Pytania czytelników:

ulga prorodzinna

Redakcja odpowiada

Rozliczenie roczne - ulga prorodzinna

Prawo do odliczenia przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy osoba z niego korzystająca w stosunku do dziecka małoletniego:

• wykonywała władzę rodzicielską,
• pełniła funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,
• sprawowała opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Tym samym, gdy małżonkowie posiadają jedno dziecko wspólne i jedno dziecko żony z poprzedniego związku mające nazwisko żony i nie objęte prawnie władza rodzicielską wskazaną powyżej – muszą odpowiednio uregulować kwestię rozliczenia. Sam status "małżonka matki dziecka" nie uprawnia do skorzystania przez tego małżonka z ulgi prorodzinnej. Możliwe jest natomiast, by matka korzystała z odliczenia ulgi prorodzinnej w całości w stosunku do własnego dziecka, nad którym pełni ona władzę rodzicielską. W stosunku do drugiego - wspólnego dziecka, do którego oboje rodzice pełnią władzę rodzicielską, odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. A zatem nic nie stoi na przeszkodzie, by faktycznie rodzice ustalili, że za wspólne dziecko z odliczenia korzysta tylko mąż, a za drugie - tylko żona. Z ulgi skorzystają wówczas w częściach równych. W przypadku, gdy żona nie posiada dochodów, ulgę wykorzystać można tylko w stosunku do jednego, wspólnego dziecka, chyba że w stosunku do drugiego z nich występuje opieka prawna drugiego małżonka lub wystąpiła adopcja (Odpowiedź 28472).

Prawo do odliczenia przysługuje nie tylko do dzieci małoletnich, ale również do dzieci:

• bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
• do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy o PIT w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o PIT, z wyjątkiem renty rodzinnej.

A zatem dla przykładu, posiadając władze rodzicielską nad dzieckiem w wieku 20 lat, studiującego zaocznie, niepracującego, można skorzystać z ulgi prorodzinnej. Zgodnie z ustawą o szkolnictwie wyższym (ustawa z dnia 25 lipca 2005 r., Dz. U. 2005, nr 164, poz. 1365) studia w uczelni są prowadzone jako studia stacjonarne lub niestacjonarne (m. in. w systemie zaocznym), (Odpowiedź nr 28474).

Jeżeli natomiast 25 rok życia dziecko kończy w danym roku, za który składa się zeznanie podatkowe, ulgę odlicza się wyłącznie za okres miesięcy, w których dziecko spełnia wskazany status. Ulga prorodzinna będzie przysługiwała zatem proporcjonalnie. Jeśli przykładowo dziecko studiuje i ukończy 25 lat w marcu, ulga będzie przysługiwała rodzicom tylko za trzy miesiące. W przypadku dzieci, które przestały w ciągu roku spełniać warunki niezbędne do skorzystania z ulgi (np. stały się pełnoletnie i nie uczą się dalej albo ukończyły 25 lat), oznacza to zmniejszenie kwoty przysługującego odliczenia proporcjonalnie do okresu, w którym te warunki były spełnione (Odpowiedź nr 28052).

Podobnie problem zresztą występuje z władza rodzicielską. Odliczeniu podlega kwota ulgi za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, nawet jeśli w pierwszym miesiącu był to 1 dzień. Jeżeli zatem dziecko urodziło się 2 września, ulga przysługiwac będzie za okres IX-XII danego roku.

Dodajmy do tego, że odliczenie nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

• na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
• wstąpiło w związek małżeński.

Wracając do kwestii rozliczenia dziecka pełnoletniego, uczącego się warto podkreślić, że dziecko takie nie może uzyskiwać w danym roku przychodów w kwocie wyższej niż 3091 r. A zatem, jeżeli dziecko w wieku 23 lat będące na utrzymaniu rodzica uzyskało w roku 2009 przychód w kwocie 3835 zł oraz poniosło koszty jego uzyskania w kwocie 767,10 zł oraz dochód wyniósł 3.068 zł, to rodzic ma prawo do ulgi prorodzinnej na to dziecko (Odpowiedź nr 28565).

Limitu dochodów dziecka pełnoletniego uczącego się nie trzeba przestrzegać w przypadku kwot opodatkowanych inaczej niż według skali (art. 27 ustawy o PIT) lub z tytułu papierów wartościowych (art. 30b ustawy o PIT). Limitu nie sprawdza się również w przypadku uzyskiwania przychodu z renty rodzinnej.

Inaczej jest już z przychodami z tytułu odbywania w zakładzie pracy stażu z Urzędu Pracy. Jeśli w takim przypadku dziecko przekroczyło limit dochodów niepowodujących powstania obowiązku podatkowego (3091 zł) to prawo do ulgi nie przysługuje. Wynagrodzenie za staż nie są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zwolnieniu z opodatkowania podlega zwrot z tytułu:

• przejazdu do miejsca pracy,
• przejazdu na badania lekarskie lub psychologiczne,
• przejazdu do miejsca odbywania stażu, szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, zajęć z zakresu poradnictwa zawodowego lub pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy,
• przejazdu do miejsca wykonywania prac społecznie użytecznych,
• zakwaterowania w miejscu pracy lub miejscu odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych,
• wartość nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych oraz wartość świadczeń rzeczowych, z tytułu studiów podyplomowych, szkoleń i przygotowania zawodowego dorosłych, egzaminów lub licencji, badań lekarskich lub psychologicznych, ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków otrzymanych na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Odpowiedź nr 24839).

Na zakończenie dodajmy, że problemem dla podatników pozostaje - o ironio – zbyt wysoki na dany rok limit ulgi prorodzinnej w stosunku do uzyskiwanych przychodów. Gdy podatek do zapłaty wynosi zero złotych – ulga nie przysługuje i podatnik nie może jej limitu przenieść na następny rok podatkowy. Ulga prorodzinna nie podlega również wypłacie, a zatem jej limit na dany rok po prostu przepada (Odpowiedź nr 28418).

Opracował: Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki
na bazie www.e-porady.pit.pl

Data publikacji: 25.02.2010

Reklama

Pytania czytelników:

Redakcja odpowiada

Rozliczenie roczne - ulga prorodzinna