Transakcje walutowe

Prywatne transakcje walutowe są całkowicie nieopodatkowane. Nie wykazujemy ich w zeznaniu rocznym PIT, nie odprowadzamy zaliczek na podatek dochodowy, w ogóle nie płacimy od nich podatku dochodowego w Polsce.

Jest jednak haczyk - wykazanie, iż transakcje te miały charakter prywatny...

Zgodnie bowiem z definicją działalności gospodarczej znajdującą się w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, działalnością gospodarczą jest również działalność polegająca na wykorzystywaniu środków pieniężnych zarobkowa (bez względu jednak na zysk czy stratę), wykonywana w sposób ciągły i zorganizowany. Jeżeli zatem przedmiotem opodatkowania nie będzie kilka sporadycznych (choć może i długoterminowych) transakcji, ale szereg transakcji krótszych, na zorganizowanym rynku walutowym, poprzez pośrednika itd. - wówczas podatnik prowadzi działalność gospodarczą tzw. kantorową (skup i sprzedaż walut).

W przypadku zaś działalności gospodarczej w zakresie skupu i sprzedaży walut transakcje walutowe będą opodatkowane - opodatkowane będą bowiem różnice kursowe. Podatek dochodowy od tego rodzaju przychodów można płacić jedynie na zasadach ogólnych (wg skali podatkowej, księga przychodów i rozchodów) albo w ramach podatku liniowego (19%, księga przychodów i rozchodów). Są to usługi zwolnione z VAT.

Jako ciekawostkę można podać, że w związku z definicją różnic kursowych dla celów podatkowych do roku 2006 włącznie przy zakupie i sprzedaży walut poza bankiem różnice kursowe nie były naliczane. Zatem można było tak zorganizować działalność, aby pozostała nieopodatkowana (brak przychodów). W związku ze znowelizowaniem ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tego rodzaju unikanie opodatkowania nie jest już możliwe.

Działalność kantorowa - zagrożenia

Uznanie działalności w zakresie obrotu walutami za działalność gospodarczą dla celów podatkowych skutkuje jedynie obowiązkiem rozliczenia podatku dochodowego i składek ZUS. O wiele większym zagrożeniem byłoby uznanie takiej działalności za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (wpis w ewidencji działalności gospodarczej, regon). Taka bowiem działalność usługowa w zakresie skupu i sprzedaży walut jest działalnością regulowaną i zgodnie z prawem dewizowym podlega ujawnieniu w odrębnych rejestrach, wymaga spełnienia dodatkowych warunków. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że obrót walutami w celu inwestycyjnym nie ma charakteru usługowego. Stąd też występują trzy sytuacje:

  • prywatny obrót walutami - nieopodatkowany;
  • obrót walutami - działalność gospodarcza PIT - podatek liniowy albo zasady ogólne, ZUS;
  • obrót walutami - działalność gospodarcza (przedsiębiorca) - podatek liniowy albo zasady ogólne, ZUS, rejestracja zgodnie z prawem dewizowym.

Nawet uznając działalność gospodarczą dla celów podatkowych nie trzeba od razu uznawać (w zależności od sytuacji), że jest to również działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, działalność regulowana prawem dewizowym.

Uwaga ! Przewalutowanie kredytu bez podatku

Kolejnym sposobem zarabiania na różnicach kursowych bez podatku dochodowego jest ... kredyt w walucie obcej albo denominowany do waluty obcej (w kwocie równowartości w złotych). Pożyczając pieniądze możemy zarobić na samych różnicach kursowych, jeżeli złoty umacnia się. W takim wypadku oddając po roku mniejszą kwotę, niż pożyczyliśmy, nie płacimy żadnego podatku dochodowego.

Na przykład:

Jan Pitowski pożycza 100'000 CHF po kursie 2,3382 czyli  233'820 PLN. Po roku spłata (z odsetkami 8%) 108'000 CHF po kursie 2,1004 czyli 226ą843 PLN. Jak Pitowski osiągnął czysty zysk 6'977 PLN czyli ok. 3%. 

Środki pozyskane z kredytu można zainwestować w akcje czy chociażby w lokatę bankową, co da dodatkowe kilka procent (tym razem już opodatkowane).

FOREX

Usługi pośrednictwa finansowego w dokonywaniu transakcji np. na rynku Forex, polegające na dokonywaniu rozliczeń w złotych polskich walut obcych notowanych na rynku walutowym bez nabywania, zbywania lub dostarczania takich walut oraz bez ustalania płatności w takich walutach podlegają odrębnym zasadom opodatkowania.

Tam, gdzie z pośrednikiem rozliczamy się kwotą brutto (tzn. dochodzi do faktycznego przelewu waluty i ceny w złotych), tam mamy do czynienia z transakcjami walutowymi opodatkowanymi jak wyżej. Tam, gdzie z pośrednikiem rozliczamy się kwotą netto (tzn. płacimy albo otrzymujemy jedynie różnicę pomiędzy kursami) - należy stosować inne zasady opodatkowania: kwoty przychodu i koszty uzyskania (prowizje, literatura, komputer itp.) należy rozliczyć w zeznaniu rocznym PIT-38 (podobnie jak zysk ze sprzedaży akcji) oraz zapłacić podatek 19% od zysku. Jest to odrębne od działalności gospodarczej źródło przychodu i inwestorom nie grozi w tym przypadku uznanie, iż prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą. Warto dodać, że najczęściej pośrednik wystawi po zakończeniu roku PIT-8C, gdzie ujmie przychodu i koszty związane z prowadzonym u niego rachunkiem, jednak nie wystawienie tego formularza albo podanie w nim nieprawidłowych kwot nie zwalnia podatnika z obowiązku prowadzenia stosownych wyliczeń na własną rękę i z wykazania pełnej kwoty dochodu w zeznaniu rocznym PIT-38.