Pomoc eksperta

Praca za granicą

Umowy międzynarodowe

Umowy międzynarodowe będą miały znaczenie decydujące w przypadku, gdy zarówno w myśl polskich przepisów podatkowych, jak i w myśl przepisów innego kraju, uznawani są za rezydentów podatkowych tego kraju. W Polsce status ten można uzyskać bardzo prosto – jeśli podatnik przebywa w kraju ponad 183 dni w roku – automatycznie rozlicza się z całości swoich przychodów w Rzeczypospolitej.

Umowy międzynarodowe wskazują ponadto możliwości opodatkowania poszczególnych przychodów w dwóch krajach. Jeżeli zakładają, że przychód może być opodatkowany zarówno w Polsce, jak i w kraju obcym – czyli że każde z państw pobrać może podatek a dopiero zasady unikania opodatkowania zdecydują, gdzie końcowo ten podatek zostanie skonsumowany (zapłacony).

Zgodnie z zasadami obowiązującymi w RP umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą parlamentu wyrażoną w formie ustawy (a do takich umów należą wszystkie w sprawie unikania podwójnego opodatkowania), mają pierwszeństwo przed stosowaniem ustawy krajowej. W konsekwencji przy ustalaniu zasad rozliczeń:

  • najpierw należy zapoznać się z zasadami określonymi w umowie,
  • gdy przewiduje ona możliwość opodatkowania na terytorium kraju, ustalić należy, czy umowa międzynarodowa przewiduje szczególną, preferencyjną stawkę podatku pobieraną z tytułu danego rodzaju czynności lub od danego rodzaju podatników,
  • ustalić czy poza opodatkowaniem w kraju występuje również możliwość opodatkowania tych rodzajów przychodów za granicą, czyli czy zajść może podwójne opodatkowanie,
  • ustalić, jaką metodę unikania podwójnego opodatkowania należy zastosować w przypadku danego przychodu,
  • dokonać subsumpcji, czyli sprawdzenia czy dochody faktycznie były opodatkowane w kraju i za granicą (czyli czy krajowe zasady nie zwalniają dodatkowo danych dochodów z opodatkowania), oraz w przypadku opodatkowania w obu krajach – zastosować zasadę eliminacji podwójnego podatku od tej samej kwoty dochodów.

Przy uzyskaniu dochodu za granicą, umowa międzynarodowa może wskazywać, że:

  • dochód będzie opodatkowany tylko w państwie uzyskiwania wynagrodzenia lub tylko w państwie rezydencji (czyli będzie on opodatkowany tylko jednokrotnie),
  • może być opodatkowany w obu państwach, lecz w jednym z nich stawka podatku nie może być wyższa niż wskazana w umowie, z reguły znacznie niższa niż stawka krajowa,
  • może być opodatkowana w obu krajach, przy czym podatnik zastosuje zasadę proporcjonalnego odliczenia,
  • może być opodatkowana w obu państwach, przy czym podatnik zastosuje zasadę wyłączenia z progresją


Po co nam umowy?

Problem eliminacji podwójnego opodatkowania jest szczególnie uciążliwy w prawie spadkowym, w przypadku którego bardzo często podatek trzeba zapłacić w kraju położenia masy spadkowej, jak i w kraju rezydencji nabywcy, zatem podatek będzie płacony dwa razy od tego samego przychodu (majątku).


Zasady budowy umów międzynarodowych, czyli jak czytać umowy

Choć umowy międzynarodowe różnią się między sobą, to z racji na ich budowę, bazującą na konwencji modelowej OECD, posiadają stałe elementy, które pozwalają stworzyć szablon, który będzie jedynie modyfikowany w poszczególnych umowach.

Szablon nie może wskazać zasad unikania opodatkowania lub metod poboru podatku, dotyczących poszczególnych umów. W tym zakresie niezbędna jest lektura umowy właściwej w relacjach między poszczególnymi krajami.

  1. Początek umowy wskazuje, jakiego rodzaju podatków umowa dotyczy. Regułą są umowy zawierane w zakresie eliminowania podatków dochodowych,
  2. objaśnienie wyrażeń (słowniczek umowy).
  3. Rezydencja podatkowa – z reguły umowa eliminuje zasady ustalenia podwójnej rezydencji. Jeżeli zasady z umowy nie pozwalają na jednoznaczną odpowiedź w tym zakresie,
  4. określenie pojęcia zakładu i placówki – szczególnie istotne przy opodatkowaniu zysków przedsiębiorstw,
  5. opodatkowanie majątku nieruchomego – w zakresie dochodu osiągniętego z bezpośredniego użytkowania, najmu, dzierżawy lub innego rodzaju użytkowania majątku nieruchomego.
  6. zyski przedsiębiorstw
  7. zyski z działalności transportowej międzynarodowej
  8. ustalenia opodatkowania w przypadku transakcji między przedsiębiorstwami powiązanymi, zatem takimi, które mogą teoretycznie przy wykonywaniu transakcji naruszać zasady rynkowości świadczeń
  9. dywidendy – czyli opodatkowanie wypłat z zysku
  10. odsetki – czyli podatki od zainwestowanego kapitału
  11. należności licencyjne – podatki wynagrodzeń za użytkowanie lub zbycie praw autorskich i pokrewnych
  12. zyski ze zbycia nieruchomości innych niż posiadanych przez przedsiębiorstwo, a także zyski z przeniesienia własności ruchomości
  13. opodatkowanie wolnych zawodów
  14. praca najemna – czyli metody pobierania podatku u zatrudnianych pracowników
  15. podatki od wynagrodzenia dyrektorów, częstokroć poprzez dyrektorów rozumieć należy organy zarządzające, nadzorcze i kontrolne podmiotu
  16. podatki od wynagrodzeń artystów i sportowców
  17. podatki od emerytur i świadczeń socjalnych
  18. podatki służby publicznej
  19. podatki nauczycieli akademickich, uczniów i studentów
  20. dochody inne, nie wymienione powyżej
  21. określenie zasad unikania opodatkowania w przypadku dopuszczalności poboru podatku w kraju i za granicą
  22. postanowienia szczególne, takie jak pomoc w informowaniu się krajów o poborze podatków, zasady współpracy przy egzekucji roszczeń, procedury porozumiewania się i wymiany informacji, ustalenie wzajemnych zasad traktowania obywateli, w tym przede wszystkim zasady ich równego traktowania w zakresie poboru podatków w obu państwach i zasady niedyskryminacji.

Brak umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

Jeżeli między krajami nie zawarto umowy o unikaniu opodatkowania to teoretycznie w obu państwach należy pobrać podatek. Do polskich rezydentów podatkowych zastosowanie ma wówczas prawo krajowe, które w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych zezwala na stosowanie zasady proporcjonalnego odliczenia.

 

Warto przeczytać:

  1. Polsko-maltańska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
  2. Podpisanie umów podatkowych z Jersey
  3. Umowa o wymianie informacji podatkowych z Księstwem Andory
  4. Polska wymieni informacje podatkowe z Dominiką na Karaibach
  5. Umowa o wymianie informacji podatkowych z Grenadą
  6. Protokół do polsko-szwajcarskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania
  7. Polsko-czeska umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania
  8. Umowa między Polską a Belize o wymianie informacji w sprawach podatkowych

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 06-09-2011
  • data modyfikacji: 05-02-2014

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj