Pomoc eksperta

Odsetki i płatności

Odsetki od zaległości podatkowych

Terminowe uregulowanie zobowiązania podatkowego nie spowoduje konieczności zapłaty odsetek. W przypadku, w którym zobowiązanie podatkowe nie jest regulowane terminowo i przekształca się w zaległość podatkową, podatnik zobowiązany jest oprócz zaległości rozliczyć kwotę odsetek za zwłokę (zaległość powstaje nie tylko w przypadku niewpłacenia podatku, lecz również od zaliczek, pobranych w zbyt wysokiej wartości kwotach nadpłat itp.; wszystkie obciążone są odsetkami za zwłokę).

Wysokość odsetek obliczanych według stopy podstawowej publikowana jest w obwieszczeniu Ministra Finansów. Podatnik ma możliwość skorzystać z preferencji przy naliczaniu odsetek za zwłokę:

  • składając korektę deklaracji podatkowej, w przypadku której zastosowanie znajdują odsetki w kwocie 75% podstawowej stopy odsetek podatkowych za zwłokę (czyli w wysokości ¾ standardowej ich wartości),
  • występując z wnioskiem o odroczenie płatności zobowiązania podatkowego lub zaległości za zwłokę, w związku z którym zamiast odsetek za zwłokę naliczana jest opłata prolongacyjna, w wysokości połowy odsetek podatkowych za zwłokę, przysługujących za okres odroczenia (czyli ½ podstawowej ich wartości).

W przypadku korekty deklaracji podatkowej, zastosowanie obniżonej kwoty odsetek za zwłokę możliwe jest wyłącznie w przypadku wpłaty niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni całej kwoty zaległości podatkowej wynikającej ze złożonej korekty.

Obniżonej stawki nie stosuje się do korekty deklaracji:

  • złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, a w przypadkach, gdy nie stosuje się zawiadomienia - po zakończeniu kontroli podatkowej;
  • dokonanej w wyniku czynności sprawdzających.

 

Data rozpoczęcia i zakończenia okresu naliczania odsetek

Problemem podatników zawsze pozostaje termin od kiedy i do kiedy naliczać należy odsetki od zaległości podatkowej.

Naliczanie odsetek rozpocząć należy od dnia następującego po ostatecznym dniu zapłaty podatku. Jeżeli podatnik składał deklarację podatkową, to wcześniejsze jej złożenie i nieuregulowanie podatku nie zobowiązuje od razu do zapłaty odsetek. Nalicza są one od dnia następującego po dniu, w którym należy zapłacić podatek (czyli od terminu ostatecznego).

Odsetki za zwłokę są naliczane do dnia, włącznie z tym dniem:

  • zapłaty podatku;
  • wpłacenia podatku osobie uprawnionej do pobierania podatków;
  • potrącenia;
  • przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych w związku z wykonaniem umowy z organem podatkowym (umowy publicznoprawnej);
  • wpłacenia przez podatnika równowartości nienależnie otrzymanej kwoty nadpłaty lub kwoty zwrotu podatku oraz otrzymanego oprocentowania;
  • zaliczenia nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem lub zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowej;
  • złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie, na ostatni dzień terminu złożenia zeznania - od nieuregulowanych w terminie płatności w całości lub w części zaliczek na podatek dochodowy (a gdy termin do złożenia deklaracji został odroczony przez organ podatkowy lub przedłużony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, odsetki za zwłokę są naliczane, począwszy od dnia następnego po upływie terminu, do którego odroczono lub przedłużono termin do złożenia deklaracji).

Ostateczną granicą czasową, do której naliczane są odsetki za zwłokę od zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym jest dzień upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, włącznie z tym dniem. Po tym dniu odsetki jak i zobowiązanie zabezpieczone w tej formie nie ulega przedawnieniu (jest to wyjątek od zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych), niemniej odsetki po terminie, w którym zaległość niezabezpieczona ulegałaby przedawnieniu – nie są już dalej naliczane.

