Polec znajomym

Organizacja pożytku publicznego

 

Jak przekazać w PIT rocznym 1 % swojego podatku wybranej organizacji pożytku publicznego?

 

Kontrola OPP wreszcie według zasad

W piÄ…tek 8 października 2010 roku wchodzi w życie rozporzÄ…dzenie (Dz.U. 2010 nr 173 poz. 1172) uÅ›ciÅ›lajÄ…ce warunki wykonywania kontroli nad organizacjami pożytku publicznego. Wprowadza ono wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz szczegóÅ‚owo okreÅ›la zasady postÄ™powania w czasie jej trwania.

Reklama

Wszczęcie kontroli

Uprawnienie do przeprowadzania kontroli przysÅ‚uguje Ministrowi do spraw zabezpieczenia spoÅ‚ecznego, który może je przekazać wojewodzie lub  w porozumieniu z ministrem wÅ‚aÅ›ciwym ze wzglÄ™du na przedmiot dziaÅ‚alnoÅ›ci organizacji pożytku publicznego, temu wÅ‚aÅ›nie ministrowi. Kontrole wszczyna siÄ™ z urzÄ™du lub na wniosek organu administracji.

Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych osoba posiadająca imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, zwana dalej "kontrolującym", składa pisemne oświadczenie o braku lub istnieniu okoliczności uzasadniających wyłączenie od udziału w kontroli (a zatem braku przesłanek podmiotowych wyłączających ją od wykonywania swoich funkcji w danym przypadku).

Organy uprawnione do kontrolowania organizacji (Minister, wojewoda), w terminie 7 dni przed terminem rozpoczÄ™cia kontroli, powiadamiajÄ… kontrolowanÄ… organizacjÄ™ pożytku publicznego w formie pisemnej o przedmiocie kontroli i terminie jej rozpoczÄ™cia. Niemniej w przypadku kontroli doraźnych, bÄ™dÄ…cych wynikiem skarg lub wniosków, terminu tego nie stosuje siÄ™.

KontrolÄ™ przeprowadza siÄ™ w zespoÅ‚ach co najmniej dwuosobowych, a w przypadku niezbÄ™dnych informacji specjalistycznych - zasiÄ™ga siÄ™ opinii biegÅ‚ego lub rzeczoznawcy. ZespóÅ‚ dwóch kontrolujÄ…cych musi posiadać:

  • zawiadomienie o wszczÄ™ciu kontroli,
  • imienne upoważnienie – dla każdego kontrolujÄ…cego.

Wzór zawiadomienia zawiera załącznik do rozporzÄ…dzenia z dnia 14 wrzeÅ›nia 2010 r. w sprawie przeprowadzania kontroli organizacji pożytku publicznego.

Miejsce kontroli

Kontrola jest przeprowadzana w siedzibie kontrolowanej organizacji pożytku publicznego, w czasie wykonywania zadań. Kontrola może być przeprowadzana za zgodą kontrolowanej organizacji pożytku publicznego również poza jej godzinami pracy lub w dniach wolnych od pracy, jeżeli jest to niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia kontroli.

Kontrolujący uprawnieni są do wstępu na teren nieruchomości lub jej części, na którym jest prowadzona działalność organizacji pożytku publicznego, oraz żądania pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji, a także udostępniania danych mających związek z przedmiotem kontroli. Czynności takich dokonuje się w obecności członka organu zarządzającego lub jego przedstawiciela albo pracownika kontrolowanej organizacji pożytku publicznego, a w razie nieobecności tych osób - w obecności przywołanego świadka.

Podstępowanie

Postępowanie kontrolującego w zakresie ustaleń kontroli ma być obiektywne i rzetelnie dokumentowane oraz prowadzić do sporządzenia protokołu kontroli i projektu sprawozdania pokontrolnego.

KontrolujÄ…cy:

  • prowadzi postÄ™powanie w sprawie zastrzeżeÅ„ zgÅ‚oszonych do ustaleÅ„ zawartych w protokole kontroli;
  • wykonuje inne czynnoÅ›ci w zakresie postÄ™powania kontrolnego zlecone mu przez organ uprawniony.

