Ulga na dzieci

W rozliczeniu za 2007r. podatnicy po raz pierwszy bÄ™dÄ… mogli skorzystać z ulgi prorodzinnej. Ministerstwo Finansów szacuje, że z ulgi skorzystać może nawet 16 mln podatników.

Ulga przysÅ‚uguje podatnikom, którzy wychowywali w roku podatkowym wÅ‚asne lub przysposobione:

• dzieci maÅ‚oletnie,
• dzieci, bez wzglÄ™du na wiek, które otrzymywaÅ‚o zasiÅ‚ek pielÄ™gnacyjny,
• dzieci do ukoÅ„czenia 25 lat uczÄ…ce siÄ™ w szkoÅ‚ach, o których mowa w przepisach o systemie oÅ›wiaty lub w przepisach - Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskaÅ‚y dochodów, z wyjÄ…tkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokoÅ›ci niepowodujÄ…cej obowiÄ…zku zapÅ‚aty podatku, tj. w 2007r. 3013 zÅ‚.

W pierwotnym ksztaÅ‚cie ulga przysÅ‚ugiwaÅ‚a w wysokoÅ›ci 120 zÅ‚ na każde dziecko. Przed rozwiÄ…zaniem Sejmu poprzedniej kadencji posÅ‚owie uchwalili jednak bardzo korzystnÄ… dla podatników zmianÄ™, polegajÄ…cÄ… na tym, że kwota odliczenia zostaÅ‚a podwyższona do wysokoÅ›ci podwójnej wielkoÅ›ci kwoty wolnej od podatku, tj. w 2007r. kwoty 572,54 zÅ‚. Kwota odliczenia na każde dziecko wynosi wiÄ™c w rozliczeniu za 2007r. aż 1145,08 zÅ‚.

Ulga prorodzinna jest odliczana od podatku, pomniejszonego wczeÅ›niej o skÅ‚adki ubezpieczenia zdrowotnego. Odliczeniu podlega kwota stanowiÄ…ca iloczyn kwoty 1145,08 zÅ‚ i liczby wychowywanych dzieci. Jeżeli wiÄ™c przykÅ‚adowo podatnik wychowuje trójkÄ™ dzieci to przysÅ‚uguje mu odliczenie w wysokoÅ›ci 3435,24 zÅ‚ (3*1145,08 zÅ‚). Podatnicy powinni jednak pamiÄ™tać, że odliczenie jest możliwe pod warunkiem, że podatnik ma odpowiednio wysoki dochód i podatek należny, od którego może odliczyć ulgÄ™. Kwota ulgi, która nie zostaÅ‚a wykorzystana w jednym roku z uwagi na brak odpowiednio wysokiego podatku należnego, nie podlega przeniesieniu na nastÄ™pne lata i przepada. Å»eby odliczyć peÅ‚nÄ… kwotÄ™ ulgi, rodzina z jednym dzieckiem powinna osiÄ…gać dochód na poziomie okoÅ‚o 2,4 tys. zÅ‚ brutto (ok. 1,7 tys. zÅ‚ netto) miesiÄ™cznie. W przypadku rodziny z dwójkÄ… dzieci zarobki powinny wynosić okoÅ‚o 3,5 tys. zÅ‚ brutto (okoÅ‚o 2,4 tys. zÅ‚ netto) miesiÄ™cznie.

Z tej sytuacji jest jednak jedno wyjÅ›cie. Ulga prorodzinna jest bowiem ulga rodzicielskÄ…, tzn. że dotyczy Å‚Ä…cznie obojga rodziców. Rodzice majÄ… wiÄ™c wybór czy dokonajÄ… odliczenia tylko od podatku jednego z nich, czy też od podatku obojga, przy czym Å‚Ä…czny limit odliczenia nie może przekroczyć w 2007r. 1145,08 zÅ‚. Rodzice mogÄ… dowolnie ustalać proporcje odliczenia. Możliwa jest wiÄ™c sytuacja, w której jeden z rodziców wykaże podatek należny pomniejszony o skÅ‚adkÄ™ zdrowotnÄ… w wysokoÅ›ci np. 800 zÅ‚ a drugi 500 zÅ‚, to pierwszy z rodziców bÄ™dzie mógÅ‚ odliczyć ulgÄ™ w wysokoÅ›ci maksymalnie 800 zÅ‚ a drugi pozostaÅ‚Ä… część przysÅ‚ugujÄ…cej ulgi, tj. 345,08 zÅ‚.

