Pomoc eksperta

Odpowiedzialność osobista

Odpowiedzialność za cudze podatki

Prawo podatkowe dopuszcza sytuacje, w których za zobowiązania podatkowe jednej osoby organy podatkowe odpowiedzialności mogą żądać od osoby trzeciej. Odpowiedzialność w takich przypadkach jest solidarna, tzn. organ ma prawo domagać się zapłaty świadczenia od osoby pierwotnie zobowiązanej do zapłaty, ale również od tej drugiej osoby i to w pełnej wysokości. Osoba trzecia, po spełnieniu świadczenia, nabywa cywilne roszczenie o zwrot zapłaconego podatku, nie może natomiast zasłonić się przed organem podatkowym zarzutem, że zobowiązanie to właściwe jest podatnikowi a nie tej osobie.

Małżonek

Małżonkowie wspólnie opodatkowani ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. Taka wspólna odpowiedzialność dotyczy wyłącznie przypadku, gdy małżonkowie podejmą decyzję o wspólnym opodatkowaniu (rozliczenie roczne w podatku dochodowym od osób fizycznych). W takim przypadku organ dochodzić może zobowiązań zarówno z majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową, jak i majątków odrębnych obojga małżonków.

Uwaga !

W przypadku odpowiedzialności solidarnej tytuł egzekucyjny powinien być wystawiony na nazwisko i imiona obojga małżonków.

W pozostałych sytuacjach odpowiedzialność małżonka za zobowiązania drugiego małżonka ograniczona jest do ich majątku wspólnego lub do majątku, który objęty jest jako wspólny umową majątkową małżeńską. Natomiast małżonek, którego zobowiązania podatkowe są ściągane – odpowiada za te długi majątkiem wspólnym oraz własnym majątkiem osobistym. Odpowiedzialność nie rozszerza się zatem na majątek osobisty drugiego małżonka.

Dodatkowo małżonek podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez niego działalności. Dotyczy to również małżonków, którzy zawarli umowę o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej, których wspólność majątkowa została zniesiona przez sąd, oraz małżonków pozostających w separacji. Odpowiedzialność ta nie dotyczy małżonków, którzy w okresie stałego współdziałania byli osobami, wobec których na podatniku ciążył obowiązek alimentacyjny - w zakresie wynikającym z obowiązku alimentacyjnego.

Odpowiedzialność za współdziałanie ograniczona jest do wysokości uzyskanych korzyści i nie obejmuje podatków niepobranych oraz pobranych, a niewpłaconych przez małżonka - płatnika lub inkasenta, chyba że zostały pobrane od małżonka, zstępnych, wstępnych, rodzeństwa, małżonków zstępnych płatnika/inkasenta – dłużnika, osoby pozostającej w stosunku przysposobienia z płatnikiem/inkasentem - dłużnikiem; osoby pozostającej z płatnikiem/inkasentem - dłużnikiem w faktycznym pożyciu.

Uwaga !

Odpowiedzialność majątkiem wspólnym może być realizowana na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego na imię i nazwisko jednego z małżonków.

W przypadku umowy majątkowej małżeńskiej lub w przypadku rozwodu czy separacji, skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

  1. zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;
  2. zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;
  3. ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
  4. uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

Rozwiedziony małżonek podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z byłym małżonkiem po:

  • rozwodzie;
  • unieważnieniu małżeństwa;
  • separacji (tutaj w istocie małżeństwo trwa, ale stosuje się zasady takie, jak przy rozwodzie),

- ale wyłącznie za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej, i jedynie do wysokości wartości przypadającego mu udziału w majątku wspólnym.Za pozostałe zobowiązania taki małżonek odpowiedzialności nie ponosi.

Inni członkowie rodziny

Członek rodziny podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez niego działalności. Za członków rodziny podatnika uważa się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu, małżonków, którzy zawarli umowę o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej, których wspólność majątkowa została zniesiona przez sąd, oraz małżonków pozostających w separacji.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 22-05-2014
  • data modyfikacji: 07-01-2016

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz