Podatki w praktyce
Pomoc eksperta

Spadek

Ulga nielimitowana – dziedziczenie w rodzinie a podatek

Podatnicy zaliczani do najbliższej rodziny przy spełnieniu określonych warunków nie muszą płacić podatku od spadku. W ich przypadku ma zastosowanie ulga nielimitowana, polegająca na zwolnieniu z podatku.

Objęte ulgą nielimitowaną mogą być wyłącznie dziedziczenie przez:

  • Małżonka,
  • Rodzeństwo,
  • Zstępnych,
  • Wstępnych,
  • Pasierba,
  • Ojczyma,
  • Macochę.

Pozostałe osoby w rodzinie (teść, zięć) nie zostaną objęte ulgą. Mogą one korzystać z kwoty wolnej od podatku (czyli wartości limitowanej kwotowo) – z tytułu spadku od krewnych należących do I, II lub III grupy podatkowej lub z tzw. zwolnień przedmiotowych, np. ze względu na dziedziczenie mieszkania czy gospodarstwa rolnego.

 

Warunki uprawniające do zwolnienia

Korzystać z ulgi mogą wyłącznie podatnicy, którzy zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku (w przypadku spadku, co do którego obowiązek podatkowy powstał przed 1 stycznia 2009 r. termin ten wynosi 1 miesiąc).

Termin 6 miesięcy należy liczyć od daty uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie. Fakt niedoręczenia orzeczenia nie wpłynie na przedłużenie terminu. Decydującym jest zatem data uprawomocnienia się orzeczenia.

Uwaga !

Obowiązek zgłoszenia (formularz SD-Z2) nie obejmuje przypadków, gdy wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza 9637 zł.

Podstawą zwolnienia jest zgłoszenie spadku na druku SD-Z2. Przed 1.10.2009 r. stosować można alternatywnie SD-Z1 lub SD-Z2. Rodzaj druku nie zależy od momentu powstania obowiązku podatkowego, tzn. nawet do spadków sprzed 1.10.2009 r., o których informację uzyskaliśmy dopiero teraz stosować należy SD-Z2.
 

Formularz SMS Opis deklaracji
SD-Z1 Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych
SD-Z2 Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych

Uwaga !

Dnia 23.10.2011 r. zmianie uległ wzór SD-Z2 w związku ze zmianą przepisów prawa spadkowego. Do wyczerpania nakładów druków formularzy, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2012 r., może być stosowany wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w brzmieniu obowiązującym przed 23.10.2011 r., z wyłączeniem przypadków, gdy zgłoszenie dotyczy nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem zapisu zwykłego lub windykacyjnego.

W deklaracji należy podać m.in. dzień uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku – a jeśli dowiedziano się o spadku później niż 6 miesięcy po tym dniu – ten termin. Nie wskazuje się terminu powstania obowiązku podatkowego – chwili przyjęcia spadku. Stąd też, dla złożenia deklaracji nie będzie miała znaczenia chwila przyjęcia spadku – czyli data powstania obowiązku podatkowego. Decydującym jest data orzeczenia sądu.

Należy odróżnić dziedziczenie od umowy, która może regulować przeniesienie majątku między poszczególnymi osobami w ramach podziału majątku spadkowego. Ulga nielimitowana dotyczyć może jednej i drugiej sytuacji, niemniej czynność podziału majątku spadkowego pozostaje odrębnie rozliczana i wywołuje odrębne konsekwencje (innymi słowy – nabycie w ramach podziału nie odpowiadające wartości przypadających na daną osobę udziałom w majątku spadkowym trzeba ponownie zadeklarować).

Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminu 6 miesięcy, zwolnienie stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy (1 miesiąca – jeżeli obowiązek podatkowy powstał przed 1 stycznia 2009 r.) od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

W przypadku niespełnienia powyższych warunków, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Oznacza to, że podatnicy korzystają ze zwolnienia do wartości 9637 zł natomiast powyżej tej kwoty – konieczne jest rozliczenie podatku od spadków i darowizn. Kwotę obliczać należy jako sumę wartości spadku oraz wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych w ciągu 5 lat poprzedzających bezpośrednio rok powstania obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku. Opodatkowaniu podlega nadwyżka ponad kwotę 9637 zł.

Przykład
Podatnik nie złożył SD-Z2 w terminie, a spadek otrzymał po matce. Wartość majątku spadkowego wyniosła 8 tys. zł. Okazało się, że od matki otrzymał jeszcze niezgłoszoną do opodatkowania darowiznę w kwocie 5 tys. zł – 3 lata wcześniej. Kwoty podlegają sumowaniu a podatek oblicza się od nadwyżki ponad 9637 zł (13000 – 9637 zł = 3363 zł).

 

Uwaga !

Nabycia do wartości 9637 zł (łącznie w danym przypadku i w ciągu 5 lat poprzedzających ten rok) nie trzeba zgłaszać do opodatkowania. Dopiero kwoty ponad tę wartość podlegają zgłoszeniu (formularz SD-3).
 

Formularz SMS Opis deklaracji
SD-3 Zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych - Dz.U. 2011 Nr 216, poz. 1276 (załącznik 1)

W przypadku nabycia tytułem polecenia za zbywcę uznaje się odpowiednio darczyńcę lub spadkodawcę. W przypadku gdy darczyńca nakłada na obdarowanego tytułem polecenia obowiązek przeniesienia własności rzeczy lub przeniesienia (ustanowienia) praw na rzecz darczyńcy, za zbywcę uważa się obdarowanego.


Ulga nielimitowana a obywatelstwo

Zwolnienia określone w stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca spadku posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa.

Późniejsza zmiana obywatelstwa, a także zmiana miejsca zamieszkania nie wpływa na prawo do zwolnienia.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 22-03-2012
  • data modyfikacji: 08-09-2014

Prowadź firmę w wygodny sposób
Postaw na program, który dostosowujesz do siebie
Dobierz swój własny zestaw modułów

Korzystaj aż 60 DNI ZA DARMO >>


Komentarze

Autor: markus123@mj.gmail .com (15-09-2014 01:23:27)
Temat: sadki
witam to w koncu jak to sie liczy, termin szesc miesiecy liczy sie od momentu uprawomocnienia sie wyroku sadu o przyjeciu spadku czy liczy sie data smierci...pokaż całą treść
witam to w koncu jak to sie liczy, termin szesc miesiecy liczy sie od momentu uprawomocnienia sie wyroku sadu o przyjeciu spadku czy liczy sie data smierci spadkodawcy?zwiń
Dodaj swój komentarz
Drukuj