OdstÄ™pstwo od tej reguÅ‚y dotyczy rodziców, w stosunku do których orzeczone zostaÅ‚y rozwód albo separacja. Odliczenie przysÅ‚uguje wówczas rodzicowi, u którego dzieci faktycznie zamieszkujÄ…. Jeżeli natomiast przez część roku podatkowego dzieci faktycznie zamieszkujÄ… u każdego z rodziców, odliczenie przysÅ‚uguje każdemu z nich, z tym, że w wysokoÅ›ci iloczynu iloczyn liczby miesiÄ™cy pobytu dzieci u rodzica i 1/12 kwoty przysÅ‚ugujÄ…cej ulgi, tj. 1145,08 zÅ‚ na każde dziecko.

Drugi UrzÄ…d Skarbowy w Gdyni (17 kwietnia 2007r., PD-3/415-0004/07 ) wskazaÅ‚, że ulga przysÅ‚uguje tylko podatnikom zajmujÄ…cych siÄ™ faktycznie wychowaniem dziecka. Jeżeli wychowaniem dziecka zajmuje siÄ™ jeden rodzic, pod którego opiekÄ… dziecko przebywa, a drugi rodzic nie mieszka z dzieckiem i jedynie przyczynia siÄ™ do kosztów utrzymania dziecka, to nie przysÅ‚uguje mu prawo do skorzystania z odliczenia. Przez wychowanie rozumieć należy faktycznie wychowanie i faktyczne ponoszenie ciężarów i konsekwencji wychowania dziecka a nie tylko ponoszenie obciążeÅ„ finansowych.

Dla możliwoÅ›ci skorzystania z ulgi nie ma znaczenia okres przez jaki wychowuje siÄ™ dziecko w roku podatkowym – wystarczy jeden dzieÅ„. Możliwe jest wiec, że dziecko urodzi siÄ™ 31 grudnia 2007r., aby rodzicom przysÅ‚ugiwaÅ‚o prawo do ulgi i to w peÅ‚nej wysokoÅ›ci. Możliwe jest także, że dziecko ukoÅ„czyÅ‚o 25 lat 1 stycznia 2007r., albo w tym dniu przestaÅ‚o być uczniem lub studentem, aby rodzicom także przysÅ‚ugiwaÅ‚a ulga w peÅ‚nej wysokoÅ›ci.

Należy także pamiÄ™tać, że ulga prorodzinna przysÅ‚uguje tylko podatnikom rozliczajÄ…cym siÄ™ na zasadach ogólnych, tj. wg skali podatkowej. Z ulgi nie mogÄ… wiÄ™c skorzystać przedsiÄ™biorcy opÅ‚acajÄ…cy kartÄ™ podatkowÄ…, ryczaÅ‚t od przychodów ewidencjonowanych, podatek liniowy 19% lub podatek tonażowy. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby z ulgi prorodzinnej skorzystaÅ‚ drugi rodzic dziecka, pod warunkiem, że bÄ™dzie rozliczaÅ‚ siÄ™ na zasadach ogólnych.

Ustawodawca nie wprowadziÅ‚ żadnych obowiÄ…zków w zakresie dokumentowania prawa do ulgi, czy też liczby wychowywanych dzieci. Nie oznacza to jednak, że podatnicy mogÄ… bez żadnych konsekwencji odliczyć ulgÄ™ z tytuÅ‚u wychowywania dzieci, które faktycznie nie istniejÄ…. UrzÄ…d skarbowy może bowiem zawsze przeprowadzić kontrolÄ™ podatkowÄ… lub poprosić podatnika o zÅ‚ożenie wyjaÅ›nieÅ„ do zÅ‚ożonych zeznaÅ„ rocznych. Wtedy konieczne bÄ™dzie przedstawienie odpowiednich dokumentów dowodzÄ…ce posiadania dzieci: odpisy aktu urodzenia, wyroki sÄ…dów w sprawach adopcyjnych. W zakresie przypadków szczególnych niezbÄ™dne też bÄ™dÄ… wyroki rozwodowe czy ustanawiajÄ…ce separacjÄ™.

