Rozlicz się z PIT.pl

Darmowy program PIT

Deklaracje PIT-4r, PIT-11, PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-40 wydrukujesz lub wyślesz do e-deklaracje.gov.pl

Tax Care

• licencjonowani księgowi

• bezpłatne doradztwo

• dostęp on-line

Reklama: Komputery

Sony ICD-PX 312 D

Cena: 0 z?

Rozlicz się z PIT.pl

Darmowy program PIT

Deklaracje PIT-4r, PIT-11, PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-40 wydrukujesz lub wyślesz do e-deklaracje.gov.pl

Forma samozatrudnienia

Twój kontrakt

Ta część publikacji skierowana jest przede wszystkim do pracowników, którzy tylko z formalnego punktu widzenia prowadzą działalność gospodarczą, dla których samozatrudnienie oznacza wyłącznie inny sposób opodatkowania ich dochodów. Osoby takie bardzo często narzekają na utratę takich pracowniczych udogodnień, jak płatny urlop wypoczynkowy, świadczenia socjalne, należności za delegacje, świadczenia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Z jednej strony prawdą jest, że pracodawcy zachęcają pracowników do przejścia na samozatrudnienie ze względu na spodziewane oszczędności, również te związane ze sferą socjalną czy bhp.

Reklama

Z drugiej strony to nieświadomość pracowników zmieniających zasady ich zatrudnienia powoduje, że w rozmowach na temat warunków przyszłej współpracy te właśnie kwestie nie są poruszane. Możliwe też, że pracownicy przechodzący na zasady samozatrudnienia uważają za oczywiste utratę prawa do płatnego urlopu czy świadczeń bhp. Sądzą, że dzięki temu zachowują pracę w ogóle.

Prawda znajduje się gdzieś pośrodku. Pracodawcy szukają oszczędności, lecz niekoniecznie za wszelką cenę. Nawet nieduża kwota zaoszczędzona na pracowniku, uzyskiwana przez dłuższy okres czasu, usatysfakcjonuje pracodawcę, a samozatrudniony może nadal korzystać z części uprawnień, do których przywykł jako pracownik.

Jako że żaden przepis prawny nie wymaga od pracodawców gwarantowania uprawnień pracowniczych firmom - podwykonawcow, podwykonawcy ci - a są to właśnie osoby samozatrudnione - powinni zadbać o takie gwarancje we własnym zakresie. To umowa, kontrakt łączący samozatrudnionego ze zleceniodawcą (pracodawcą), może w wystarczający sposób zapewnić samozatrudnionemu zachowanie jego dotychczasowych pracowniczych uprawnień.

Płatny urlop wypoczynkowy.

Jeżeli samozatrudnionemu zależy w szczególności na zachowaniu uprawnień do płatnego urlopu, wystarczy wprowadzić do kontraktu stosowne postanowienia zobowiązujące zleceniodawcę do świadczenia na rzecz zleceniobiorcy za okresy, kiedy praca nie jest faktycznie świadczona. Rozwiązanie takie może polegać:

na zwiększeniu wynagrodzenia miesięcznego o np. 1/11 przy zagwarantowaniu prawa do miesięcznej rocznej przerwy w wykonywaniu zlecenia, albo
na zagwarantowaniu wynagrodzenia w określonej wysokości płatnego w okresie miesięcznej rocznej przerwy w wykonywaniu zlecenia.

Okres wypowiedzenia.

Jeżeli samozatrudnionemu zależy na zachowaniu prawa do wypowiedzenia, należy w umowie zastrzec prawo do rozwiązania umowy za np. trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia. Możliwe jest także zastrzeżenie prawa do rozwiązania umowy wyłącznie z ważnych powodów, celowe wydaje się również zastrzeżenie odprawy w postaci odszkodowania umownego w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn organizacyjnych, ekonomicznych, leżących po stronie zleceniodawcy.

Dodatkowe świadczenia BHP.

Jeżeli usługi samozatrudnionego polegają na pracy w warunkach podwyższonego zagrożenia, jeżeli nie jest to praca biurowa, warto wówczas zastrzec w umowie, że zleceniodawca będzie zobowiązany do określonych dodatkowych świadczeń bhp na rzecz zleceniobiorcy lub też do zapewnienia mu odpowiednich warunków wykonywania zlecenia czy odpowiednich narzędzi pracy.

Możliwe jest również odwołanie się do odpowiedniego stosowania ściśle określonych postanowień kodeksu pracy do stosunku prawnego łączącego zleceniodawcę z osobą samozatrudnioną, np. przepisów dotyczących urlopów wypoczynkowych czy ob. Obowiązków pracodawcy w zakresie bhp. Możliwe jest stosowanie przepisów zarówno obowiązujących w danym dniu, np. w dniu zawarcia umowy, jak i stosowanie przepisów określonego rodzaju w brzmieniu zawsze aktualnym. W ostatnim przypadku umowa będzie ulegać zmianom niezależnie od woli stron, stosownie do zmian w prawodawstwie.

