Interpretacje podatkowe 2017

Pobierz wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej:

ORD-IN i ORD-IN/A

Pobierz wniosek o wydanie interpretacji ogólnej:

ORD-OG i ORD-OG/A

Pomoc eksperta

PIT-y roczne w interpretacjach

Ulga prorodzinna po rozwodzie lub separacji - decyduje faktyczna władza rodzicielska

Problem z rozliczeniem ulgi na dzieci pojawia się przede wszystkim u rodziców, których drogi życiowe rozeszły się. Organy podatkowe tłumaczą, w jaki sposób w takich przypadkach korzystać z odliczenia podatkowego na dzieci.

Rozwód lub separacja nie ogranicza prawa do korzystania z ulgi prorodzinnej. Zasadą jest, że odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim.

W sytuacji wychowania małoletniego dziecka i wykonywania w stosunku do niego władzy rodzicielskiej przez rozwiedzionych rodziców, każdy z nich może odliczyć od podatku ulgę na dziecko w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez siebie ustalonej. Brak stosowanego porozumienia pomiędzy rodzicami dziecka oznacza, że w sytuacji, gdy każdy z rodziców spełnia warunki do zastosowania omawianego odliczenia, przysługującą rodzicom wspólną kwotę ulgi na dziecko rodzic dzieli z drugim rodzicem w częściach równych. Odliczana kwota przez oboje rodziców nie może przekroczyć rocznego limitu ulgi określonego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rozwód lub separacja nie wpływa na prawo do korzystania do ulgi nawet jeśli dziecko faktycznie przebywa u jednego z rodziców a drugie łoży na dziecko oraz faktycznie wykonuje władzę rodzicielską. Skoro podatnik jak również jego była małżonka wykonują władzę rodzicielską w stosunku do dziecka, to prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej przysługuje zarówno ojcu jak i matce dziecka, przy czym co do wysokości odliczenia konieczne jest w tym zakresie porozumienie ojca z matką dziecka (Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 21-02-2017, 2461-IBPB-2-2.4511.1117.2016.1.MZA).

A zatem warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie/zachowanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej.

 

 

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 lipca 2016 r., sygn. akt. II FSK 2378/15, wskazał, że „ (…) dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest bowiem posiadanie władzy a czym innym jej wykonywanie, a to oznacza, że utożsamianie ich na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajduje uzasadnienia. W celu nabycia prawa do przedmiotowej ulgi podatnik powinien wykazać zatem, że w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską (…).”

Zatem o wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie świadczy tylko sam fakt jej posiadania, czy spełniania obowiązku alimentacyjnego, ani sporadyczne kontakty z dzieckiem. Wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka. Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka (Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 21-02-2017, 2461-IBPB-2-2.4511.1117.2016.1.MZA).

Powyższy problem może dotyczyć np. ojca, który ma zasądzone alimenty, które płaci, a córka mieszka z matką – rodzice są po rozwodzie. Ojciec ma prawo do spotkań z córką ustalone ugodą przed sądem oraz ma władzę rodzicielską ograniczoną do prawa o współdecydowaniu o istotnych życiowych sprawach ich córki. W takim przypadku, nawet jeśli widzenie się ojca z dzieckiem ustalone zostało co do godzin w tygodniu, to każdemu z rodziców przysługiwała władza rodzicielska oraz każdy z rodziców władzę tę wykonywał, z tym że w różnym zakresie.. Ustawodawca dał rodzicom możliwość wyboru, w jaki sposób dokonają odliczeń kwoty przysługującej im ulgi prorodzinnej. Istotne jest jednak to, aby odliczona kwota przez oboje rodziców nie przekroczyła rocznego limitu ulgi określonego ustawą. W związku z powyższym z tytułu wykonywania władzy rodzicielskiej w odniesieniu do jednego małoletniego dziecka (córki) przysługuje skorzystanie z odliczenia od podatku nie w sposób wskazany we wniosku, lecz w częściach równych, a nie proporcjonalnie do czasu widzenia z dzieckiem przez jej ojca (Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, 16-06-2016, ILPB2/4511-1-381/16-4/TR). Podobna sytuacja dotyczy ojca, który posiada prawo do kontaktu z córką przez np. 100 dni w roku (Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 31-05-2016, IBPB-2-1/4511-220/16/ASz).

Natomiast 100% ulgi przysługiwać będzie matce, gdy działania ojca skupią się wyłącznie na opłacaniu alimentów. Jeśli np. ojciec płacił po 300 złotych na dziecko, a nie interesowały go wydatki związane z edukacją, zdrowiem, nauką, wypoczynkiem oraz inne potrzebne do codziennego funkcjonowania dzieci. Nie dokładał się nigdy do wakacji mimo próśb i jedynie raz zabrał dzieci nad morze, to faktycznie władza rodzicielska nie była realizowana a w efekcie matka realizowała ją samodzielnie i jej przysługuje prawo do ulgi (Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, 01-06-2016, IPPB4/4511-426/16-4/JK2).

Problem pojawia się również w przypadku podatnika, u którego matki jego dwóch córek wyszły za mąż i założyły szczęśliwe rodziny z innymi osobami. Nie miały życzenia, aby kontaktować się z dziećmi ze względu na założone rodziny, a podatnik jedynie reguluje systematycznie alimenty. Córki te są dorosłe. W takim przypadku, inaczej niż w przypadku dzieci małoletnich uznać należy, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania, a zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego oraz, że wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Podatnik posiadając pełnoletnie córki - dorosłe, same decydujące o sobie i nie potrzebujące pomocy ojca, może wyłącznie regulować alimenty i nie sprawować dodatkowo faktycznie władzy rodzicielskiej i mimo tego posiada on prawo do ulgi prorodzinnej na takie dzieci (Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, 23-06-2016, IPPB4/4511-507/16-4/JK3).

 

Piotr Szulczewski data publikacji: 09.03.2017

 


Interpretacje PIT.pl obejmują tezy wybranych interpretacji urzędów, izb skarbowych, wyroków sądu oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowią porady podatkowej czy prawnej i są wyłącznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeń. Pełna treść wybranych interpretacji dostępna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.
 

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj