UWAGA: jesteś w Archiwalnej wersji rozliczeń rocznych PIT za 2008r.

 Jeżeli szukasz informacji aktualnych zapraszamy na www.pit.pl/roczne

 

Polec znajomym
Darmowy program PIT e-pity 2011
Deklaracje PIT-4r, PIT-11, PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-40 wydrukujesz lub wyślesz do e-deklaracje.gov.pl

Małżeństwo i dzieci

Samotnie wychowujÄ…cy

Prawo do rozliczenia swoich dochodów na preferencyjnych zasadach przysÅ‚uguje tzw. osobom samotnie wychowujÄ…cym dziecko, czyli jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu, jeżeli osoba ta jest pannÄ…, kawalerem, wdowÄ…, wdowcem, rozwódkÄ…, rozwodnikiem albo osobÄ…, w stosunku do której orzeczono separacjÄ™ w rozumieniu odrÄ™bnych przepisów. W przypadku osób rozwiedzionych decyduje orzeczenie sÄ…dowe o sprawowaniu wÅ‚adzy rodzicielskiej.

Rok 2008 przynosi nieco zmian, poszerzajÄ…c krÄ…g osób uprawnionych do rozliczeÅ„ preferencyjnych.

Reklama

Za osobÄ™ samotnie wychowujÄ…cÄ… dzieci uważa siÄ™ również osobÄ™ pozostajÄ…cÄ… w zwiÄ…zku małżeÅ„skim, jeżeli jej małżonek zostaÅ‚ pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karÄ™ pozbawienia wolnoÅ›ci.

Preferencyjne opodatkowanie osób samotnie wychowujÄ…cych dzieci nie jest uzależnione od tego, czy osoba korzystajÄ…ca z tego sposobu opodatkowania przez caÅ‚y rok byÅ‚a osobÄ… stanu wolnego. Wystarczy bowiem choć jeden dzieÅ„ samotnie wychowywać dziecko. W przypadku wyroków rozwodowych decydujÄ…ce znaczenie ma uprawomocnienie siÄ™ wyroku. Jeżeli rozwód z grudnia uprawomocni siÄ™ w styczniu, wówczas dopiero w roku nastÄ™pnym rodzic uzyska status osoby samotnie wychowujÄ…cej.

Warunkiem skorzystania z ww. preferencyjnych zasad jest wychowywanie choć jednego:

  • dziecka maÅ‚oletniego, albo 
  • dziecka, bez wzglÄ™du na jego wiek, na które, zgodnie z odrÄ™bnymi przepisami, pobierany byÅ‚ zasiÅ‚ek pielÄ™gnacyjny lub rentÄ™ socjalnÄ…, albo
  • dziecka do ukoÅ„czenia 25 lat, uczÄ…cego siÄ™ w szkoÅ‚ach, o których mowa w przepisach o systemie oÅ›wiaty (np. gimnazjum) lub w przepisach o szkolnictwie wyższym (np. uniwersytet czy wyższa szkoÅ‚a zawodowa), lub w przepisach regulujÄ…cych system oÅ›wiatowy lub szkolnictwo wyższe obowiÄ…zujÄ…cych w innym niż Rzeczpospolita Polska paÅ„stwie, jeżeli w roku podatkowym dziecko to nie uzyskaÅ‚o dochodów:
    • opodatkowanych na zasadach ogólnych wedÅ‚ug skali podatkowej, lub
    • dochodów uzyskanych z odpÅ‚atnego zbycia papierów wartoÅ›ciowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikajÄ…cych oraz z odpÅ‚atnego zbycia udziaÅ‚ów w spóÅ‚kach majÄ…cych osobowość prawnÄ… oraz z tytuÅ‚u objÄ™cia udziaÅ‚ów (akcji) w spóÅ‚kach majÄ…cych osobowość prawnÄ… albo wkÅ‚adów w spóÅ‚dzielniach w zamian za wkÅ‚ad niepieniężny w postaci innej niż przedsiÄ™biorstwo lub jego zorganizowana część,

z wyjÄ…tkiem:

    • dochodów wolnych od podatku dochodowego (np. alimentów);
    • renty rodzinnej;
    • dochodów w wysokoÅ›ci nie powodujÄ…cej obowiÄ…zku zapÅ‚aty podatku (w 2008 r. do ok. 3092 zÅ‚).

