Podatki w praktyce
Pomoc eksperta

Czynności cywilne PCC

Podatek od czynności cywilnoprawnych dotyczy tylko niektórych czynności pojawiających się w obrocie gospodarczym. Podatek nałożony jest na kilka rodzajów czynności.

Opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (deklaracja PCC-3) podlegają wyłącznie następujące czynności - i żadne inne:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, 
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, 
  • umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, 
  • umowy dożywocia, 
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki, 
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki. 

Zmiana umowy, która powoduje podwyższenie podstawy opodatkowania również podlega opodatkowaniu tym podatkiem, tak samo jak orzeczenia sądowe lub ugody, które wywołują skutki w zakresie cywilnoprawnym lub podwyższenie podstawy opodatkowania takich umów.

Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

  • rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 
  • rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą w przypadku, gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  • w przypadku umowy spółki - jej zawarcie lub zmiana podlega PCC, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się w przypadku spółki osobowej - siedziba tej spółki, a w przypadku spółki kapitałowej - rzeczywisty ośrodek zarządzania albo siedziba tej spółki - jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego.

Podatek od czynności cywilnoprawnych nie wystąpi w przypadku, gdy z tytułu tej czynności choćby jedna ze stron czynności była opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z tego podatku zwolniona. Podatek nie wystąpi zatem zarówno, gdy strona wystawi fakturę z podstawową stawką podatku VAT, ze stawką zwolnioną lub też gdy oświadczy, że korzysta ze zwolnienia podmiotowego i faktycznie wykonuje te czynności jako podatnik zwolniony podmiotowo z VAT. Zasady tej nie stosuje się, tj. zawsze podlegają PCC umowa spółki lub jej zmiany. Czynności, w związku z którymi choćby jedna ze stron jest zwolniona z VAT będą natomiast podlegały PCC, jeżeli dochodzi do:

  • umowy sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, 
  • umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Są to sytuacje wyjątkowe, które eliminują podwójne obłożenie tej samej transakcji dwoma podatkami - VAT i PCC.
 

Przykład:

Nieruchomość zbywa podatnik VAT na rzecz osoby fizycznej nieprzedsiębiorcy. Wystawia FV – 23%. Transakcja nie podlega PCC

Nieruchomość - nowy lokal mieszkalny zbywa podatnik VAT - developer na rzecz osoby fizycznej nieprzedsiębiorcy. Wystawia FV - zwolnione. Transakcja podlega PCC.

Nieruchomość zbywa osoba fizyczna, nieprzedsiębiorca na rzecz osoby fizycznej, nieprzedsiębiorcy. Transakcja podlega PCC.

Nieruchomość zbywa osoba fizyczna - nieprzedsiębiorca na rzecz przedsiębiorcy - podatnika VAT. Wystawia rachunek, w związku z czynnością sprzedający nie jest podatnikiem VAT, a więc z tytułu tej czynności żadna ze stron nie jest podatnikiem opodatkowanym VAT lub z tej czynności zwolnionym. Transakcja podlega PCC.

 

Uwaga: Zwolnienie z podatku PCC a deklaracja podatkowa PCC-3 (PCC-2)

Zgodnie z pismem z 12 marca 2003 r. sygn. akt LK-2255/LM/BG/02 podatnik powinien składać deklarację nawet w przypadku czynności zwolnionych z podatku od czynności cywilnoprawnych. Niemniej jednak jest to bardzo kontrowersyjne stanowisko, patrząc szczególnie na zwolnienie czynności sprzedaży rzeczy ruchomych do wartości rynkowej 1000 zł. Jeżeli stanowisko okazałoby się słuszne – przy każdej, nawet nadrobniejszej czynności rynkowej, zwolnionej z podatku PCC powinniśmy składać deklarację i udowadniać, że występuje zwolnienie podatkowe. Jest to oczywisty absurd podważający przedstawione w piśmie stanowisko. Stąd racjonalniejszym jest nieskładanie deklaracji PCC zarówno przy dokonywaniu czynności zwolnionych z podatku, jak również przy czynnościach niepodlegających temu podatkowi.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 09-11-2011
  • data modyfikacji: 05-02-2014

Zadbaj o swój biznes.
Najbardziej kompletny program księgowy na rynku
w zdumiewająco niskiej cenie. Poznaj powód! www.ksiegapodatkowa.pl


Komentarze

Autor: aga (11-06-2014 15:45:28)
Temat: podatek
bank darował mi pewną kwotę pieniędzy czy muszę uiścić podatek dochodowy do Urzędu Skarbowego
Autor: adam (07-05-2014 07:45:41)
Temat: podatek
kupiłem przyczepkę za 600 zł mam złożyć PCC
Pokaż wszystkie komentarze
Dodaj swój komentarz
Drukuj