Polec znajomym

Organizacja pożytku publicznego

 

Jak przekazać w PIT rocznym 1 % swojego podatku wybranej organizacji pożytku publicznego?

 

ABC stowarzyszenia

Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.

Stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności.

Stowarzyszenie opiera swojÄ… dziaÅ‚alność na pracy spoÅ‚ecznej czÅ‚onków; do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników.

Wyróżniamy dwa rodzaje stowarzyszeÅ„: stowarzyszenia w formie podstawowej posiadajÄ…ce osobowość prawnÄ… i stowarzyszenia zwykÅ‚e, nie posiadajÄ…ce osobowoÅ›ci prawnej.

Reklama

Członkowie stowarzyszenia

Tworzenie stowarzyszeÅ„ przyjmujÄ…cych zasadÄ™ bezwzglÄ™dnego posÅ‚uszeÅ„stwa ich czÅ‚onków wobec wÅ‚adz stowarzyszenia jest zakazane. Nikogo nie wolno zmuszać do udziaÅ‚u w stowarzyszeniu lub ograniczać jego prawa do wystÄ…pienia ze stowarzyszenia. Nikt nie może ponosić ujemnych nastÄ™pstw z powodu przynależnoÅ›ci do stowarzyszenia albo pozostawania poza nim.

Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje obywatelom polskim mającym pełną zdolność do czynności prawnych i niepozbawionym praw publicznych.

MaÅ‚oletni w wieku od 16 do 18 lat, którzy majÄ… ograniczonÄ… zdolność do czynnoÅ›ci prawnych, mogÄ… należeć do stowarzyszeÅ„ i korzystać z czynnego i biernego prawa wyborczego, z tym że w skÅ‚adzie zarzÄ…du stowarzyszenia wiÄ™kszość muszÄ… stanowić osoby o peÅ‚nej zdolnoÅ›ci do czynnoÅ›ci prawnych. Przez zawarcie zwiÄ…zku małżeÅ„skiego można uzyskać w tym wieku peÅ‚nÄ… zdolność do czynnoÅ›ci prawnych.

MaÅ‚oletni poniżej 16 lat mogÄ…, za zgodÄ… przedstawicieli ustawowych, należeć do stowarzyszeÅ„ wedÅ‚ug zasad okreÅ›lonych w ich statutach, bez prawa udziaÅ‚u w gÅ‚osowaniu na walnych zebraniach czÅ‚onków oraz bez korzystania z czynnego i biernego prawa wyborczego do wÅ‚adz stowarzyszenia. Jeżeli jednak jednostka organizacyjna stowarzyszenia zrzesza wyłącznie maÅ‚oletnich, mogÄ… oni wybierać i być wybierani do wÅ‚adz tej jednostki.

Cudzoziemcy majÄ…cy miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogÄ… zrzeszać siÄ™ w stowarzyszeniach, zgodnie z przepisami obowiÄ…zujÄ…cymi obywateli polskich. Cudzoziemcy niemajÄ…cy miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogÄ… wstÄ™pować do stowarzyszeÅ„, których statuty przewidujÄ… takÄ… możliwość.

Osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia.

Powołanie stowarzyszenia

Osoby w liczbie co najmniej piętnastu, pragnące założyć stowarzyszenie, uchwalają statut stowarzyszenia i wybierają komitet założycielski.

Statut stowarzyszenia okreÅ›la w szczególnoÅ›ci:

  • nazwÄ™ stowarzyszenia, odróżniajÄ…cÄ… je od innych stowarzyszeÅ„, organizacji i instytucji,
  • teren dziaÅ‚ania i siedzibÄ™ stowarzyszenia,
  • cele i sposoby ich realizacji,
  • sposób nabywania i utraty czÅ‚onkostwa, przyczyny utraty czÅ‚onkostwa oraz prawa i obowiÄ…zki czÅ‚onków,
  • wÅ‚adze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupeÅ‚niania skÅ‚adu oraz ich kompetencje (statut może przewidywać zamiast walnego zebrania czÅ‚onków zebranie delegatów lub zastÄ…pienie walnego zebrania czÅ‚onków zebraniem delegatów, jeżeli liczba czÅ‚onków przekroczy okreÅ›lonÄ… w statucie wielkość; w takich przypadkach statut okreÅ›la zasady wyboru delegatów i czas trwania ich kadencji),
  • sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz sposób zaciÄ…gania zobowiÄ…zaÅ„ majÄ…tkowych (jeżeli zarzÄ…d jest wieloosobowy, statut musi wskazywać sposób reprezentacji),
  • warunki ważnoÅ›ci uchwaÅ‚ stowarzyszenia,
  • sposób uzyskiwania Å›rodków finansowych oraz ustanawiania skÅ‚adek czÅ‚onkowskich,
  • zasady dokonywania zmian statutu,
  • sposób rozwiÄ…zania siÄ™ stowarzyszenia,
  • strukturÄ™ organizacyjnÄ… i zasady tworzenia terenowych jednostek organizacyjnych, jeżeli stowarzyszenie zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne (terenowa jednostka organizacyjna może uzyskać osobowość prawnÄ…, jeżeli statut stowarzyszenia to przewiduje),
  • sposób wyboru i kompetencje organu kontroli wewnÄ™trznej (np. komisji rewizyjnej, rady nadzorczej itp.).

