UWAGA: jesteś w Archiwalnej wersji rozliczeń rocznych PIT za 2007r.

 Jeżeli szukasz informacji aktualnych zapraszamy na www.pit.pl/roczne

Małżonkowie wspólnie

Mogą skorzystać z możliwości łącznego opodatkowania się, jeżeli:

• oboje podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (tzn. mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej);
• istnieje między nimi przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa małżeńska;
• pozostają w małżeństwie przez cały rok podatkowy;
• złożą stosowny wniosek we wspólnym rocznym zeznaniu podatkowym w ustawowym terminie, tzn. do 30 kwietnia 2008r.

Złożenie wniosku (zeznania) po terminie wyklucza możliwość wspólnego opodatkowania małżonków. Możliwe jest jednak dokonywanie korekt zeznania po 30 kwietnia 2008r., pod warunkiem jednak, że pierwotne zeznanie zawierające wniosek małżonków zostało złożone terminowo.

Jeżeli ze względów podatkowych (czy innych) jeden z małżonków zgłosi, że jego miejscem zamieszkania nie jest Polska, wówczas małżonkowie stracą prawo wspólnego rozliczenia swoich dochodów. Podobnie zmiana miejsca zamieszkania na Polskę w ciągu roku podatkowego nie da prawa do wspólnego rozliczenia za rok podatkowy, w którym nastąpiła ta zmiana.

Małżonkowie w separacji pozostają w związku małżeńskim, jednak separacja powoduje rozdzielność majątkową, powodującą niemożność wspólnego rozliczenia małżonków. Separacja następuje z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu, zatem wyrok wydany w roku podatkowym a uprawomocniający się już w roku następnym nie stoi na przeszkodzie wspólnemu rozliczeniu separowanych małżonków.

Między małżonkami powinna istnieć cały rok wspólność majątkowa małżeńska. Małżonkowie mają prawo zawrzeć małżeńską umowę majątkową (intercyzę), mogą w niej nawet ograniczyć wspólność majątkową. Dopóki nie zlikwidują jej jednak zupełnie (rozdzielność majątkowa), dopóty zachowują prawo do wspólnego rozliczenia. 

Jeżeli wspólne zeznanie małżonków zostanie złożone po terminie, wówczas małżonkowie stracą prawo do wspólnego rozliczenia. Jeżeli zeznanie zostanie złożone w terminie, ale np. jedno z małżonków (czy oboje) go nie podpisze, wówczas urząd nie będzie wzywać do uzupełnienia podpisu, ale do złożenia odrębnych zeznań rocznych - małżonkowie stracą bowiem prawo do wspólnego rozliczenia. Jeżeli małżonkowie nadadzą wspólne zeznanie zza granicy, nawet poleconym, i dotrze ono do polskiego urzędu skarbowego już po 30 kwietnia 2008r., wówczas traktowane będzie jako złożone z opóźnieniem, a skutkiem będzie utrata prawa do wspólnego rozliczenia i obowiązek złożenia zeznań odrębnych.

Wyłączenia

Małżonkowie nie mają jednak prawa do wspólnego rozliczenia podatku, jeżeli choć jedno z nich jest opodatkowane:

• podatkiem liniowym 19%;
• ryczałtem ewidencjonowanym (z wyjątkiem wynajmujących prywatnie, nie w ramach działalności gospodarczej, którzy zachowują prawo do wspólnego rozliczenia);
• kartą podatkową;
• zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów osób duchownych;
• podatkiem tonażowym;

(nawet jeżeli nie uzyskali żadnego przychodu z działalności gospodarczej w danym roku podatkowym, jeżeli była tylko zarejestrowana, albo nawet gdy było zgłoszone zawieszenie).

Nie ma znaczenia, czy oboje małżonkowie osiągali jakiekolwiek dochody, ani czy dochody te przekraczają kwotę wolną od podatku (w 2007r. to 3015,49 zł)

Jeżeli małżonkowie mają prawo w danym roku podatkowym do wspólnego rozliczenia i złożą wniosek o wspólne opodatkowanie, wówczas za ten rok podatkowy ich dochody będą nieodwołalnie opodatkowane łącznie, nawet jeżeli organ podatkowy wyda decyzję w związku z ustaleniem innej podstawy opodatkowania (np. przy skorygowaniu dochodu czy odliczeń w wyniku kontroli podatkowej). Po złożeniu zeznania zawierającej wniosek o wspólne opodatkowanie małżonkowie nie będą już mogli - nawet za zgodą urzędu - zmienić rozliczenia na odrębne, jeżeli spełniają wymagane warunki.

Wspólnie po śmierci

Prawo do łącznego opodatkowania ustaje w związku ze śmiercią. Z łącznego opodatkowania może skorzystać jednak podatnik, który:

• zawarł związek małżeński przed początkiem roku podatkowego, a którego małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego;
• pozostawał w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a którego małżonek zmarł po upływie roku podatkowego nie złożywszy wspólnego zeznania rocznego.

Rozliczając się ze zmarłym małżonkiem należy wypełnić formularz PIT-36 albo PIT-37 - w zależności od rodzaju wykazywanych tam dochodów, podobnie jak należałoby to zrobić, gdyby małżonek dożył wspólnego rozliczenia. Różnica polega na tym, że zmarły małżonek nie podpisze się na zeznaniu.

Rozwiązanie powyższe wprowadzono w związku z  wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4.05.2004 r., w którym stwierdzono częściową niekonstytucyjność przepisów regulujących wspólne rozliczenie małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wyrok ten nie daje jednak podstawy do skorygowania deklaracji i żądania nadpłaty w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed 2005 r.

Uwaga ! Wspólne po śmierci a samotne wychowywanie

Korzystając ze wspólnego rozliczenia ze zmarłym w ciągu roku małżonkiem podatnik traci prawo do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Można wybrać albo jedno, albo drugie rozwiązanie. W zależności od sytuacji każda z opcji może oznaczać różny poziom korzyści finansowych. Jeżeli oba rozwiązania miałyby przynosić identyczne korzyści finansowe, wówczas należy wybrać rozliczenie osoby samotnie wychowującej dziecko, a o poprawność udokumentowania dochodów zmarłego małżonka niech się martwi urząd skarbowy.

Dlaczego to się opłaca?

Łącznemu opodatkowaniu podlegają wyłącznie dochody opodatkowane na zasadach ogólnych, według skali podatkowej. Dochody opodatkowane w sposób zryczałtowany na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (np. 10% czy 19% podatek przy zbyciu nieruchomości) pozostają opodatkowane odrębnie u każdego z małżonków.

Wspólne rozliczenie małżonków opłaca się, gdy:

• dochody każdego z nich rozliczane odrębnie znalazłyby się w innym przedziale skali podatkowej (np. mąż 19%, a żona 30%)
• jeden z małżonków nie osiąga żadnych dochodów lub osiąga dochody niższe od kwoty wolnej od podatku.