Treść umowy a zmiany prawa od 1 stycznia 2007 r.

Z dniem 1 stycznia 2007r. zmieniła się definicja działalności gospodarczej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli jesteś samozatrudnionym, np. konsultantem prowadzącym działalność gospodarczą, a chcesz zachować prawo do odliczania kosztów uzyskania przychodów czy podatku liniowego, przeanalizuj swoją umowę, aby możliwa było ewentualnie zmiana niektórych jej postanowień jeszcze przed kontrolą urzędu skarbowego.

Ministerstwo Finansów w instrukcji „Zadania dla urzędów kontroli skarbowej na rok 2007” nie zaleciło bezpośrednio kontroli samozatrudnionych w związku ze zmianą omawianej definicji, jednak wobec urzędowych kryteriów oceny działań kontrolerów należy się przygotować na zwiększone zainteresowanie fiskusa charakterem działalności prowadzonej przez samozatrudnionych. Skutkiem kontroli w wielu wypadkach może być stwierdzenie utraty prawa do podatku liniowego i stwierdzenie wielu innych nieprawidłowości w zakresie rozliczeń PIT. Być może takie kontrole rozpoczną się w czerwcu 2007 r.

Za pozarolniczą działalność gospodarczą dla celów podatku dochodowego (PIT) od 2007 roku nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Takie wyłączenie oznacza, że samozatrudniony nie rozlicza w sferze podatku dochodowego przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej z umowy, która spełnia ww. warunki. Dla wyłączenia niezbędne jest spełnienie wszystkich trzech warunków łącznie. Świadczenie usług – nawet tego samego rodzaju – na rzecz kilku kontrahentów nie uniemożliwia uznania, iż przychody z niektórych umów będą przychodami z działalności gospodarczej, a przychody z innych umów – nie (zlecenie, przychody z innych źródeł).

Samozatrudniony, którego umowa o współpracy spełnia ww. warunki, nie może uznać przychodów z tej umowy za przychody ze źródła przychodu – pozarolniczej działalności gospodarczej nawet wtedy, gdy przedmiot umowy pokrywa się z przedmiotem działalności gospodarczej z ewidencji działalności gospodarczej.
Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą za granicą, to tam przychody mogą być opodatkowane jak działalność gospodarcza, a w Polsce - inaczej.

Odpowiedzialność wobec osób trzecich ponoszona przez zleceniodawcę może wystąpić przede wszystkim w sytuacji gdy samozatrudniony świadczyć będzie usługi na rzecz klientów swojego zleceniodawcy, a odpowiedzialność za wykonanie umowy wobec tych klientów ponosić będzie zleceniodawca. Można tego uniknąć poprzez odpowiednie sformułowania umowne (likwidację klauzuli zastrzegającej taką właśnie odpowiedzialność), spowodują jednak one dodatkowe ryzyko samozatrudnionego z tytułu świadczenia usług, czasem nawet wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczycieli wynikającej z polis OC zleceniodawcy. Wystarczy jednak, aby samozatrudniony ponosił jedynie część odpowiedzialności, nawet niewielką, aby jego umowa nie mogła zostać zakwestionowana przez organ kontroli.

Przykładowe postanowienie umowne może brzmieć:

„Zleceniobiorca ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za skutki wykonania niniejszej umowy w następującym zakresie ...”.

Wykonywania usług pod kierownictwem (czyli bezpośrednim nadzorze zleceniodawcy) w czasie i miejscu wyznaczonym przez zleceniodawcę (np. w umowie o współpracę) można uniknąć, poprzez zastrzeżenie w umowie możliwości wyboru miejsca albo czasu pracy przez zleceniobiorcę, albo też poprzez określenie miejsca i czasu wykonania zlecenia, przy zachowaniu jednak swobody jego wykonania w ramach warunków określonych w zleceniu. Można w umowie zastrzec, że dokonując wyboru czasu i miejsca wykonania zlecenia samozatrudniony będzie mieć na uwadze potrzeby zleceniodawcy w tym zakresie.
Przykładowe postanowienie umowne może brzmieć:

„Zleceniobiorca wykonując niniejszą umowę samodzielnie ustali czas i miejsce wykonania usługi, mając na uwadze uzasadnione potrzeby zleceniodawcy w tym zakresie, biorąc pod uwagę ostateczny termin wykonania poszczególnych usług zamówionych przez zleceniodawcę. Zleceniobiorca wykona niniejszą umowę wg swojej najlepszej woli i wiedzy, samodzielnie, biorąc pod uwagę sytuację Zleceniodawcy oraz jego cele i potrzeby”.

