Podatki w praktyce
Pomoc eksperta

Darowizna

Ulga w podatku od spadków i darowizn – nabycie mieszkania

Podatku od spadków i darowizn nie zapłacą osoby, które nabywają własność lub współwłasność budynku mieszkalnego  lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub udział w tym prawie albo prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takim prawie.   

W przypadku nabycia takiej nieruchomości lub prawa (jeśli spełni się wszystkie warunki wskazane poniżej) nie trzeba wcale:

Wartość tego mieszkania nie wpływa w żaden sposób na jakiekolwiek limity innych zwolnień podatkowych w podatku od spadków i darowizn, zatem zwolnienia z innego tytułu można nadal stosować.

Od kogo mieszkanie, dom, prawo spółdzielcze – warunki po stronie darczyńcy

Zwolnieniu z podatku podlegają tylko niektóre lokale mieszkalne. Otóż w zależności od tego, na jakiej podstawie dochodzi do nabycia zależeć będzie grupa osób, od których to nabycie jest możliwe. I tak, w przypadku nabycia:

  • w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy – nabycie bez podatku (z wykorzystanie zwolnienia) możliwe jest od osób zaliczanych do I grupy podatkowej,
  • w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego – nabycie bez podatku (z wykorzystanie zwolnienia) możliwe jest od osób zaliczanych do II grupy podatkowej,
  • w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego – nabycie bez podatku (z wykorzystanie zwolnienia) możliwe jest od osób zaliczanych do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza.

Nabycie mieszkania lub budynku w drodze darowizny zwolnionej z podatku możliwe jest wyłącznie w ramach osób należących do I grupy podatkowej. 

Uwaga ! Grupy podatkowe

Do I grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

Przykład

  • Mieszkanie o powierzchni 60 m. kw. nabywane jest w drodze darowizny od babci. Zwolnienie z podatku przysługuje.
  • Młode małżeństwo otrzymuje w prezencie ślubnym udziały w mieszkaniu od rodziców panny młodej. Udział przekazywany córce przez rodziców – podlega zwolnieniu, udział przekazywany zięciowi również korzysta ze zwolnienia.


Nabywca mieszkania - warunki po stronie obdarowanego

Nabywcą korzystającym z prawa do zwolnienia może być jedynie osoba posidająca w chwili nabycia obywatelstwo lub miejsce zamieszkania na terytorium Polski lub strefy państw UE lub EOG. Dodatkowo nabywcy muszą spełnić warunki dotyczące dotychczasowych warunków lokalowych tj. w chwili nabycia:

  • nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  • nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  • nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;


Dodatkowo po nabyciu własności lub prawa własnościowego nabywcy będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:

  • od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
  • od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

Uwaga !

Jeżeli nabyty budynek lub lokal jest zajęty przez osoby trzecie, spełnienie warunków wskazanych powyżej może nastąpić w okresie 5 lat od dnia nabycia; w tym wypadku zawiesza się odpowiednio bieg terminu przedawnienia do dokonania wymiaru podatku.

Wyjątkowo może dojść do zbycia takiej uzyskanej w darowiźnie nieruchomości pod warunkiem, że:

  1. zbycie dotyczy udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego i odbędzie się na rzecz innego z obdarowanych

    Przykład
    Rodzice przekazują dzieciom udziały w mieszkaniu, po połowie. Jedno z dzieci decyduje się sprzedać drugiemu udziały przed upływem 5 lat.

     
  1. Zbycie było uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a środki uzyskane ze sprzedaży przeznaczy się na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu i przeznaczenie nastąpi w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.

Warunek zamieszkiwania uważa się za spełniony również wtedy, gdy budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania, ze względu na konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia.


Jakie mieszkanie?

Ze zwolnienia korzysta nabycie lokalu, budynku lub prawa własnościowego do lokalu mieszkalnego ale wyłącznie do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

Za powierzchnię użytkową budynku (lokalu) w rozumieniu ustawy uważa się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach (podziemnych i naziemnych, z wyjątkiem powierzchni piwnic i klatek schodowych oraz szybów dźwigów). Powierzchnie pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m - powierzchnię tę pomija się.

W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W przypadku nabycia lokali o powierzchni przekraczającej 110 m kw. – zwolnienie przysługuje jednak wyłącznie do części powierzchni. Zatem w części podatnik może być zmuszony opłacić podatek.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 01-07-2013
  • data modyfikacji: 19-03-2014

Komentarze

Autor: błąd (19-03-2014 16:11:19)
Temat: błąd
\"Brat przekazuje bratu mieszkanie w prezencie. Musi zapłacić podatek (jeśli nie skorzysta z innego zwolnienia podatkowego)\" Dlaczego? Przeciez rodzenstwo zlaicza sie do 1 grupy podatkowej??
Dodaj swój komentarz
Drukuj