NowoÅ›ciÄ… wprowadzonÄ… nowelizacjÄ… ustawy o PIT z listopada 2008 r. jest poszerzenie praw do preferencyjnego rozliczenia osobom wychowujÄ…cym dzieci uczÄ…ce siÄ™ za granicÄ…. KonsekwencjÄ… zmian ustawowych - bez wpÅ‚ywu na zakres ulgi - jest objÄ™cie szkóÅ‚ wyższych i wyższych szkóÅ‚ zawodowych stwierdzeniem jedynie o przepisach o szkolnictwie wyższym. Oba rodzaje szkóÅ‚ nadal dajÄ… uprawnienie do ulgi.

Uwaga ! na termin złożenia zeznania

Warunkiem preferencyjnego rozliczenia jest zÅ‚ożenie stosownego wniosek w rocznym zeznaniu podatkowym w ustawowym terminie, tzn. do 30 kwietnia 2009 r.  ZÅ‚ożenie wniosku (zeznania) po terminie wyklucza możliwość preferencyjnego opodatkowania. Możliwe jest jednak dokonywanie korekt zeznania po 30 kwietnia 2009 r., pod warunkiem jednak, że pierwotne zeznanie zawierajÄ…ce wniosek zostaÅ‚o zÅ‚ożone terminowo.

Jeżeli zeznanie zostanie zÅ‚ożone w terminie, ale osoba samotnie wychowujÄ…ca go nie podpisze, wówczas urzÄ…d nie bÄ™dzie wzywać do uzupeÅ‚nienia podpisu, ale do zÅ‚ożenia zeznania indywidualnego (wykreÅ›lenia zaznaczenia w odpowiedniej pozycji PIT) - osoba ta straci bowiem prawo do preferencyjnego rozliczenia. Jeżeli osoba samotnie wychowujÄ…ca nada zeznanie zza granicy, nawet poleconym, i dotrze ono do polskiego urzÄ™du skarbowego już po 30 kwietnia 2009 r., wówczas traktowane bÄ™dzie jako zÅ‚ożone z opóźnieniem, a skutkiem bÄ™dzie utrata prawa do preferencyjnego rozliczenia i obowiÄ…zek zÅ‚ożenia zeznania indywidualnego.

Wyłączenia

Osoby samotnie wychowujące dziecko nie mają jednak prawa do preferencyjnego rozliczenia podatku, jeżeli:

  • osoba samotnie wychowujÄ…ca, lub
  • dziecko osoby samotnie wychowujÄ…cej,

są opodatkowani (choć jedno z nich):

  • podatkiem liniowym 19%;
  • ryczaÅ‚tem ewidencjonowanym (z wyjÄ…tkiem wynajmujÄ…cych prywatnie, nie w ramach dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej, którzy zachowujÄ… prawo do wspólnego rozliczenia);
  • kartÄ… podatkowÄ…;
  • zryczaÅ‚towanym podatkiem dochodowym od przychodów osób duchownych;
  • podatkiem tonażowym;

(nawet jeżeli nie uzyskali żadnego przychodu z działalności gospodarczej w danym roku podatkowym, jeżeli była tylko zarejestrowana, albo nawet gdy było zgłoszone zawieszenie).

Nie ma znaczenia, czy osoba samotnie wychowujÄ…ca dziecko osiÄ…gnęła jakiekolwiek dochody, czy też czy dziecko osiÄ…gnęło jakieÅ› dochody rozliczane w zeznaniu rocznym rodzica, lecz bez dochodów rozliczenie na preferencyjnych zasadach nie ma sensu - podatnik nie zapÅ‚aci niższego podatku, niż 0zÅ‚.

Dlaczego to się opłaca?

