Zasadniczym obowiÄ…zkiem przedsiÄ™biorcy, zwiÄ…zanym z ewentualnym postÄ™powaniem kontrolnym, jest posiadanie i prowadzenie w swojej siedzibie książki kontroli.  Nie jest możliwe przechowywanie takiej książki w biurze rachunkowym. ObowiÄ…zek ten zostaÅ‚ wprowadzony z dniem 21 sierpnia 2004r.

PrzedsiÄ™biorca jest obowiÄ…zany dokonywać w książce kontroli wpisu informujÄ…cego o wykonaniu zaleceÅ„ pokontrolnych bÄ…dź wpisu o ich uchyleniu przez organ kontroli lub jego organ nadrzÄ™dny albo sÄ…d administracyjny. PrzedsiÄ™biorca ujmuje w książce kontroli również postanowienia dotyczÄ…ce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (samo wniesienie odwoÅ‚ania nie wstrzymuje z zasady wykonania decyzji). Ponadto przedsiÄ™biorca jest obowiÄ…zany przechowywać wszelkie upoważnienia i protokoÅ‚y kontroli otrzymane od 21 sierpnia 2004r., a także udostÄ™pniać je na żądanie organu kontroli. Jako że okres przechowywania dokumentacji zwiÄ…zanej z kontrolÄ… nie zostaÅ‚ okreÅ›lony, pomimo upÅ‚ywu okresu przedawnienia zobowiÄ…zaÅ„ podatkowych należy przechowywać dokumentacjÄ™ kontrolnÄ…. Pozwoli to organom kontroli bardzo precyzyjnie Å›ledzić poczynania podatnika.

W oparciu o OrdynacjÄ™ podatkowÄ… możliwe jest przeprowadzenie przez organ podatkowy (Naczelnika UrzÄ™du Skarbowego, Wójta, Burmistrza, Prezydenta Miasta, Naczelnika UrzÄ™du Celnego):

• czynnoÅ›ci sprawdzajÄ…cych;
• kontroli podatkowej.

Czynności sprawdzające mają na celu:

• sprawdzenie terminowoÅ›ci skÅ‚adania deklaracji oraz wpÅ‚acania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez pÅ‚atników oraz inkasentów, 
• stwierdzenie formalnej poprawnoÅ›ci deklaracji;
• ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbÄ™dnym do stwierdzenia zgodnoÅ›ci z przedstawionymi dokumentami.

W ramach czynnoÅ›ci sprawdzajÄ…cych organ podatkowy może żądać wyjaÅ›nieÅ„, ale tylko w zakresie niezbÄ™dnym dla ustalenia, czy zÅ‚ożona deklaracji jest poprawna. Organ może żądać dokumentów albo ich fotokopii, jeżeli podatnik skorzystaÅ‚ w deklaracji z ulg. Organ może przeprowadzić oglÄ™dziny lokalu, ale tylko w celu sprawdzenia zgodnoÅ›ci przedstawionych dokumentów ze stanem faktycznym, w sprawach korzystania przez podatnika z ulg w deklaracji podatkowej.

Organ podatkowy nie może w ramach czynnoÅ›ci sprawdzajÄ…cych prowadzić nieformalnej kontroli podatkowej. CzynnoÅ›ci sprawdzajÄ…ce majÄ… na celu w zasadzie zweryfikowanie poprawnoÅ›ci i terminowoÅ›ci skÅ‚adania deklaracji. Nie może zdarzyć siÄ™ sytuacja, z którÄ… ostatnio zetknÄ…Å‚ siÄ™ autor niniejszej publikacji: urzÄ™dnik w ramach czynnoÅ›ci sprawdzajÄ…cych, ustalaÅ‚, czy podatnik uzyskaÅ‚ dochód wystarczajÄ…cy do zakupu lokalu mieszkalnego, żądajÄ…c oÅ›wiadczeÅ„ osób trzecich, wyciÄ…gów z kont tych osób, sugerujÄ…c, że dopiero w razie nieprawidÅ‚owoÅ›ci rozpoczÄ™te zostanÄ… czynnoÅ›ci kontrolne.

Sprawdzeniu, czy kontrolowani wywiÄ…zujÄ… siÄ™ z obowiÄ…zków wynikajÄ…cych z przepisów prawa podatkowego, sÅ‚uży kontrola podatkowa. W jej wyniku nastÄ™puje m.in. kontrola ksiÄ…g, deklaracji, wpÅ‚at itp. To wÅ‚aÅ›nie kontrola podatkowa polega na wizycie w firmie kontrolerów urzÄ™du skarbowego w celu skontrolowania np. prawidÅ‚owoÅ›ci zadeklarowanych podstaw opodatkowania w okreÅ›lonym okresie, czy też prawidÅ‚owoÅ›ci dokonanych rozliczeÅ„ w zakresie podatku vat.

Odmianą kontroli jest kontrola skarbowa, przeprowadzana przez Urząd Kontroli Skarbowej, potocznie nazywany policją podatkową. Kontrola skarbowa dotyczy szerszego spektrum zagadnień, dotyczy np. rozliczeń z funduszami (np. zus, fundusz pracy itp.), a nie tylko zobowiązań podatkowych. Do małych firm prowadzonych przez osoby fizyczne UKS trafia znacznie rzadziej, niż urząd skarbowy.

W prakyce wystÄ™pujÄ… również kontrole krzyżowe, polegajÄ…ce na potwierdzeniu udokumentowania u podatnika transakcji wykazanych u innego kontrolowanego podatnika. Kontrola taka trwa zazwyczaj bardzo krótko i - o ile wszystkie faktury zaksiÄ™gowano - nie oznacza dla podatnika żadnych nieprzyjemnoÅ›ci.

procedury