Komitet zaÅ‚ożycielski skÅ‚ada do sÄ…du rejestrowego wniosek o rejestracjÄ™ wraz ze statutem, listÄ… zaÅ‚ożycieli, zawierajÄ…cÄ… imiona i nazwiska, datÄ™ i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz wÅ‚asnorÄ™czne podpisy zaÅ‚ożycieli, protokóÅ‚ z wyboru komitetu zaÅ‚ożycielskiego, a także informacjÄ™ o adresie tymczasowej siedziby stowarzyszenia.

Wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia sÄ…d rejestrowy rozpoznaje niezwÅ‚ocznie, a rozstrzygniÄ™cie powinno nastÄ…pić nie później niż w ciÄ…gu 3 miesiÄ™cy od dnia zÅ‚ożenia wniosku. SÄ…d rejestrowy dorÄ™cza organowi nadzorujÄ…cemu odpis wniosku o rejestracjÄ™ wraz z ww. załącznikami. Organ ten ma prawo wypowiedzieć siÄ™ w sprawie wniosku w terminie 14 dni liczÄ…c od dnia jego dorÄ™czenia, a także przystÄ…pić, za zgodÄ… sÄ…du, do postÄ™powania jako zainteresowany. SÄ…d rejestrowy odmawia zarejestrowania stowarzyszenia, jeżeli nie speÅ‚nia ono warunków okreÅ›lonych w ustaw. SÄ…d rejestrowy przed wydaniem postanowienia o zarejestrowaniu stowarzyszenia, jeżeli uzna za niezbÄ™dne dokonanie dodatkowych ustaleÅ„, wyznacza w tym celu posiedzenie wyjaÅ›niajÄ…ce. Na posiedzenie wyjaÅ›niajÄ…ce sÄ…d rejestrowy wzywa uczestników postÄ™powania. SÄ…d rejestrowy wydaje postanowienie o zarejestrowaniu stowarzyszenia po stwierdzeniu, że jego statut jest zgodny z przepisami prawa i zaÅ‚ożyciele speÅ‚niajÄ… wymagania.

Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Postępowanie w sprawach o wpis stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń jest wolne od opłat sądowych.

ZarzÄ…dzanie stowarzyszeniem

Jedynie statut okreÅ›la sposób reprezentacji stowarzyszenia. ZarzÄ…d jednoosobowy reprezentuje stowarzyszenie jednoosobowo. Jeżeli zarzÄ…d stowarzyszenia jest wieloosobowy to jedynie statut stowarzyszenia może regulować sposób wykonywania reprezentacji. Jeżeli prezes stowarzyszenia upoważnia inne osoby do reprezentowania stowarzyszenia zgodnie ze statutem, to znaczy, że on sam jednoosobowo również może reprezentować stowarzyszenie.

NajwyższÄ… wÅ‚adzÄ… stowarzyszenia jest walne zebranie czÅ‚onków. W sprawach, w których statut nie okreÅ›la wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci wÅ‚adz stowarzyszenia, podejmowanie uchwaÅ‚ należy do walnego zebrania czÅ‚onków, nie do zarzÄ…du. 

Statut zmienia walne zebranie czÅ‚onków, jednak to zarzÄ…d stowarzyszenia ma obowiÄ…zek niezwÅ‚ocznie zawiadomić sÄ…d rejestrowy o zmianie statutu.

