Podatki w praktyce
Pomoc eksperta

Umowa dożywocia

Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Uwaga !

Umowa o dożywocie jest umową wzajemną jednakże nie jest ona umową odpłatną a konstatacja ta jest istotna albowiem zwrotowi "nabycie" należy nadać znaczenie cywilnoprawne, tj. obok sprzedaży, każde prawem dopuszczalne przeniesienie prawa własności rzeczy na osobę trzecią, przy czym ustawodawca podatkowy opodatkowuje jedynie takie zbycie, które ma charakter odpłatny (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt: I SA/Łd 606/08 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1587/09).

Według WSA umowy dożywocia nie należy traktować jako umowy odpłatnej, stąd po stronie dożywotnika (zbywcy nieruchomości), nie należy wykazywać przychodu z przeniesienia własności nieruchomości.

Jeżeli uznać, że umowa jest wzajemna i nieodpłatna, to o stronie nabywcy nieruchomości powstaje przychód z tytułu nieodpłatnego jej nabycia. Odpowiednio przychód powstaje po stronie nabywającego prawo do dożywotnich świadczeń.
 

Świadczenia w naturze

Wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.
 

Stanowisko przeciwne

Strony umowy otrzymują wzajemnie świadczenia (nieruchomość – za świadczenie w naturze), co bardziej przekonuje do traktowania zobowiązania wzajemnego jako odpłatne. Warto dodać że wartość świadczenia wzajemnego nie jest z góry pewna Inie można tej wartość wskazać. Przekonuje to do podatkowego niewykazywania przychodu z umowy dożywocia.
 

„Dla nabywcy zatem umowa ta stanowi zobowiązanie do dokonywania na rzecz dożywotnika zawartych w umowie świadczeń i do czasu ewentualnego zbycia nabytej na jej podstawie nieruchomości nie będzie stanowić źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie nabycia. Ponadto jak trafnie zauważyła wnioskodawczyni, po jej stronie nie powstanie przychód określony w art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Zauważyć należy, że przychodem wymienionym w tym przepisie mogą być m. in. inne nieodpłatne świadczenia. Umowa o dożywocie jak wykazano powyżej, jest umową odpłatną, tym samym trudno jej przyznać nieodpłatny charakter skoro nabywca jest zobowiązany do szeregu świadczeń na rzecz dożywotnika”.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 21 październik 2010 r., sygn. akt IBPBII/2/415-833/10/CJS

 

Uwaga !

Umowa dożywocia podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wynosi on 2% podstawy i ciąży na nabywcy nieruchomości, a zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 22-07-2011
  • data modyfikacji: 07-01-2016
 

Program PKPiR dla firm i biur

Wybierz moduły i płać za to, czego potrzebujesz

DARMOWA wersja! Skorzystaj >>>

 


Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz
Drukuj