Procedury sądowe

Postępowanie przed sądem cywilnym jest niezbędne w czterech przypadkach:

  • gdy przedmiotem spadku są składniki majątku rejestrowane (nieruchomości , samochody, zabytki itp), gdyż bez postanowienia sądu w sprawie nabycia spadku nie będzie możliwe zarejestrowanie nowych właścicieli;
  • gdy przedmiotem spadku są wierzytelności, gdyż dłużnicy mogą nie chcieć uregulować długów do rąk osób, co do których nie ma pewności, że są spadkobiercami;
  • gdy spadek podlega opodatkowaniu i jego wartość nie mieści się w kwocie wolnej od podatku;
  • gdy spadkobierca zamierza spadek odrzucić (tzn. nie chce go w ogóle przyjąć).

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku wnosi się przed sąd właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania spadku. Od wniosku pobierana jest opłata 20zł od uczestnika postępowania. Wniosek taki może mieć treść następującą:

Warszawa, dnia 10 września 2005r.

                                                           Sąd Rejonowy w Poznaniu

                                                           Wydział Nieprocesowy

                                                           Wnioskodawca: Kamil Wysocki, zam. 00-950 Warszawa

                                                           ul.J.P.Woronicza 18

                                                           Uczestnicy postępowania: Jan Wysocki, zam.62-800 Kalisz

                                                           ul.Muchomorów 8, Krystyna Jannicka, zam. 61-095 Poznań

                                                           Obrońców 109/22

 

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

 

Niniejszym wnoszę o stwierdzenie, że spadek po zmarłym w dniu 1 września 2005r. Janie Wysockim, zamieszkałym ostatnio w Poznaniu, nabyły dziedziczące na podstawie ustawy dzieci zmarłego: Kamil i Jan Wysocki oraz Krystyna Jannicka z domu Wysocka.

Uzasadnienie

W dniu 1 września 2005r. zmarł Jan Wysocki ostatnio zamieszkały w Poznaniu (dowód: odpis skrócony aktu zgonu). Spadkobiercami są jego dzieci Kamil i Jan Wysocki oraz Krystyna Jannicka z domu Wysocka - każde w 1/3 (dowód: odpisy skrócone aktów urodzenia). Zmarły nie był żonaty.

Zmarły nie pozostawił testamentu (dowód: zapewnienie, które zostanie złożone przez wnioskodawcę na rozprawie).

W załączeniu:

1. Odpis skrócony aktu zgonu

2. 3 odpisy skrócone aktów urodzenia

3. 2 odpisy wniosku i załączników

Kamil Wysocki

 

Wniosek należy złożyć wraz z załącznikami, należy również dołączyć po jednym komplecie kserokopii wniosku i załączników dla każdego z uczestników postępowania.

Uwaga ! Zażądaj na piśmie i pilnuj prawomocności

Sądy wydają postanowienie stwierdzenia spadku w czasie posiedzenia. Jeżeli nie wystąpisz o odpis prawomocnego postanowienia, nigdy go nie dostaniesz, tymczasem termin ważny dla ulgi nielimitowanej dla najbliższych krewnych biegnie od daty uprawomocnienia się postanowienia. Opóźnienia sądu również mogą zagrozić Twojemu prawu do ulgi.

Notariusz potwierdzi spadek

2 października 2008 r. wchodzą w życie zupełnie nowe procedury w zakresie spadków. Potwierdzenie nabycia spadku uzyskać będzie można u notariusza.

Notariusz sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych.

Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz spisuje protokół dziedziczenia przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. W protokole dziedziczenia zamieszcza się w szczególności:

  • zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia złożone przez osoby biorące udział w spisywaniu protokołu,
  • oświadczenia o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi,
  • oświadczenia o znanych testamentach spadkodawcy lub braku takich testamentów,
  • oświadczenia, że w odniesieniu do spadku nie zostało uprzednio wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i nie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ani nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia,
  • oświadczenia, czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne oraz który spośród spadkobierców powołanych do spadku z ustawy odpowiada warunkom przewidzianym do dziedziczenia gospodarstwa rolnego,
  • oświadczenia, czy spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub, nie posiadając żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej albo w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą,
  • oświadczenia, czy były składane oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, czy zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności dziedziczenia oraz czy były zawierane umowy z przyszłym spadkodawcą w przedmiocie zrzeczenia się dziedziczenia po nim,
  • wzmiankę o pouczeniu przez notariusza o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Jeżeli od dnia otwarcia spadku nie upłynęło sześć miesięcy, w protokole dziedziczenia należy zamieścić oświadczenia spadkobierców o prostym przyjęciu spadku lub przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku, chyba że oświadczenia tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone. W takim przypadku należy zamieścić wzmiankę o dacie, miejscu i treści złożonych przez poszczególnych spadkobierców oświadczeń.
Do protokołu dziedziczenia notariusz załącza:

  • odpis aktu zgonu spadkodawcy,
  • odpisy aktów stanu cywilnego osób powołanych do spadku z ustawy,
  • inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie praw do spadku.

W razie złożenia testamentu notariusz dokonuje jego otwarcia i ogłoszenia, chyba że otwarcie i ogłoszenie testamentu już nastąpiło. Z otwarcia i ogłoszenia testamentu sporządza się protokół.

Po spisaniu protokołu dziedziczenia notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, jeżeli nie ma wątpliwości co do osoby spadkobiercy i wysokości udziałów w spadku.

Notariusz odmawia sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli:

  • w stosunku do spadku został już uprzednio sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia lub wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku,
  • w toku sporządzania protokołu dziedziczenia ujawnią się okoliczności wskazujące, że przy jego sporządzeniu nie były obecne wszystkie osoby, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi albo istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały otwarte i ogłoszone,
  • wskutek braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych do dziedziczenia z ustawy spadek przypada, jako spadkobiercy ustawowemu, gminie albo Skarbowi Państwa,
  • spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub, nie posiadając żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej albo w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą.

Zarejestrowany elektronicznie on-line w rejestrze aktów poświadczenia dziedziczenia akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Nadal pozostaną w mocy procedury sądowe stwierdzenia nabycia spadku. Konsul nie może sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia.

Nowych przepisów nie stosuje się do spadków po osobach zmarłych przed 1 lipca 1984 r.

Inne procedury

W związku ze spadkiem może wystąpić potrzeba wszczęcia większej ilości postępowań, np.:

  • postępowanie w/s zabezpieczenia spadku gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nie usprawiedliwione rozporządzenie; zabezpieczenie następuje przez spis inwentarza, oddanie pod dozór, w depozyt, ustanowienie zarządu tymczasowego;
  • postępowanie w/s złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku gdy oświadczenie to jest składane przed wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku;
  • postępowanie w/s otwarcia i ogłoszenia testamentu gdy ktoś złożył w sądzie testament osoby po jej śmierci;
  • postępowanie w/s wyjawienia  przedmiotów spadkowych gdy po sporządzeniu spisu inwentarza zachodzi wątpliwość, czy zostały w nim zamieszczone wszystkie przedmioty należące do spadku lub czy zamieszczone w spisie inwentarza długi istnieją;
  • postępowanie w/s przesłuchania świadków testamentu ustnego w razie śmierci spadkodawcy, który taki testament sporządził;
  • postępowanie w/s wykonawcy testamentu, który ma obowiązek zgłosić się w sądzie, i ma możliwość uzyskania stosownego zaświadczenia o swojej funkcji, może również wnieść o zwolnienie z tego obowiązku;
  • postępowanie w/s działu spadku gdy spadkobiercy rozdzielają pomiędzy siebie różne przedmioty majątkowe wchodzące w skład spadku.