Korepetycje

W roku 2005 matka jednego z lubelskich maturzystów pozwała o odszkodowanie korepetytora, który miał przygotować jej dziecko do matury. Pozwem i w efekcie korepetytorem zainteresował się urząd skarbowy. Okazało się, że wielu korepetytorów nie rozlicza się przed fiskusem z dochodów uzyskanych za udzielane korepetycje.

Informacja o całej sprawie wywołała lawinowe zgłaszanie się korepetytorów do tamtejszych urzędów skarbowych. Chcą zapłacić podatki, a dzięki dobrowolnemu zgłoszeniu się mogą uniknąć kary - nawet kilku tysięcy złotych.

Panuje powszechna opinia, iż nauczyciele powinni zarejestrować działalność gospodarczą. Zdaniem ekspertów PIT.pl mają jednak dwie całkowicie równorzędne możliwości, zależne jedynie od warunków i okoliczności, w których korepetycje są udzielane. Może to być bowiem:

  • działalność gospodarcza - usługi edukacyjne w zakresie udzielania lekcji na godziny (art.14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), albo
  • osobiście wykonywana działalność oświatowa (art.13 pkt 2 tej ustawy).

Działalność osobista czy gospodarcza?

W praktyce, aby ustalić czy usługi edukacyjne prowadzone są w ramach działalności gospodarczej, czy też działalności wykonywanej osobiście, urzędy skarbowe i sądy biorą pod uwagę następujące okoliczności:

Działalność gospodarcza Działalność osobista
czy działalność podlega rejestracji w świetle przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (czy stanowi działalność gospodarczą według przepisów tej ustawy), czy też jej nie podlega
czy stanowi zasadnicze źródło dochodów korepetytora, czy też jedynie źródło uboczne, znacznie mniej istotne od zasadniczego (np. dla nauczyciela dwie korepetycje tygodniowo po 20zł to z pewnością będzie to uboczne źródło dochodu)
czy usługi świadczone są w celach zarobkowych (tzn. czy celem korepetytora jest generowanie zysku, zy też pragnie pomóc uczniom, a pieniądze pobiera jedynie jako zwrot kosztów prowadzenia lekcji (prąd, ogrzewanie), zakupu podręczników itp.), nie ma przy tym znaczenia, czy nauczyciel osiąga zysk czy stratę, ale czy zamierzał osiągnąć zysk
czy korzyści majątkowe uzyskiwane przez korepetytora miały charakter wynagrodzenia za świadczone usługi, czy też były jedynie wyrazem wdzięczności za pomoc okazaną uprzednio bezinteresownie
czy korepetytor zatrudniał w celu udzielania korepetycji - również na czarno - inne osoby, czy też korepetytor wykonywał działalność osobiście, samodzielnie
czy korepetytor zorganizował sobie udzielanie korepetycji (ogłoszenia w prasie, Internecie, ewentualnie własna salka wykładowa, nawet we własnym mieszkaniu), czy też prowadził działalność w sposób całkowicie niezorganizowany
czy korepetytor udzielał korepetycji w sposób ciągły, stały czy tylko okazyjnie
czy miał obowiązek zgłoszenia VAT, czy też nie (czynnik mniej istotny)

Należy bowiem pamiętać, że tylko działalność wykonywana w sposób ciągły i zorganizowany zarazem jest działalnością gospodarczą, a oceniać należy całokształt sytuacji korepetytora, a nie poszczególne ww. fakty odrębnie.

ciągłość + zorganizowanie = działalność gospodarcza (firma)

Działalność, która nie wykazuje choć jednej z tych cech nie będzie działalnością gospodarczą, ale działalnością wykonywaną osobiście (ujmując w dużym skrócie).