Uwaga ! Przedawnienie zobowiązania a odsetki

Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek upływu terminu przedawnienia powoduje wygaśniecie odsetek. Z drugiej strony, przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skutkuje tym, że nie tracą bytu prawnego odsetki z tym zobowiązaniem związane. Przerwanie biegu terminu przedawnienia ma ten skutek, że zobowiązanie podatkowe wraz z upływem terminu przedawnienia nie wygasa, a w związku z powyższym, nie wygasa również prawo do odsetek, które trwa tak długo, jak istnieje zobowiązanie podatkowe, z którego te odsetki wynikają.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Gdańsku 2009-06-18, sygn.. akt I SA/Gd 198/09

Tę samą zasadę stosować należy do przedawnienia powstałej zaległości podatkowej. Jak wskazał sąd odsetki nie są samodzielnym, oderwanym od zaległości podatkowej, świadczeniem. Mają one charakter akcesoryjny w stosunku do należności głównej. Mogą powstać jedynie wówczas, gdy powstała sama zaległość. Wygaśnięcie zaległości w całości lub w części przesądza o wygaśnięciu odsetek za zwłokę (w całości lub w części). Obowiązek naliczenia odsetek jest niezależny od okoliczności powstania zaległości podatkowej i woli stron stosunku prawnopodatkowego. Powstają one z mocy prawa, niezależnie od tego, czy podatnik lub organ podatkowy wie o powstaniu zaległości i w konsekwencji odsetek.

 

W przypadkach wygaśnięcia zaległości w formie przedawnienia lub umorzenia, wygaśnięcie zaległości głównej powoduje również wygaśniecie odsetek za zwłokę od tej zaległości.

Przy złożeniu podania o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, odsetki za zwłokę są naliczane do dnia wniesienia podania, włącznie z tym dniem, natomiast po wydaniu decyzji umarzającej odsetki za zwłokę dalsze odsetki za zwłokę od nieuregulowanej zaległości podatkowej są naliczane, począwszy od dnia następującego po dniu wniesienia podania.

Jeżeli natomiast podatnik otrzymał decyzję odmowną co do umorzenia zaległości podatkowej, a decyzja ta została doręczona podatnikowi:

  • przed upływem dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania, odsetki za zwłokę są naliczane, począwszy od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku;
  • po upływie dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania, dalsze odsetki za zwłokę są naliczane z wyłączeniem okresu od dnia następującego po dniu wniesienia podania do dnia doręczenia tej decyzji, włącznie z tym dniem.

Od zaległości podatkowych, których zapłata została odroczona lub rozłożona na raty, odsetki za zwłokę są naliczane do dnia wniesienia podania o odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej, włącznie z tym dniem. W przypadku decyzji negatywnej, która została doręczona podatnikowi:

  • przed upływem dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania, odsetki za zwłokę są naliczane, począwszy od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku;
  • po upływie dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania, dalsze odsetki za zwłokę są naliczane z wyłączeniem okresu od dnia następującego po dniu wniesienia podania do dnia doręczenia tej decyzji, włącznie z tym dniem.

Opłata prolongacyjna jest naliczana w przypadku:

  • wydania decyzji o odroczeniu terminu płatności lub o rozłożeniu na raty zapłaty podatku - od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku;
  • wydania decyzji o odroczeniu lub rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej - od dnia następującego po dniu, w którym złożono podanie w tej sprawie.

W przypadku wydania decyzji o rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej opłata prolongacyjna jest naliczana odrębnie od każdej raty przypadającej do zapłaty i jest naliczana za okres do dnia upływu odroczonego terminu płatności podatku lub zaległości podatkowej albo terminu zapłaty poszczególnych rat podatku lub zaległości podatkowej.

W przypadku zaległości podatkowej istniejącej w okresach, w których obowiązywały różne stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, odsetki są naliczane, odrębnie za każdy z tych okresów. Zaokrągleniu podlega suma odsetek za poszczególne okresy.

 

Odsetki według stopy podstawowej Odsetki według stopy obniżonej

Kz × L × O
---------- = On = Opz
365

 

gdzie poszczególne symbole i liczby oznaczają:

Kz - kwotę zaległości,

L - liczbę dni zwłoki,

O - stawkę odsetek za zwłokę w stosunku rocznym,

365 - liczbę dni w roku,

On - kwotę odsetek,

Opz - kwotę odsetek po zaokrągleniu.

Kz × L × O1
------------- = On = Opz
365


gdzie poszczególne symbole i liczby oznaczają:

Kz - kwotę zaległości,

L - liczbę dni zwłoki,

O1 - obniżoną stawkę odsetek za zwłokę
w stosunku rocznym,

365 - liczbę dni w roku,

On - kwotę odsetek,

Opz - kwotę odsetek po zaokrągleniu.

 

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 12-07-2012
  • data modyfikacji: 05-02-2014
Drukuj