Brak jest katalogu zamkniÄ™tego zbieranych w postÄ™powaniu dowodów, zatem dopuÅ›cić należy każdy dowód, który jest zgodny z prawem, a powoduje udowodnienie okreÅ›lonego stanu. Dowodami sÄ… w szczególnoÅ›ci: dokumenty, rzeczy, oglÄ™dziny, opinie biegÅ‚ych i rzeczoznawców oraz wyjaÅ›nienia i oÅ›wiadczenia. Ich zabezpieczenie polega na:

  • oddaniu na przechowanie, za pokwitowaniem, czÅ‚onkowi organu zarzÄ…dzajÄ…cego lub osobie przez niego upoważnionej;
  • przechowaniu w kontrolowanej organizacji pożytku publicznego lub jej jednostce organizacyjnej, jeżeli ta organizacja zapewni możliwość przechowania dowodów w oddzielnym i zamkniÄ™tym pomieszczeniu.

KontrolujÄ…cy może żądać od czÅ‚onka organu zarzÄ…dzajÄ…cego uprawnionego do reprezentowania kontrolowanej organizacji pożytku publicznego lub osoby przez niego upoważnionej, udostÄ™pnienia niezbÄ™dnych do przeprowadzenia kontroli dokumentów oraz zestawieÅ„ lub obliczeÅ„ opartych na tych dokumentach.

OglÄ™dziny przeprowadza siÄ™ w obecnoÅ›ci czÅ‚onka organu zarzÄ…dzajÄ…cego, a w przypadku jego nieobecnoÅ›ci - osoby przez niego upoważnionej – zawsze tylko w umotywowanych przypadkach (Zatem jeÅ›li inne dowody okażą siÄ™ niewystarczajÄ…ce; oglÄ™dziny nie mogÄ… być jednak podejmowane bez próby dowodzenia w inny sposób). Z przebiegu i wyniku oglÄ™dzin kontrolujÄ…cy sporzÄ…dza protokóÅ‚, który podpisujÄ… kontrolujÄ…cy, czÅ‚onek organu zarzÄ…dzajÄ…cego albo osoba przez niego upoważniona.

CzÅ‚onek organu zarzÄ…dzajÄ…cego, osoba przez niego upoważniona lub osoba zatrudniona w kontrolowanej organizacji pożytku publicznego udzielajÄ…, w wyznaczonym przez kontrolujÄ…cego terminie, wyjaÅ›nieÅ„ ustnych lub pisemnych w sprawach dotyczÄ…cych przedmiotu kontroli. Z ustnych wyjaÅ›nieÅ„ kontrolujÄ…cy sporzÄ…dza protokóÅ‚, który podpisujÄ… kontrolujÄ…cy oraz osoba skÅ‚adajÄ…ca wyjaÅ›nienie. Odmowa jest dopuszczalna, gdy wyjaÅ›nienia majÄ… dotyczyć faktów i okolicznoÅ›ci, których ujawnienie mogÅ‚oby narazić na odpowiedzialność karnÄ…, dyscyplinarnÄ… lub majÄ…tkowÄ… wezwanego do zÅ‚ożenia wyjaÅ›nieÅ„, jego małżonka, osobÄ™ pozostajÄ…cÄ… z nim faktycznie we wspólnym pożyciu, krewnych lub powinowatych do drugiego stopnia lub osobÄ™ zwiÄ…zanÄ… z nim z tytuÅ‚u przysposobienia, opieki lub kurateli. OdmowÄ™ odnotowuje siÄ™ w aktach kontroli.

Każdy może zÅ‚ożyć kontrolujÄ…cemu ustne lub pisemne oÅ›wiadczenie dotyczÄ…ce przedmiotu kontroli. KontrolujÄ…cy nie może odmówić jego przyjÄ™cia.

Dokumentacja kontroli

Dokumentowanie czynności kontrolnych odbywa się w aktach kontroli. Akta kontroli prowadzi się zgodnie z tokiem dokonywanych czynności, numerując kolejno strony akt (zamieszcza się w nim m.in. informacje o zgromadzonych dowodach).