Skorzystanie z preferencyjnych zasad opodatkowania opÅ‚aca siÄ™ w każdej sytuacji, gdy osoba samotnie wychowujÄ…ca dziecko uzyska dochód powodujÄ…cy po odliczeniach obowiÄ…zek zapÅ‚aty podatku (w 2008 r. to ok. 3092 zÅ‚). W takim wypadku możliwe bÄ™dzie podzielenie dochodu niejako na dwie części, w zwiÄ…zku z czym możliwe bÄ™dzie obniżenie stawki podatku albo skorzystanie z dodatkowej kwoty wolnej od podatku. Kwota zysku nie zależy w żaden sposób od iloÅ›ci wychowywanych dzieci. Zawsze bÄ™dzie tylko jeden i ten sam zysk. WiÄ™cej można zarobić na uldze prorodzinnej.

Na przykład:
Osoba samotnie wychowujÄ…ca dziecko uzyskaÅ‚a dochód 50’000zÅ‚. W takiej sytuacji korzystajÄ…c z zasad preferencyjnych uzyska dodatkowÄ… kwotÄ™ wolnÄ… od podatku (zysk 586,85 zÅ‚), a do tego caÅ‚ość dochodów bÄ™dzie opodatkowana stawkÄ… 19%, co przy zasadach ogólnych nie byÅ‚oby możliwe, gdyż powyżej kwoty 44’490 zÅ‚ dochody opodatkowane sÄ… podatkiem 30%. Roczny podatek dochodowy wyniesie w takim wypadku:

Zasady ogólne Zasady preferencyjne
9’519 zÅ‚ zÅ‚ 8’326 zÅ‚

Uwaga ! Seminaria i szkoły wyższe kościelne

Studentom uczelni koÅ›cielnych przysÅ‚ugujÄ… prawa studentów szkóÅ‚ wyższych, jednak to nie znaczy, że sÄ… to szkoÅ‚y wyższe lub szkoÅ‚y, do których takie przepisy siÄ™ stosuje. Konkordat daje podstawÄ™ do uznawania - w oparciu o umowy szczegóÅ‚owe - stopni i tytuÅ‚ów, prawo do dotacji itp. Zgodnie z umowÄ… wykonujÄ…cÄ… Konkordat jedynie Katolicki Uniwersytet Lubelski (KUL) ma status taki, jak Å›wieckie uczelnie wyższe. Zatem rodzice studentów KUL majÄ… prawo do ulgi prorodzinnej czy rozliczenia na zasadach dla osób samotnie wychowujÄ…cych dziecko. Jeżeli chodzi o studentów innych uczelni, umowa miÄ™dzynarodowa wyraźnie stwierdza, że te same prawa ma student, a nie jego rodzic czy opiekun prawny. Tymczasem uprawnienie do rozliczenia siÄ™ jako osoba samotnie wychowujÄ…ca, a w konsekwencji uprawnienie do ulgi prorodzinnej przysÅ‚uguje nie studentowi, ale jego rodzicom czy opiekunom prawnym. Również ustawa o stosunku PaÅ„stwa do KoÅ›cioÅ‚a Katolickiego w RP nadaje rodzicom takich uczniów czy studentów okreÅ›lone prawa, jednak nie w takim zakresie, aby umożliwiaÅ‚o to zrównanie praw podatkowych z rodzicami studentów uczelni Å›wieckich.

Zatem jedynie studiowanie na KUL daje omawiane uprawnienia podatkowe.

Osoby zagraniczne a prawo do ulgi

NowoÅ›ciÄ… w roku 2008 jest stosowanie preferencyjnego sposobu rozliczania dochodów również w stosunku do osób zamieszkaÅ‚ych za granicÄ… (obcych rezydentów podatkowych), samotnie wychowujÄ…cych dzieci oraz uzyskujÄ…cych dochody podlegajÄ…ce opodatkowaniu w Polsce. Dotyczyć to może np. Polaków, którzy wyjechali do pracy za granicÄ™, zostali tam na staÅ‚e, jednak nadal majÄ… jakieÅ› zwiÄ…zki z PolskÄ…, np. osiÄ…gajÄ… dochody z najmu, otrzymujÄ… zalegÅ‚e premie itp.