Nadużycia wykorzystywania podobnej ulgi zostaÅ‚y ujawnione w latach 80-tych w Stanach Zjednoczonych, kiedy to w zwiÄ…zku z zmianÄ… przepisów nie wystarczyÅ‚o już podać w zeznaniu podatkowym imienia i nazwiska dziecka, ale numer jego ubezpieczenia. W ten sposób zniknęło 7 mln fikcyjnych dzieci istniejÄ…cych tylko na papierze dla celów ulgi podatkowej ("Freakonomia. Åšwiat od podszewki" Steven D. Levitt, Stephen J. Dubner). Niewykluczone, że w przyszÅ‚oÅ›ci zmieniÄ… siÄ™ także polskie przepisy prawo do ulgi podatnicy bÄ™dÄ… musieli udokumentować skÅ‚adajÄ…c zeznanie. NagÅ‚e zaprzestanie korzystania z ulgi może wówczas wzbudzić zainteresowanie urzÄ™dów skarbowych. Podatnikowi, który oszukaÅ‚ fiskusa grożą okreÅ›lone konsekwencje, przede wszystkim dopÅ‚ata odpowiedniej kwoty podatku wraz z odsetkami, a także sankcje karne skarbowe.

Z ulgi mogÄ… skorzystać także podatnicy których rozlicza zakÅ‚ad pracy (PIT-40) albo ZUS (PIT-40A/11A). Dla skorzystania z ulgi prorodzinnej w PIT-40 niezbÄ™dne jest zÅ‚ożenie pracodawcy przed 10 stycznia 2008r. oÅ›wiadczenia PIT-12. ZUS rozliczy Å›wiadczeniobiorcÄ™ na PIT-40A z urzÄ™du, bez żadnego wniosku. Jednak w obu przypadkach niezbÄ™dne jest zÅ‚ożenie dodatkowo oÅ›wiadczenia o uprawnieniach do ulgi prorodzinnej - również przed 10 stycznia 2008r. Jeżeli podatnik pracownik nie zÅ‚oży takiego oÅ›wiadczenia, a zÅ‚oży zgodnie z odrÄ™bnymi warunkami PIT-12 pracodawcy, wówczas za dany rok utraci prawo do rozliczenia ulgi prorodzinnej. Jeżeli podatnik Å›wiadczeniobiorca ZUS nie zÅ‚oży takiego oÅ›wiadczenia i otrzyma PIT-40A z ZUS, wówczas ma prawo zÅ‚ożyć zeznanie roczne PIT-37 indywidualnie i w tym zeznaniu skorzystać z ulgi prorodzinnej. ZÅ‚ożenie oÅ›wiadczenia 10 stycznia 2008r. albo później traktowane jest na równi z nie zÅ‚ożeniem go w ogóle.

W oświadczeniu podatnik powinien:

• stwierdzić, że podatnik speÅ‚nia warunki do skorzystania z odliczenia,
• wskazać liczbÄ™ dzieci, na które przysÅ‚uguje odliczenie,
• wskazać kwotÄ™ odliczenia.

W przypadku dokonywania rozliczenia rocznego przez pracodawcę lub ZUS, kwota odliczenia jest uwzględniana dopiero w zeznaniu rocznym, co oznacza, że składając wspomniane oświadczenie, płatnik nie będzie odliczał od podatku proporcjonalnie części ulgi z tytułu wychowywania dziecka (Urząd Skarbowy w Kętrzynie, 13 lipca 2007r., US.III/415-24/07).

Interpretacje PIT.pl obejmujÄ… tezy wybranych interpretacji urzÄ™dów, izb skarbowych, wyroków sÄ…du oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowiÄ… porady podatkowej czy prawnej i sÄ… wyÅ‚Ä…cznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez WnioskodawcÄ™ i stanu prawnego obowiÄ…zujÄ…cego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeÅ„. PeÅ‚na treść wybranych interpretacji dostÄ™pna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.