Odsetki i płatności

Odsetki od zobowiązań w transakcjach handlowych

W kwietniu 2013 r. zmianie ulegają zasady rozliczania odsetek w transakcjach handlowych – dokonywanych między stronami będącymi przedsiębiorcami. Zmiany nie dotyczą natomiast transakcji z konsumentami. Do transakcji zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 marca 2013 r. należy stosować zasady dotychczasowe, zatem inne niż te omówione poniżej.

Choć strony mogą dowolnie ustalać warunki zawieranej umowy, ustawa wprowadziła maksymalny dopuszczalny termin na dokonanie płatności. Wprowadzenie w umowie terminu dłuższego staje się zastrzeżeniem nieważnym.

Od kwietnia 2013 r. wprowadza się również opłatę w kwocie 40 euro, pobieraną ryczałtowo, jeżeli naruszony zostanie termin płatności, zastrzeżony umownie lub wezwaniu do uregulowania należności, gdy umowa nie zastrzega terminu płatności. Kwota ta należy się tytułem kosztów ponoszonych na dochodzenie roszczenia, jest jednak kwotą ryczałtową, której poniesienia nie trzeba udowadniać. W przypadku, gdy koszty dochodzenia płatności przekroczą tę wartość, możliwe jest obciążenie kontrahenta pełną kwotą, przekraczającą 40 euro.

W transakcjach handlowych między przedsiębiorcami zastrzeżono dwa okresy, przez które rozliczane są odsetki w różnych wysokościach:

  • Okres przed upływem terminu płatności (wskazany w umowie lub na wezwaniu zapłaty),
  • Okres po upływie terminu płatności.

 

Przed upływem terminu płatności

W transakcjach między przedsiębiorcami możliwe jest naliczanie odsetek za zwłokę również co do płatności, które nie są jeszcze wymagalne. Sytuacja taka nastąpi w przypadku, gdy termin zapłaty przekracza 30 dni, możliwe jest domaganie się odsetek po upływie 30 dni, liczonych jednak nie od dnia zawarcia umowy, lecz od dnia, w którym spełniono już dwa warunki:

  • Spełniono własne świadczenie (np. wykonano usługę),
  • Wystawiono fakturę VAT lub rachunek.

Odsetki nalicza się do dnia zapłaty, nie później jednak niż do dnia wymagalności zapłaty (np. umowa wskazuje termin 60 dni na zapłatę, od 31 do 60 dnia możliwe jest dochodzenie odsetek).

Odsetki należą się w wysokości ustawowej. Ograniczenie lub wyłączenie odsetek jest nieważne.

Jeżeli termin zapłaty nie został określony, odsetki należą się po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia świadczenia przez drugą stronę, nie dłużej niż do dnia wymagalności, za który przyjmuje się dzień wskazany w pisemnym wezwaniu do zapłaty, w szczególności na fakturze lub rachunku, ale nie wcześniejszy niż dzień doręczenia tego wezwania.

Oprócz formy pisemnej strony mogą przyjąć umownie formę elektroniczną doręczenia wezwania.

Odsetki za ten okres nie muszą być wskazane w umowie między stronami, należą się z mocy prawa.

Jeżeli termin zapłaty nie przekracza 30 dni – odsetek do dnia zapłaty nie nalicza się. Możliwe są natomiast odsetki należne za okres po upływie terminu płatności.

 

Po upływie terminu płatności

Upływ terminu płatności między przedsiębiorcami ma ten skutek, że brak płatności powoduje podwyższenie ewentualnych odsetek za zwłokę do wysokości odsetek podatkowych (w miejsce ustawowych).

Odsetki za ten okres nie muszą być wskazane w umowie między stronami.

Warunkiem naliczania odsetek jest łącznie:

  • Spełnienie świadczenia przez jedną ze stron (np. przekazanie towaru),
  • Brak zapłaty w terminie umownym lub wskazanym na wezwaniu do zapłaty.

 Możliwe jest umowne podwyższenie odsetek za zwłokę, która nie może jednak przekraczać wartości odsetek maksymalnych.

 

Umowny termin zapłaty

Umownie wskazany termin zapłaty nie może przekraczać 60 dni liczonych od dnia doręczenia rachunku lub faktury. W przypadku faktur zaliczkowych 60 dni na płatność liczone jest od terminu doręczenia towaru lub wykonania usługi.

Jeżeli przedsiębiorcy w umowie wskażą dłuższy termin, uznawany jest on za nieważny – w tym znaczeniu, że odsetki w wysokości odsetek podatkowych liczy się już od upływu terminu 60 dni od dnia doręczenia faktury lub rachunku. Wyjątkowo, możliwe jest przedłużenie tego terminu umownie ale wyłącznie w przypadku, gdy zachodzi przypadek, w którym wydłużenie nie jest sprzeczne ze społeczno – gospodarczym celem umowy i zasadami współżycia społecznego oraz jest obiektywnie uzasadnione.

Zasady szczególne dotyczą umów w których stroną jest:

  • Podmiot publiczny,
  • Podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 27-03-2013
  • data modyfikacji: 07-01-2016