje możliwość skorzystania z ulgi odsetkowej, ale pod warunkiem, że podatnicy dokonajÄ… zwrotu wczeÅ›niejszych odliczeÅ„. W takim wypadku konieczne jest jednak dokonanie przez podatnika korekty zeznaÅ„ podatkowych za lata, w których korzystaÅ‚ z odliczeÅ„ w ramach dużej ulgi budowlanej oraz uregulowanie zalegÅ‚ych zobowiÄ…zaÅ„ podatkowych wraz z odsetkami za zwÅ‚okÄ™ (UrzÄ…d Skarbowy w Nysie, 27 wrzeÅ›nia 2005r., PD/415-35/05; UrzÄ…d Skarbowy Kraków-ÅšródmieÅ›cie, 24 czerwca 2005r., PB2-415-28-05-AG; Pierwszy UrzÄ…d Skarbowy w Kielcach, 31 maja 2005r., OG/005/60/PDII/18/2005).

Wyżej przedstawione uwagi nie obejmujÄ… wszystkich regulacji dotyczÄ…cych ulgi odsetkowej i stanowiÄ… jedynie zestawienie problemów najczęściej poruszanych w ostatnim czasie w interpretacjach urzÄ™dów skarbowych. Sytuacji, w których podatnicy nie mogÄ… skorzystać z ulgi odsetkowej jest jeszcze wiÄ™cej. Podatnikom, którzy w rozliczeniu za 2007r. (lub w latach nastÄ™pnych) bÄ™dÄ… pierwszy raz korzystać z ulgi odsetkowej zaleca siÄ™ szczegóÅ‚owÄ… lekturÄ™ art. 26b ustawy o PIT, w brzmieniu obowiÄ…zujÄ…cym do koÅ„ca 2006r.

Interpretacje PIT.pl obejmujÄ… tezy wybranych interpretacji urzÄ™dów, izb skarbowych, wyroków sÄ…du oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowiÄ… porady podatkowej czy prawnej i sÄ… wyÅ‚Ä…cznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez WnioskodawcÄ™ i stanu prawnego obowiÄ…zujÄ…cego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeÅ„. PeÅ‚na treść wybranych interpretacji dostÄ™pna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.