Członek organu zarządzającego lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wglądu do akt kontroli.

Na podstawie akt kontroli sporzÄ…dzany jest protokóÅ‚ kontroli, który załącza siÄ™ do akt kontroli.

Zakończenie kontroli, protokół, wystąpienie pokontrolne

ProtokóÅ‚ kontroli zawiera (sÄ… to informacje minimalne, które powinny siÄ™ w nim znaleźć, ich brak powoduje wadÄ™ formalnÄ… protokoÅ‚u):

  • oznaczenie kontrolowanej organizacji pożytku publicznego, jej jednostki organizacyjnej lub komórki organizacyjnej, siedzibÄ™ i adres, imiÄ™ i nazwisko czÅ‚onka organu zarzÄ…dzajÄ…cego, z uwzglÄ™dnieniem zmian zaistniaÅ‚ych w okresie objÄ™tym kontrolÄ…, a w miarÄ™ potrzeby - imiona i nazwiska kierowników kontrolowanych jednostek i komórek organizacyjnych oraz daty objÄ™cia przez nich stanowisk sÅ‚użbowych;
  • imiÄ™, nazwisko i stanowisko sÅ‚użbowe kontrolujÄ…cego, numer i datÄ™ upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, nazwÄ™ organu kontroli oraz komórki organizacyjnej przeprowadzajÄ…cej kontrolÄ™;
  • datÄ™ rozpoczÄ™cia i zakoÅ„czenia czynnoÅ›ci kontrolnych w kontrolowanej organizacji pożytku publicznego, jej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej, z wymienieniem dni przerw w
  • kontroli;
  • okreÅ›lenie przedmiotu kontroli i okresu objÄ™tego kontrolÄ…;
  • opis stwierdzonego w wyniku kontroli stanu faktycznego, w tym ujawnionych nieprawidÅ‚owoÅ›ci;
  • wskazanie podstaw dokonanych ustaleÅ„, z powoÅ‚aniem odpowiednich stron akt kontroli;
  • pouczenie o prawie, sposobie i terminie zÅ‚ożenia na piÅ›mie wyjaÅ›nieÅ„ lub zgÅ‚oszenia zastrzeżeÅ„ do treÅ›ci protokoÅ‚u kontroli oraz o prawie do odmowy podpisania protokoÅ‚u;
  • parafy kontrolujÄ…cego i czÅ‚onka organu zarzÄ…dzajÄ…cego lub osoby przez niego upoważnionej na każdej stronie protokoÅ‚u;
  • podpisy kontrolujÄ…cego i czÅ‚onka organu zarzÄ…dzajÄ…cego lub osoby przez niego upoważnionej, miejsce i datÄ™ podpisania protokoÅ‚u kontroli;
  • informacjÄ™ o odmowie podpisania protokoÅ‚u;
  • wzmiankÄ™ o zgÅ‚oszonych zastrzeżeniach oraz o stanowisku zajÄ™tym przez kontrolujÄ…cego.

W przypadku gdy protokóÅ‚ kontroli zawiera informacje niejawne, protokóÅ‚ lub jego fragment oznacza siÄ™ odpowiedniÄ… klauzulÄ… tajnoÅ›ci.

ProtokóÅ‚ kontroli sporzÄ…dza siÄ™ w dwóch jednobrzmiÄ…cych egzemplarzach. Jeden egzemplarz protokoÅ‚u kontroli przekazuje siÄ™, za poÅ›wiadczeniem odbioru, czÅ‚onkowi organu zarzÄ…dzajÄ…cego lub osobie przez niego upoważnionej, a drugi włącza siÄ™ do akt kontroli.