Majątek i działalność gospodarcza

MajÄ…tek stowarzyszenia powstaje ze skÅ‚adek czÅ‚onkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z wÅ‚asnej dziaÅ‚alnoÅ›ci, dochodów z majÄ…tku stowarzyszenia oraz z ofiarnoÅ›ci publicznej. Stowarzyszenie może przyjmować darowizny, spadki i zapisy oraz korzystać z ofiarnoÅ›ci publicznej. Stowarzyszenie może otrzymywać dotacjÄ™ wedÅ‚ug zasad okreÅ›lonych w odrÄ™bnych przepisach

Stowarzyszenie może prowadzić dziaÅ‚alność gospodarczÄ…, wedÅ‚ug ogólnych zasad okreÅ›lonych w odrÄ™bnych przepisach. Dochód z dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej stowarzyszenia sÅ‚uży realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziaÅ‚u miÄ™dzy jego czÅ‚onków, i to nawet wtedy, gdy czÅ‚onkowie stowarzyszenia wÅ‚asnÄ… pracÄ…, nawet w charakterze pracowników, go wypracowali.

SkÅ‚adki czÅ‚onkowskie sÄ… opÅ‚acane przez czÅ‚onków stowarzyszenia z racji przynależnoÅ›ci do stowarzyszenia. Nie można twierdzić, iż stanowiÄ… wynagrodzenie za usÅ‚ugi Å›wiadczone w ramach celów statutowych na rzecz czÅ‚onków przez stowarzyszenie, zatem skÅ‚adki czÅ‚onkowskie nie podlegajÄ… opodatkowaniu VAT.

Likwidacja stowarzyszenia

W razie rozwiÄ…zania siÄ™ stowarzyszenia na podstawie wÅ‚asnej uchwaÅ‚y, likwidatorami stowarzyszenia sÄ… czÅ‚onkowie jego zarzÄ…du, jeżeli statut lub, w razie braku odpowiednich postanowieÅ„ statutu, uchwaÅ‚a ostatniego walnego zebrania czÅ‚onków (zebrania delegatów) tego stowarzyszenia nie stanowi inaczej.

W razie rozwiÄ…zania stowarzyszenia przez sÄ…d, zarzÄ…dza on jego likwidacjÄ™, wyznaczajÄ…c likwidatora.

ObowiÄ…zkiem likwidatora jest przeprowadzenie likwidacji w możliwie najkrótszym czasie, w sposób zabezpieczajÄ…cy majÄ…tek likwidowanego stowarzyszenia przed nieuzasadnionym uszczupleniem. Likwidator w szczególnoÅ›ci powinien:

  • zawiadomić sÄ…d o wszczÄ™ciu likwidacji i wyznaczeniu likwidatora, z podaniem swego nazwiska, imienia i miejsca zamieszkania (chyba że wyznaczyÅ‚ go sÄ…d),
  • dokonywać czynnoÅ›ci prawnych niezbÄ™dnych do przeprowadzenia likwidacji, podajÄ…c do publicznej wiadomoÅ›ci o wszczÄ™ciu postÄ™powania likwidacyjnego,
  • po zakoÅ„czeniu likwidacji zgÅ‚osić sÄ…dowi wniosek o wykreÅ›lenie stowarzyszenia z Krajowego Rejestru SÄ…dowego.

Likwidator stowarzyszenia prowadzÄ…cego dziaÅ‚alność gospodarczÄ… zgÅ‚asza do sÄ…du wniosek o ogÅ‚oszenie upadÅ‚oÅ›ci, gdy w jego ocenie majÄ…tek nie wystarcza na pokrycie kosztów postÄ™powania upadÅ‚oÅ›ciowego.

Jeżeli likwidacja nie zostanie zakoÅ„czona w ciÄ…gu roku od dnia jej zarzÄ…dzenia, likwidatorzy przedstawiajÄ… przyczyny opóźnienia sÄ…dowi, który w razie uznania opóźnienia za usprawiedliwione przedÅ‚uża termin likwidacji lub zarzÄ…dza zmianÄ™ likwidatorów.

MajÄ…tek zlikwidowanego stowarzyszenia przeznacza siÄ™ na cel okreÅ›lony w statucie lub w uchwale walnego zebrania czÅ‚onków (zebrania delegatów) o likwidacji stowarzyszenia. W razie braku postanowienia statutu lub uchwaÅ‚y w tej sprawie, sÄ…d orzeka o przeznaczeniu majÄ…tku na okreÅ›lony cel spoÅ‚eczny.
orzeczenia sÄ…dów

Koszty likwidacji pokrywa siÄ™ z majÄ…tku likwidowanego stowarzyszenia.

Artur M. Brzeziński

data utworzenia: 2009-02-03

data modyfikacji: 2012-01-02



Reklama