Nie ponoszenie ryzyka gospodarczego przez samozatrudnionego oznacza, że nie musi on dokonywać wydatków inwestycyjnych czy troszczyć się o nowe zlecenia, aby kontynuować działalność gospodarczą. To zleceniodawca troszczy się o pracę dla samozatrudnionego, on tez ponosi koszty inwestycyjne związane z zapewnieniem samozatrudnionemu miejsca i warunków pracy (świadczenia usługi). Za ponoszenie ryzyka gospodarczego przez samozatrudnionego nie można uznać dokonywania niewielkich wydatków o charakterze inwestycyjnym.

W części kontraktów samozatrudnieni korzystają z biur, telefonów komórkowych, laptopów czy pojazdów udostępnionych im przez Zleceniodawców, na dodatek bez zatrudnienia pracowników i z wynagrodzeniem określonym w stałej miesięcznej stawce. Trudno w takim przypadku sformułować postanowienie umowne przenoszące na samozatrudnionego ryzyko gospodarcze prowadzenia działalności, choć w niektórych przypadkach byłoby to możliwe. Wystarczy jednak, aby kontrakt zawarty przez samozatrudnionego spełniał warunki dotyczące odpowiedzialności wobec osób trzecich, czy też sposobu wykonania umowy, aby uzyskane przez samozatrudnionego przychody mogły być uznane za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej nawet przy nieponoszeniu ryzyka gospodarczego.

koniec samozatrudnienia 2007 minusy

Uwaga ! Dwie umowy zamiast jednej

Zamiast ukrywać wszystkie czynności czy usługi w jednej umowie, realizowanej poprzez Twoją jednoosobową firmę (np. usługi zarządzania czy usługi nie spelniające ww. kryteriów działalności gospodarczej), rozdziel zakres usług na dwie umowy. Te, które nie kwalifikują się do działalności gospodarczej, ujmij w umowie o pracę, pozostałe zaś - w umowie zlecenia zawartej z Twoją firmą.

Artur M. Brzeziński

data utworzenia: 2004-10-12

data modyfikacji: 2012-01-11

Reklama

Program PIT-y 2011 dla Biur, Księgowych, Doradców Już Dostępny !
Pomocny i zrozumiały, Rozlicza krok po kroku, Poprawia błędy, Przenosi dane

Rozlicza Wszystkie PIT-y w 5 minut ! Teraz Pobierz Bezpłatnie!

Zobacz także

e-Porady – czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Spółka partnerska a technik dentystyczny2011-12-01 10:59:29

Czy dwóch techników dentystycznych (jest to wolny zawód) może założyć spółkę partnerską?

Odpowiedź

W kontrakcie cena netto czy brutto?2011-09-02 09:57:29

Tydzień temu pewien wykonawca zakończył prace remontowe na naszej posesji. Z efektu jesteśmy zadowoleni, ale na rachunku widnieje kwota inna niż w kontrakcie o podatek VAT 8%. W kontrakcie nie zostało to sprecyzowane czy kwota jest kwota netto czy brutto....

Odpowiedź

Czy muszę składać sprawozdanie o wytwarzanych odpadach?2011-03-31 16:50:10

Jestem dentystą. Nie prowadzę "gabinetu". Moja działalność opiera się na umowie cywilno-prawnej: świadczę usługi dla firmy (NZOZ), nie świadczę usług (prawnie) dla osób fizycznych. Można powiedzieć, że moja firma to ja i moje ręce, lub inaczej, że to firma w...

Odpowiedź

Przejdź do darmowej bazy e-porad

Reklama

Samozatrudnienie

Rozlicz się z PIT.pl

Darmowy program PIT

Czytaj bezpłatne e-porady

Tax Care

sprawdź bezpłatnie

Reklama: Komputery

Sony ICD-PX 312 D

Kup teraz

Rozlicz się z PIT.pl

Darmowy program PIT

Czytaj bezpłatne e-porady

Forma samozatrudnienia

Twój kontrakt

Reklama

Treść umowy a zmiany prawa od 1 stycznia 2007 r.

koniec samozatrudnienia 2007 minusy

Uwaga ! Dwie umowy zamiast jednej

Zobacz także

e-Porady – czytaj za darmo!

Spółka partnerska a technik dentystyczny2011-12-01 10:59:29

Odpowiedź

W kontrakcie cena netto czy brutto?2011-09-02 09:57:29

Odpowiedź

Czy muszę składać sprawozdanie o wytwarzanych odpadach?2011-03-31 16:50:10

Odpowiedź

Reklama