ZryczaÅ‚towany podatek dochodowy pobierany od dochodu z tytuÅ‚u udziaÅ‚u w funduszach kapitaÅ‚owych skonstruowany zostaÅ‚ w taki sposób, aby nie można byÅ‚o dochodu tego pomniejszyć o stratÄ™ z udziaÅ‚u w funduszach czy o stratÄ™ z innych transakcji (art.30 ust.5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej zwanÄ… ustawÄ… o PIT). Tak wiÄ™c pÅ‚atnik za każdym razem pobiera podatek dochodowy przy zysku, natomiast przy stracie po prostu go nie pobiera. W celu unikniÄ™cia strat, których nie można skompensować z zyskiem przed opodatkowaniem, stworzono subfundusze. Podatnicy przesuwajÄ…c swoje aktywa pomiÄ™dzy subfunduszami realizujÄ… dochód albo stratÄ™ dla celów podatkowych dopiero w chwili umorzenia jednostek subfunduszu bez zamiany ich na jednostki innego subfunduszu w ramach tego samego funduszu.

Nadal jednak podatnicy nie majÄ… prawa pomniejszać dochodu z tytuÅ‚u udziaÅ‚u w funduszach inwestycyjnych o stratÄ™ z tytuÅ‚u innej inwestycji w funduszu inwestycyjnym. Wydawać by siÄ™ mogÅ‚o, iż strata taka w żaden sposób nie może zmniejszyć obciążeÅ„ podatkowych podatnika. Jednak dogÅ‚Ä™bna analiza przepisów ustawy o PIT nasuwa nieoczekiwany wniosek, korzystny dla podatnika.

O wysokość straty ze źródÅ‚a przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródÅ‚a w najbliższych kolejno po sobie nastÄ™pujÄ…cych piÄ™ciu latach podatkowych, z tym, że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty (art.9 ust.3 ustawy o PIT). W ramach jednego źródÅ‚a przychodów – przychodów z kapitaÅ‚ów pieniężnych – ustawa o PIT wymienia zarówno przychody z tytuÅ‚u udziaÅ‚ów w funduszach kapitaÅ‚owych, jak i należne przychody z odpÅ‚atnego zbycia udziaÅ‚ów w spóÅ‚kach majÄ…cych osobowość prawnÄ… czy wartość udziaÅ‚ów objÄ™tych za aport niepieniężny. Jak podano wczeÅ›niej, art.30 ust.5 ustawy o PIT zakazuje odliczeÅ„ strat z kapitaÅ‚ów pieniężnych od dochodów z udziaÅ‚u w funduszu inwestycyjnym. Å»aden jednak przepis ustawy o PIT, w szczególnoÅ›ci art.30b tej ustawy, nie zakazuje odliczenia straty od dochodów ze zbycia udziaÅ‚ów w spóÅ‚ce posiadajÄ…cej osobowość prawnÄ…. Można zatem od tego dochodu odliczyć stratÄ™ z tytuÅ‚u udziaÅ‚u w funduszu inwestycyjnym. I to jest dobra wiadomość dla podatników.

UrzÄ™dy skarbowe pytane przez podatników o możliwość odliczenia straty z udziaÅ‚u w funduszu inwestycyjnym od innych dochodów, odpowiadaÅ‚y negatywnie, argumentujÄ…c, że” przepis art. 9 ust. 6 nie zawiera zapisu, iż w stosunku do zbywanych jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym ma zastosowanie art. 9 ust. 3 ustawy (uwzglÄ™dnianie straty).”  (pismo UrzÄ™du Skarbowego w Sandomierzu z 6 kwietnia 2005r. nr PF.415/2/05, czy pismo UrzÄ™du Skarbowego WrocÅ‚aw-Krzyki z 11 lipca 2005r. nr PD II 415/1/65/05). Jednak rozumowanie przedstawione w cytowanych pismach nie jest poprawne. To przepis art.9 ust.3 ustawy o PIT zawiera ogólny przepis dotyczÄ…cy prawa podatników do odliczenia straty. Przepis art.9 ust.6 jest z formalnego punktu widzenia zbÄ™dny, nie wskazuje bowiem strat z przychodów kapitaÅ‚owych, które można odliczyć, ale zawiera jedynie przykÅ‚adowe wymienienie strat, które odliczyć można. Tak sformuÅ‚owany przepis nie ma w Å›wietle art.9 ust.3 ustawy o PIT żadnego znaczenia, i to tym bardziej, że w przepisie art.9 ust.3a ustawy o PIT, zawierajÄ…cym wykaz strat nie podlegajÄ…cych odliczeniu, omawianej w niniejszej publikacji straty z tytuÅ‚u udziaÅ‚u w funduszu inwestycyjnym nie wymieniono.

Gdyby rozumować inaczej, to niepotrzebny byÅ‚by przepis art.30a ust.5 ustawy o PIT, który wyraźnie zakazuje odliczenia straty z udziaÅ‚u w funduszu od dochodu z udziaÅ‚u w funduszu. Skoro ten przepis byÅ‚ potrzebny, pomimo przepisu art.9 ust.6 ustawy o PIT, to brak analogicznego rozwiÄ…zania w art.30b wskazuje wyraźnie na wolÄ™ ustawodawcy: podatnik może odliczyć stratÄ™ z funduszy od dochodu z akcji.

ReasumujÄ…c, brak jest przeszkód, aby w rubryce 28 deklaracji PIT-38 ująć stratÄ™ z tytuÅ‚u udziaÅ‚u w funduszu inwestycyjnym. Jedyny problem polega na tym że podatnik musi sam obliczyć wysokość straty w oparciu o dokumenty przesyÅ‚ane przez fundusz i dokumenty obciążajÄ…ce go prowizjÄ… za transakcje. Nie otrzyma żadnej informacji podatkowej przydatnej w tej sytuacji.

Artur M. Brzeziński, red. nacz. PIT.pl

powrót