ProtokóÅ‚ podpisujÄ… osoby przeprowadzajÄ…ce kontrolÄ™ i czÅ‚onek organu zarzÄ…dzajÄ…cego uprawniony do reprezentowania kontrolowanej organizacji pożytku publicznego lub osoba przez niego upoważniona. Odmowa podpisu protokoÅ‚u przez czÅ‚onka organu zarzÄ…dzajÄ…cego organizacji pożytku publicznego lub osobÄ™ przez niego upoważnionÄ… wymaga podania przyczyny. W przypadku odmowy podpisu protokóÅ‚ uznaje siÄ™ za podpisany w dniu odmowy.

Członek organu zarządzającego uprawniony do reprezentowania kontrolowanej organizacji pożytku publicznego lub osoba przez niego upoważniona może, w terminie 14 dni od dnia podpisania protokołu, złożyć na piśmie wyjaśnienia albo zgłosić zastrzeżenia do treści protokołu.

Jeżeli kontrolujÄ…cy stwierdzi zasadność zastrzeżeÅ„, dokonuje wzmianki o zmianach w protokole kontroli w ten sposób, że włącza do akt kontroli stosowny tekst w brzmieniu:   

  1. "Ustalenia na str. ...... skreÅ›la siÄ™.";  
  2. "ProtokóÅ‚ kontroli na str. ...... uzupeÅ‚nia siÄ™ przez dopisanie ......";
  3. "Treść ustaleń na str. ...... otrzymuje brzmienie: ......".

W przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń przekazuje się na piśmie stanowisko członkowi organu zarządzającego kontrolowanej organizacji pożytku publicznego uprawnionemu do reprezentowania tej organizacji lub osobie przez niego upoważnionej w terminie 14 dni.

Po zakończeniu kontroli i ustaleniu ostatecznego brzmienia protokołu, na jego podstawie osoby przeprowadzające kontrolę sporządzają wystąpienie pokontrolne.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po zakończeniu postępowania kontrolnego, w terminie 14 dni, przekazuje organizacji pożytku publicznego wystąpienie pokontrolne. W przypadku powierzenia przeprowadzenia kontroli, organy przekazują wystąpienie pokontrolne organizacji pożytku publicznego oraz ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego (organy przekazują projekt wystąpienia pokontrolnego ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, w terminie 14 dni od dnia przekazania wystąpienia pokontrolnego organizacji pożytku publicznego).

WystÄ…pienie pokontrolne zawiera ocenÄ™ stanu faktycznego wynikajÄ…cÄ… z ustaleÅ„ zawartych w protokole kontroli, w tym opis ustalonych uchybieÅ„, z uwzglÄ™dnieniem przyczyn ich powstania, zakresu, skutków oraz osób odpowiedzialnych za ich powstanie, a także termin usuniÄ™cia uchybieÅ„, nie krótszy niż 30 dni od dnia dorÄ™czenia wystÄ…pienia pokontrolnego.

Przed podpisaniem protokoÅ‚u kontrolujÄ…cy może zwrócić siÄ™ do czÅ‚onka organu zarzÄ…dzajÄ…cego lub osoby przez niego upoważnionej o zÅ‚ożenie w wyznaczonym terminie dodatkowych wyjaÅ›nieÅ„ na piÅ›mie, dotyczÄ…cych przyczyn i okolicznoÅ›ci powstania nieprawidÅ‚owoÅ›ci przedstawionych w protokole kontroli.

Organizacja pożytku informuje o sposobie usunięcia uchybień oraz wykonania zaleceń pokontrolnych, a także o podjętych działaniach lub przyczynach niepodjęcia działań. Termin do poinformowania powinien być oczywiście dłuższy niż czas na usunięcie uchybień. Termin ten powinien być wskazany w wystąpieniu pokontrolnym (gdy informacja o usunięciu uchybień trafia do wojewody lub ministra właściwego ze względu na organizację pożytku publicznego, organy te przekazują ją w terminie 30 dni do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego).

Informacja o usuniÄ™ciu uchybieÅ„ jest podstawÄ… do niewyciÄ…gania negatywnych konsekwencji w stosunku do organizacji, w szczególnoÅ›ci pozostawienia jej w rejestrze OPP w KRS.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

data utworzenia: 2010-10-07

data modyfikacji: 2012-04-10

Reklama