Pomoc eksperta

Rodzaje podatków

Najwyższym rangą aktem prawnym w polskim systemie podatkowym jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. Ustanawia ona zasady nadrzędne, według których należy interpretować ustawy oraz akty niższej rangi, a normy sprzeczne z Konstytucją będą nieważne. Takie rozważania teoretyczne mają również wymiar bardzo praktyczny, na przykład to właśnie Konstytucji zawdzięczamy odliczanie ulg po ich uchyleniu na zasadzie tzw. praw nabytych.

W polskim systemie podatkowym funkcjonują również umowy międzynarodowe - umowy w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu. Zgodnie z art.9 Konstytucji Rzeczpospolita Polska przestrzega  wiążącego ją prawa międzynarodowego, co w praktyce oznacza, że umowy ratyfikowane, zawarte za zgodą Sejmu, są ważniejsze od ustaw krajowych. W praktyce prawa podatkowego ustawy podatkowe często odwołują się bezpośrednio do postanowień takich umów, np. art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W taki właśnie sposób - poprzez zawarcie i ratyfikowanie
Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. - w polskim systemie podatkowym znalazły się unijne dyrektywy, które mają nadrzędny charakter nad lokalnym, polskim prawem podatkowym. Szczególnie dużą rolę przypisać należy VI Dyrektywie Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru. W praktyce podatkowej obecność unijnych dyrektyw oznacza, że możliwe jest stosowanie bezpośrednio w Polsce - z pominięciem przepisów krajowych - postanowień dyrektywy, jeżeli są odpowiednio jasne i precyzyjne. Jako ciekawostkę należy podać, ze właśnie w celu niezwłocznego dostosowania wadliwie skonstruowanej ustawy o podatku od towarów i usług, Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 23 czerwca 2004r. wprowadził zasady szczególne w stosunku do zasad wynikających z ustawy. Nowe rozwiązanie było już zgodne z prawem unijnym.

Duże znaczenie dla podatnika powinien mieć fakt, że polskie sądownictwo administracyjne należy do najlepszych w Europie czy na świecie. Należy również przypuszczać, że wprowadzenie dwóch instancji w sądach administracyjnych poprawi możliwość dochodzenia przez podatników ich praw. Warto w tym miejscu dodać, że po wyczerpaniu krajowych dróg rozwiązania konfliktu na linii podatnik-Państwo możliwe jest wniesienie skargi do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Zatem obecnie podatnikom przysługuje kolejno prawo do:

  • odwołania się od decyzji,
  • skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
  • skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego,
  • skargi do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Również przewlekłość postępowań może być przedmiotem skargi do Trybunału.

Artur M. Brzeziński

  • data utworzenia: 08-04-2002
  • data modyfikacji: 05-02-2014
Drukuj