Opodatkowanie PIT

W przypadku osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej od kwot otrzymanych odsetek czy innego wynagrodzenia z tytułu udzielonej pożyczki należy odprowadzić zryczałtowany podatek dochodowy 19%. Podatek ten nalicza się od kwoty przychodu, bez potrącenia kosztów uzyskania przychodu (np. podatku PCC od umowy pożyczki, kosztów dojazdu do pożyczkobiorcy itd.).

Umowy w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu mogą nieco inaczej regulować opodatkowanie dochodu u osób zamieszkałych za granicą, które uzyskują w Polsce odsetki.

Dochodu z tytułu udzielonej pożyczki nie należy łączyć z innymi dochodami, ale należy go wykazać w zeznaniu rocznym PIT.

Sposób rozliczenia podatku od dochodów z udzielonej pożyczki różni się w zależności od statusu pożyczkobiorcy.

Osoba pożycza firmie

Pożyczkobiorcy:

  • osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą;
  • osoby prawne i ich jednostki organizacyjne;
  • jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej (np. spółki cywilne, jawne)

które dokonują wypłaty odsetek i innego wynagrodzenia pożyczkodawcy, są obowiązane do potrącenia zryczałtowanego podatku dochodowego 19% od kwoty wypłacanych odsetek. Składają także w urzędzie skarbowym PIT-8AR do 31 stycznia roku następującego po roku pobrania podatku.  Jeżeli jednak pożyczkodawcą jest osoba fizyczna zamieszkała za granicą, w tym terminie wymagane będzie złożenie w terminie do końca lutego roku następnego deklaracji IFT-1.

Osoba pożycza osobie

Jeżeli pożyczkobiorcą jest osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej, wówczas osoba taka nie ma żadnych obowiązków podatkowych w zakresie PIT. Pożyczkodawca sam odprowadza zryczałtowany podatek dochodowy na rachunek PIT swojego urzędu skarbowego w dniu otrzymania odsetek czy innego przychodu z tytułu udzielonej pożyczki, a kwoty podatku wykazujemy w zeznaniu rocznym PIT.

Ww. sposób rozliczenia podatku nie został szczegółowo uregulowany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika z jej zasad ogólnych. Z tego też powodu uzyskanie informacji na temat opodatkowania odsetek z pożyczek prywatnych było na tyle utrudnione, że podatnicy często ukrywali przychody z tytułu odsetek, wpisując na umowie pożyczki jako kwotę pożyczki - kwotę pożyczki wraz z odsetkami. W ten sposób ukrywano np. odsetki w kwocie 200zł wypłacając 1000zł pożyczki, a zawierając umowę bez odsetek na kwotę 1200zł.

Pożyczka bez odsetek

Pożyczka bez wynagrodzenia jest prawnie dopuszczalna. Po stronie pożyczkodawcy nie powstanie w takim wypadku obowiązek w podatku dochodowym. Jednak u pożyczkobiorcy może powstać przychód w postaci nieodpłatnego świadczenia, który należy wykazać w księgach. Przychód taki powstanie u:

  • podatników podatku dochodowego od osób prawnych;
  • osób fizycznych, które pożyczkę zaciągnęły w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (na cele tej działalności), ale tylko gdy pożyczka została udzielona przez osobę inną, niż osoba zaliczona do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn (bez względu na kwotę pożyczki). Daromowa pożyczka od osoby bliskiej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym bez względu na kwotę.

Omawiana pożyczka bez wynagrodzenia to nie pożyczka bezzwrotna! To pożyczka zwracana bez odsetek i żadnego innego wynagrodzenia z tytułu jej udzielenia.