Przemysław Przybylski: To nieprawda, że po 1998 roku ZUS ograniczył kontrole przedsiębiorców. Badaliśmy i badamy ich przez cały czas. Choć rzeczywiście po wdrożeniu reformy emerytalnej w 1999 r. przez pewien czas kontrole miały inny charakter niż wcześniej. Służyły przede wszystkim weryfikacji danych zgłaszanych przez przedsiębiorców. Powodem było wiele błędów w dokumentacji ubezpieczeniowej przesyłanej do ZUS przez płatników składek. Nasi kontrolerzy koncentrowali się na wyjaśnianiu nieprawidłowości, aby możliwe było dokonanie poprawnych zapisów na indywidualnych kontach naszych klientów.

PIT.pl: Czy obecnie ZUS przeprowadza już planowe kontrole u płatników, których rozliczenia z ZUS wydają się podejrzane lub z innego powodu warte sprawdzenia?

Przemysław Przybylski: Poza okresem 1999-2001, kiedy to kontrole miały przede wszystkim charakter doraźny, nasi inspektorzy przeprowadzali i nadal przeprowadzają kontrole planowe. Obejmują one wszystkich płatników i mają na celu wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości związanych z rozliczaniem składek. Sprawdzamy, czy w dokumentacji ubezpieczeniowej nie ma błędów lub pomyłek, które mogłyby utrudniać życie osobom ubezpieczonym. Kontrolujemy też, czy przedsiębiorcy właściwie stosują przepisy nakładające obowiązek ubezpieczenia społecznego wobec swoich pracowników, np. czy odprowadzają składki od przychodów związanych z umowami-zlecenie itp.

Często dopiero w wyniku wizyty inspektorów kontroli ZUS płatnicy dowiadują się o popełnionych przez siebie błędach lub nieprawidłowościach.

Zdarza się także, że kontrolujemy płatników na podstawie informacji od ubezpieczonych, którzy podejrzewają, że ich pracodawca nie wywiązuje się z ustawowych obowiązków, np. nie zgłosił ich do ubezpieczeń, albo nie przekazuje za nich składek. Wówczas przeprowadzamy tzw. kontrolę doraźną, w czasie której sprawdzamy tylko te sprawy, które nam zgłoszono.

PIT.pl: Jakie przyczyny mogą obecnie ściągnąć na głowę płatnika kontrolę ZUS, czy też inaczej - jakie są obecnie najczęstsze przyczyny kontroli merytorycznej rozliczeń płatników z ZUS?

PrzemysÅ‚aw Przybylski: PÅ‚atników kontrolujemy wedÅ‚ug planu przygotowywanego na caÅ‚y rok w oparciu o Centralny Rejestr PÅ‚atników SkÅ‚adek, czyli listÄ™ wszystkich pÅ‚atników. Nie wybieramy ich na podstawie „przewinieÅ„”,  ale typujemy kolejno przedstawicieli różnych grup pÅ‚atników, żeby sprawdzić, czy w ich dokumentacji wszystko jest w porzÄ…dku. Jednak zdarzajÄ… siÄ™ również – jak już wspomniaÅ‚em – także kontrole doraźne, zgÅ‚aszane np. przez ubezpieczonych. Powodem takiej kontroli jest zazwyczaj podejrzenie wystÄ…pienia jakiejÅ› konkretnej nieprawidÅ‚owoÅ›ci lub uchybienia przepisom.

ZUS uprawniony jest do kontroli wykonywania przez płatników składek i ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych i tylko to możemy badać w dokumentach płatników.

PIT.pl: Podczas wizyt w inspektoratach ZUS zauważyć można sporo broszur i ulotek informacyjnych dotyczących kwestii ubezpieczeniowych u osób zatrudnionych poza gracami kraju. Czy jest to jednorazowa akcja informacyjna, czy też ZUS zamierza prowadzić dłuższą akcję w tym zakresie?

PrzemysÅ‚aw Przybylski: Od poczÄ…tku istnienia ZUS ma wpisany w swój statut obowiÄ…zek upowszechniania wiedzy na temat ubezpieczeÅ„ spoÅ‚ecznych i dostarczania swoim klientom rzetelnej i zrozumiaÅ‚ej informacji na temat ich praw i obowiÄ…zków zwiÄ…zanych z ubezpieczeniami. Broszurki i informatory dostÄ™pne na salach obsÅ‚ugi klientów we wszystkich naszych jednostkach a także na stronach internetowych www.zus.pl sÄ… wÅ‚aÅ›nie formÄ… takiej informacji i promocji. DocierajÄ… do nas sygnaÅ‚y, że nasi klienci bardzo lubiÄ… tÄ™ formÄ™ i bardzo sobie ceniÄ… nasze poradniki. OczywiÅ›cie nie zamierzamy z nich rezygnować i planujemy wydawanie kolejnych. Pracujemy też nad darmowÄ… gazetÄ… dla naszych klientów, żeby dostÄ™p do informacji byÅ‚ jeszcze Å‚atwiejszy. 

PIT.pl: Dziękujemy za wypowiedź.

kontrole za granicÄ…