Spółka

Opodatkowaniu PCC podlega umowa spółki i aneksy do niej, a także inne czynności ze spółką związane.

Opodatkowanie PCC dotyczy wszelkich spółek - i cywilnych, i handlowych, w tym europejskich. Umowa spółki oraz jej zmiana podlega podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się:

  • w przypadku spółki osobowej - siedziba tej spółki;
  • w przypadku spółki kapitałowej:
    • rzeczywisty ośrodek zarządzania albo
    • siedziba tej spółki - jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego.

W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:

  • przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
  • przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
  • przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego;
  • przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim (także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego):
    • rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
    • siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego.

Podstawę opodatkowania przy przy umowie spółki stanowi:

  • przy zawarciu umowy - wartość wkładów do spółki osobowej albo wartość kapitału zakładowego,
  • przy wniesieniu lub podwyższeniu wkładów do spółki osobowej albo podwyższeniu kapitału zakładowego - wartość wkładów powiększających majątek spółki osobowej albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy,
  • przy dopłatach - kwota dopłat,
  • przy pożyczce udzielonej spółce przez wspólnika - kwota lub wartość pożyczki,
  • przy oddaniu spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania - roczna wartość nieodpłatnego używania, którą przyjmuje się w wysokości 4 % wartości rynkowej rzeczy lub prawa majątkowego oddanego do nieodpłatnego używania,
  • przy przekształceniu lub łączeniu spółek - wartość wkładów do spółki osobowej powstałej w wyniku przekształcenia albo wartość kapitału zakładowego spółki kapitałowej powstałej w wyniku przekształcenia lub połączenia,
  • przy przeniesieniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej lub jej siedziby - wartość kapitału zakładowego.

W przypadku oddania spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania na czas nieokreślony, podstawę opodatkowania może stanowić zgodnie z oświadczeniem podatnika:

  • wartość świadczeń za lat 10 albo
  • wartość świadczeń należnych w miarę wykonywania umowy.

Od podstawy opodatkowania odlicza się:

  • kwotę wynagrodzenia wraz z podatkiem od towarów i usług, pobraną przez notariusza za sporządzenie aktu notarialnego umowy spółki albo jej zmiany, jeżeli powoduje ona zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego;
  • opłatę sądową związaną z wpisem spółki do rejestru przedsiębiorców lub zmianą wpisu w tym rejestrze dotyczącą wkładu do spółki albo kapitału zakładowego;
  • opłatę za zamieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ogłoszenia o ww. wpisach do rejestru.

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (zawarcia umowy), chyba że dokonano wyboru ustalenia podstawy opodatkowania według wartości świadczeń należnych w miarę wykonywania umowy - wtedy odpowiednio z chwilą spełnienia świadczenia. Może też powstać z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody - jeżeli wyrok zastępuje czynność prawną.

Obowiązek podatkowy ciąży:

  • przy umowie spółki cywilnej - na wspólnikach,
  • przy pozostałych umowach spółki - na spółce.

Bez względu na to, jak strony umówiły się, urząd może żądać zapłaty od wszystkich stron. Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są bowiem wspólnicy spółki cywilnej.

Słowniczek

  • państwo członkowskie - państwo będące członkiem Unii Europejskiej;
  • podatek kapitałowy - podatek, który zgodnie z prawem państwa członkowskiego jest pobierany od kapitału spółki kapitałowej lub od jego podwyższenia;
  • rzeczywisty ośrodek zarządzania - miejscowość, w której ma siedzibę organ zarządzający spółki kapitałowej;
  • siedziba spółki - siedzibę spółki określoną w umowie (statucie) spółki;
  • spółka kapitałowa - spółkę: z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjną;
  • spółka osobowa - spółkę: cywilną, jawną, partnerską, komandytową lub komandytowo-akcyjną;

Stawka podatku

Stawka PCC od umowy spółki wynosi 0,5 %.

Na przykład:

Przy wniesieniu do spółki kapitału zakładowego 50'000 zł podatek PCC wyniesie 50'000 zł x 0,005 = 250 zł.

Przy oddaniu spółce rzeczy o wartości 100'000 zł do nieodpłatnego używania podstawą opodatkowania będzie roczna wartość nieodpłatnego używania, którą przyjmuje się w wysokości 4 % wartości rynkowej tej rzeczy, czyli w kwocie 100'000 zł x 0,04 = 4'000zł. Podatek PCC według stawki 0,5 % wyniesie 4'000 zł x 0,005 = 20 zł.

Wyłączenia i zwolnienia szczególne

Z podatku PCC zwolnione są umowy spółki i ich zmiany:

  • związane z przekształceniem lub łączeniem spółek w części wkładów do spółki albo kapitału zakładowego, których wartość była uprzednio opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska albo od których zgodnie z prawem państwa członkowskiego podatek nie był naliczany,
  • związane z podwyższeniem kapitału zakładowego pokrytego z niezwróconych wspólnikom lub akcjonariuszom dopłat albo z niezwróconej pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wspólnika lub akcjonariusza, które były uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska,
  • związane z podwyższeniem kapitału zakładowego w części dotyczącej wartości, o którą obniżono kapitał zakładowy w następstwie strat poniesionych przez spółkę kapitałową, pod warunkiem że podwyższenie kapitału zakładowego następuje w okresie 4 lat po jego obniżeniu,
  • jeżeli przedmiotem działalności spółki kapitałowej jest świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie transportu publicznego, zarządzania portami i przystaniami morskimi, zaopatrzenia ludności w wodę, gaz, energię elektryczną, energię cieplną lub zbiorowego odprowadzania ścieków i w wyniku zawarcia umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego obejmuje co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce albo w chwili zmiany umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiada już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce.

W przypadku wyłączeń z opodatkowania nie jest konieczne składanie deklaracji. W przypadku zwolnień deklarację trzeba złożyć nawet gdy podatek jest równy zeru.