Obcy rezydenci podatkowi dla skorzystania z preferencyjnego opodatkowania dla osób samotnie wychowujÄ…cych dzieci powinni speÅ‚nić łącznie nastÄ™pujÄ…ce warunki:

mieć miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska paÅ„stwie czÅ‚onkowskim Unii Europejskiej lub w innym paÅ„stwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Norwegia, Islandia) albo w Konfederacji Szwajcarskiej i
osiągnąć podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego w danym roku podatkowym (czyli większość dochodu w Polsce) i
udokumentować certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (to zaÅ›wiadczenie od organu podatkowego kraju miejsca zamieszkania).
OczywiÅ›cie osoby takie nie mogÄ… speÅ‚niać warunków wyłączajÄ…cych stosowanie ulgi, tak jak i rezydenci podatkowi polscy, zamieszkali w Polsce.

Jeżeli chodzi o obliczenie kwoty 75% dochodu:

Na przykład:

Krzysztof VAT mieszka w Wielkiej Brytanii. ZarobiÅ‚ tam 100.000 zÅ‚ i jest to dochód nieopodatkowany w Polsce. W Polsce zaÅ› wynajmuje mieszkania i osiÄ…gnÄ…Å‚ dochód 400.000 zÅ‚. Ma prawo opodatkować siÄ™ w Polsce na zasadach preferencyjnych.

Jan Pitowski posiada miejsce zamieszkania w Wielkiej Brytanii i osiÄ…gnÄ…Å‚ tam dochód 50.000 zÅ‚, a w Polsce 40.000 zÅ‚. Pan Pitowski nie może opodatkować siÄ™ na zasadach preferencyjnych w Polsce, gdyż opodatkowany jest tu wyłącznie dochód 40.000 zÅ‚ czyli 55,5% caÅ‚oÅ›ci dochodów.

Za caÅ‚kowite przychody, o których mowa wyżej, uważa siÄ™ przychody osiÄ…gniÄ™te ze źródeÅ‚ okreÅ›lonych w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT (wszystkie źródÅ‚a), bez wzglÄ™du na miejsce poÅ‚ożenia tych źródeÅ‚ przychodów - pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikajÄ…cej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów miÄ™dzynarodowych, których stronÄ… jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego paÅ„stwa, w którym osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. W UE istnieje możliwość uzyskania takich zaÅ›wiadczeÅ„ zgodnie z prawem unijnym.
Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnicy sÄ… obowiÄ…zani udokumentować wysokość caÅ‚kowitych przychodów osiÄ…gniÄ™tych w danym roku podatkowym, przedstawiajÄ…c zaÅ›wiadczenie wydane przez wÅ‚aÅ›ciwy organ podatkowy zagraniczny, kraju, w którym osoby te majÄ… miejsce zamieszkania dla celów podatkowych lub inny dokument potwierdzajÄ…cy wysokość caÅ‚kowitych przychodów osiÄ…gniÄ™tych w danym roku podatkowym.

Warunkiem jest zatem opodatkowanie okreÅ›lonej kwoty dochodów w Polsce, w tym dochodów uzyskanych za granicÄ…, podlegajÄ…cych zgodnie z umowami miÄ™dzynarodowymi opodatkowaniu w Polsce. Uwaga - liczÄ… siÄ™ przychody a nie dochody (przychody pomniejszone o koszty uzyskania). Z przepisu wynika również, że nie majÄ… znaczenia zasady opodatkowania przychodów w Polsce, byle tylko podlegaÅ‚y tu opodatkowaniu. Oznacza to, że na proporcjÄ™ bÄ™dÄ… miaÅ‚y wpÅ‚yw również np. opodatkowane przychody ze zbycia nieruchomoÅ›ci czy przychody z dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym.

Artur M. Brzeziński

data utworzenia: 2008-06-09

data modyfikacji: 2012-04-10

Reklama