Źródło: Gazeta Podatkowa

Gdy koniec działalności przypada na koniec roku

Decyzję o zamknięciu firmy może spowodować jej nierentowność, duża konkurencja w branży, chęć realizacji nowego przedsięwzięcia czy też inne okoliczności. Bez względu na nie przedsiębiorcy często na moment likwidacji działalności gospodarczej wybierają koniec roku.

Przedsiębiorca likwidujący firmę musi się wywiązać z określonych obowiązków wobec fiskusa. W odniesieniu do osób fizycznych prowadzących podatkową księgę przychodów rozchodów w 2011 r. uległy one zmianie w stosunku do lat ubiegłych.

Zmodyfikowany remanent

Na dzień likwidacji przedsiębiorca będący osobą fizyczną opodatkowaną na zasadach ogólnych sporządza obecnie na potrzeby podatku dochodowego dwa dokumenty: remanent oraz wykaz składników majątku.

Do końca ubiegłego roku podatnik prowadzący księgę podatkową miał obowiązek ustalania dochodu z remanentu likwidacyjnego. Dochód ten ustalał na zasadach określonych w obowiązującym do końca 2010 r. art. 24 ust. 3 ustawy o pdof. Podlegał on opodatkowaniu 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym (art. 44 ust. 4 ustawy o pdof obowiązujący do końca 2010 r.).

Jeszcze w 2010 r. remanent sporządzany na dzień likwidacji działalności obejmował inne składniki niż sporządzany standardowo na koniec roku podatkowego. Podatnik zobowiązany był bowiem ująć w nim - oprócz pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków - również rzeczowe składniki majątku związanego z wykonywaną działalnością, niebędące środkami trwałymi.

Od 1 stycznia 2011 r. taki podatnik, w tym będący wspólnikiem spółki nieposiadającej osobowości prawnej, nie płaci już podatku od dochodu z remanentu likwidacyjnego. Jest to wynikiem uchylenia art. 44 ust. 4 ustawy o pdof. Razem z tym przepisem uchylony został art. 24 ust. 3 omawianej ustawy, który wskazywał sposób ustalenia dochodu z remanentu likwidacyjnego.

Pomimo braku obowiązku zapłaty podatku od remanentu sporządzanego na dzień likwidacji, obowiązek dokonania spisu z natury na ten dzień nie został jednak zniesiony. Wynika to z faktu, że nadal podatnik obowiązany jest do ustalania dochodu z działalności gospodarczej za okres od początku roku podatkowego do dnia likwidacji tej działalności. W tym zakresie przepisy nie uległy zmianie. Art. 24 ust. 2 ustawy o pdof również w obecnym brzmieniu wskazuje, że podatnik prowadzący księgę podatkową oblicza dochód z działalności z uwzględnieniem tzw. różnic remanentowych. Ta zasada ma również zastosowanie w przypadku likwidacji działalności gospodarczej. Aby obliczyć dochód za okres od początku roku podatkowego do dnia likwidacji, nadal niezbędne jest sporządzenie remanentu na ten dzień. Przy czym ustawa o pdof nie przewiduje, że powinien on obejmować rzeczowe składniki majątku związanego z wykonywaną działalnością, niebędące środkami trwałymi. Te składniki zgodnie z ustawą podatnik zobowiązany jest ująć w wykazie składników majątku. Co prawda § 27 ust. 3 rozporządzenia w sprawie prowadzenia księgi podatkowej przewiduje obowiązek ujęcia w remanencie na dzień likwidacji tzw. wyposażenia, jednak pozostaje to bez wpływu na rozliczenia podatkowe związane z likwidacją.

Co powinno się znaleźć w wykazie?

Funkcjonujący do końca ubiegłego roku obowiązek ustalenia dochodu z remanentu likwidacyjnego ustawodawca zastąpił obowiązkiem sporządzenia wykazu składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej (art. 24 ust. 3a ustawy o pdof).

W wykazie tym podatnik powinien ująć co najmniej następujące dane:

liczbę porządkową,
określenie (nazwę) składnika majątku,
datę nabycia składnika majątku,
kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku oraz kwotę tych wydatków zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów,
wartość początkową, metodę amortyzacji, sumę odpisów amortyzacyjnych,
wysokość wypłaconych środków pieniężnych należnych wspólnikom z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną na dzień likwidacji.

Brak obowiązków opodatkowania remanentu likwidacyjnego nie oznacza, że od składników majątku pozostałych na dzień likwidacji działalności gospodarczej (w tym również w firmie spółki niebędącej osobą prawną) w ogóle nie zapłaci podatku. Moment opodatkowania został jednak przesunięty do dnia ich odpłatnego zbycia.

To właśnie w celu ustalenia, co powinien opodatkować dokonując sprzedaży polikwidacyjnej, podatnik sporządza przedmiotowy wykaz. Dochód z odpłatnego zbycia objętych nim składników wyznacza różnica między uzyskanym przychodem a wydatkami na ich nabycie, niezaliczonymi do kosztów podatkowych w jakiejkolwiek formie (art. 24 ust. 3b i 3d ustawy o pdof).

Ustawodawca postanowił jednak, że przychód ze sprzedaży polikwidacyjnej nie powstanie, jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym miała miejsce likwidacja działalności prowadzonej samodzielnie lub likwidacja spółki, do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie nastąpiło w wykonaniu działalności gospodarczej (art. 14 ust. 3 pkt 12 ustawy o pdof). Ponadto powstania przychodu nie powoduje również nieodpłatne zbycie składników majątku pozostałych na dzień likwidacji. Jeżeli przedsiębiorca dokona ich darowizny, wówczas podatku dochodowego nie zapłaci.

**Obowiązki w podatku dochodowym na dzień likwidacji działalności gospodarczej**
Do końca 2010 r.	Od 1 stycznia 2011 r.
» sporządzenie spisu z natury » ustalenie dochodu z remanentu likwidacyjnego » obliczenie 10% podatku od dochodu z remanentu » obliczenie dochodu z uwzględnieniem różnic remanentowych od początku roku do dnia likwidacji	» sporządzenie spisu z natury » sporządzenie wykazu składników majątku, o którym mowa w art. 24 ust. 3a ustawy o pdof » obliczenie dochodu z uwzględnieniem różnic remanentowych od początku roku do dnia likwidacji (art. 24 ust. 2 ustawy o pdof)

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o pdof (Dz. U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.)

autor: Agata Cieśla
Gazeta Podatkowa nr 102 (830) z dnia 2011-12-22

Odpowiedzialność za długi spółki. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

więcej artykułów z Gazety Podatkowej

Przeczytaj także:

Nowy wzór zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej

Przedsiębiorcy płacą więcej

Komu przekazać 1 proc. podatku z PIT w 2012 roku?

Reklama

Gdy koniec działalności przypada na koniec roku

więcej artykułów z Gazety Podatkowej

Przeczytaj także: