Jeżeli jesteś kupującym

Na kupującym może ciążyć wiele obowiązków podatkowych. Najczęściej wystąpi podatek od czynności cywilnoprawnych PCC, gdy kupujemy od osoby sprzedającej prywatnie. Zdarzy się jednak, że przy zakupach za granicą zapłacimy również - prowadząc firmę - podatek VAT, cło czy akcyzę.

Najczęściej jednak osoby kupujące prywatnie niedrogie przedmioty nie mają żadnych obowiązków podatkowych z transakcją dokonaną na portalu aukcyjnym.

Urząd Skarbowy wzywa do podwyższenia ceny

Podstawą opodatkowania PCC jest cena. Jeżeli jednak urząd skarbowy uzna, że cena podana w deklaracji (zgodna z ceną ustalona w aukcji) odbiega od wartości rynkowej, wówczas wezwie kupującego do podwyższenia albo do obniżenia wartości rynkowej towaru. W tym samym piśmie urząd poda wartość rynkową oszacowaną wstępnie przez siebie. Urząd zażąda reakcji w terminie nie krótszym, niż 14 dni.

Jeżeli strony na wezwanie urzędu:

• nie dokonają zmiany wartości i nie przekonają urzędu do swojej racji, albo
• dokonają zmiany, ale na kwotę inna, niż sugerowana przez urząd, i nie przekonają urzędu do swojej racji,

wówczas urząd skarbowy dokona jej określenia na podstawie opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli urząd powoła swojego biegłego, a wartość określona przez niego różni się o 33% od wartości podanej przez kupującego czy jego biegłego, koszty opinii biegłego urzędowego ponosi kupujący.

Dowodząc niskiej wartości rynkowej można przedstawić fotografie, przynieść nawet przedmiot aukcji do urzędu skarbowego, można też przygotować zestawienia innych aukcji, na których sprzedano podobne towary za zbliżoną cenę. Może to być też wycena biegłego.

W przypadku aukcji internetowych urzędowi byłoby niezwykle trudno udowodnić, że cena wylicytowana nie stanowi ceny rynkowej. Z tego też powodu negatywne rozpatrzenie wyjaśnień podatników będą rzadkością, bowiem łączyć się będą wyłącznie z podejrzeniami o wykorzystywanie jakiegoś związku pomiędzy sprzedającym a kupującym, który miał na celu zaniżenie podstawy opodatkowania. A to udowodnić bardzo trudno.

Kupuję na firmę

Jeżeli kupujesz na firmę, nie masz uprawnień konsumenckich. Masz za to takie same obowiązki w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC, jak każdy inny kupujący. Jeżeli więc kupujesz od osoby fizycznej - uważaj na dodatkowe obowiązki podatkowe.

Gdy kupujesz na firmę towar handlowy, to jeżeli nie jesteś opodatkowany kartą podatkową, masz obowiązek posiadać dowód nabycia towaru. W przypadku podatników prowadzących księgę przychodów i rozchodów może to być faktura, rachunek, umowa z pokwitowaniem zapłaty albo przelew czy pokwitowanie zapłaty zawierające dane: kto, komu, kiedy, za co, i ile zapłacił. Bez tego nie da się wrzucić wydatku w koszty uzyskania przychodu. I tutaj uwaga - dowód zapłaty kartą kredytową nie zawiera informacji, za co dokonywana jest płatność, wymaga więc dodatkowych dokumentów. Ważne jest również, aby wszystkie te dane zawierał jeden dokument, a nie kilka łącznie.

Ponadto kupując za granicą możesz być zobowiązany do zapłaty podatku VAT - od importu czy wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. W rzadkich przypadkach może wystąpić również tzw. podatek u źródła (dochodowy).

Odpowiedzialność za długi sprzedającego

W niektórych sytuacjach kupujący może być zobowiązany do zapłaty podatków sprzedającego. Jeżeli przedmiotem aukcji jest towar handlowy, nie ma najmniejszego problemu - kupujący w żaden sposób nie odpowiada za długi sprzedającego, nawet gdyby sprzedający niezgodnie z prawem nie odprowadził żadnego podatku od transakcji. Zatem kupując od osób sprzedających bez zarejestrowanej działalności gospodarczej czy ukrywających swoje dochodu, kupujący niczym nie ryzykuje - o ile transakcja dotyczy towarów handlowych czy usług.

Jeżeli jednak przedmiotem aukcji jest - ujmując w uproszczeniu - środek trwały sprzedającego (tzn. majątek, który sprzedający najpierw zakupił na firmę, miał go w ewidencji środków trwałych, a następnie sprzedaje), wówczas może wystąpić odpowiedzialność kupującego za zaległości podatkowe sprzedającego, i to nie tylko za podatki związane z tą jedną konkretną aukcją, ale za wszystkie zobowiązania podatkowe sprzedającego powstałe przed dniem zakończenia aukcji. Odpowiedzialność ta ograniczona jest na szczęście do wartości przedmiotu aukcji.

Zanim urząd skarbowy przystąpi do egzekucji, wyda jednak decyzję o odpowiedzialności podatkowej kupującego. Zatem nie stanie się to bez wiedzy kupującego.

Odpowiedzialności takiej można uniknąć, występując przed zakupem do urzędu skarbowego z wnioskiem o stosowne zaświadczenie i dokonując transakcji w ciągu 3 dni od jego otrzymania. Jednak w przypadku aukcji internetowej takie rozwiązanie można uznać za nieżyciowe. Zatem kupując czyjść używany środek trwały ryzykujesz odpowiedzialność za długi sprzedawcy - ale do wartości przedmiotu aukcji.

Odpowiedzialność opisana wyżej dotyczy nie tylko aukcji, ale również każdej innej transakcji, której przedmiotem jest przedsiębiorstwo, jego zorganizowana część czy też tzw, aktywa trwałe sprzedającego.

W zakresie cywilnym również może wystąpić pewna odpowiedzialność za sprawy sprzedającego.

Nabywca przedsiębiorstwa czy gospodarstwa rolnego odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą - takie transakcje zdarzają się na aukcji niezmiernie rzadko.

Jeżeli przedmiot aukcji nabywany jest od osoby nieuprawnionej do jego sprzedaży czy też przedmiot ten jest zastawiony, to z chwilą otrzymania przedmiotu aukcji kupujący nabywa własność bez ograniczeń, działając w dobrej wierze. Ryzykuje zatem jedynie płatnością z góry. Jednakże gdy przedmiot aukcji to rzecz znaleziona przez sprzedającego, albo przez niego skradziona lub w inny sposób utracona przez właściciela, i gdy zostaje on sprzedany przed upływem lat trzech od chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, to kupujący może uzyskać własność dopiero z upływem tego trzyletniego terminu od zgubienia, skradzenia czy utraty.

Warto jednak zapamiętać, że odpowiedzialność za zobowiązania sprzedającego nie zmienia faktu, że zawsze można żądać od niego odszkodowania (regres).