Źródło: Gazeta Podatkowa

PESEL wypiera NIP w kontaktach z fiskusem

Osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej, mogą zamiast NIP-u podawać swój PESEL. Przedsiębiorcy szybciej otrzymają NIP, ponieważ decyzje zostały zastąpione potwierdzeniami. Powstał Centralny Rejestr Podmiotów - Krajowa Ewidencja Podatników, w której gromadzone są dane ewidencyjne wszystkich podatników.

Dwa identyfikatory

NIP stracił status jedynego identyfikatora podatkowego. Od dzisiaj jest nim również PESEL. Posługują się nim osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej lub nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT. Urzędnicy nie mogą żądać od nich podania NIP-u, chyba że obowiązek przedstawienia go wynika z przepisów prawa.

Od przyszłego roku osobom, które nie prowadzą firm, NIP przestanie być całkowicie potrzebny. PESEL stanie się ich jedynym identyfikatorem podatkowym. NIP nie będzie już takim podatnikom nadawany. Jeżeli złożą wniosek o jego przyznanie, spotkają się z odmową. Nadal jednak NIP będą musieli mieć ci, którzy co prawda nie zajmują się działalnością gospodarczą, ale są płatnikami składek ubezpieczeniowych, np. zatrudniający na umowę zlecenia opiekunkę do dziecka.

Osoby, dla których jedynym identyfikatorem podatkowym stanie się PESEL, nie będą musiały składać zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych. Obecnie zmiana nazwiska, adresu czy serii i numeru dowodu osobistego wymaga wypełnienia NIP-3. Od przyszłego roku urzędnicy skarbowi poznają większość tych danych za pomocą rejestru PESEL. Nie zawiera on jednak wszystkich informacji, które są potrzebne w kontaktach z fiskusem. Mowa przede wszystkim o adresie zamieszkania innym niż adres zameldowania. Jego zmianę trzeba będzie zgłosić samodzielnie. Od przyszłego roku aktualny adres zamieszkania wystarczy podać w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym, np. w zeznaniu rocznym. Jeżeli jednak podatnik będzie chciał zmiany w tym zakresie zgłosić wcześniej, będzie miał taką możliwość. Aktualizacji dokona na formularzu ZAP-3. W ten sam sposób podatnicy zgłoszą numer rachunku bankowego, na który mają dostać np. zwrot nadpłaty podatku dochodowego.

NIP bez decyzji

Dzisiaj wchodzą również w życie nowe zasady nadawania NIP. Procedura ma być prostsza, a czas oczekiwania na identyfikator - krótszy. Skorzystają na tym przede wszystkim nowo otwierane firmy.

Podatnicy, którzy rozpoczynają działalność gospodarczą, a nie mają NIP, składają zgłoszenie identyfikacyjne w ramach wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców albo do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Dane zawarte w tym zgłoszeniu przekazuje się do odpowiedniego urzędu skarbowego. Dotychczas na tej podstawie wydawał on decyzję o nadaniu NIP. Osobom fizycznym rozpoczynającym działalność gospodarczą numer był przyznawany w ciągu 3 dni roboczych. Pozostali uzyskiwali go zazwyczaj w ciągu miesiąca.

Obecnie wygenerowanie NIP ma być czynnością materialno-techniczną. NIP zostanie nadany przy użyciu Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP) po dokonaniu zgłoszenia identyfikacyjnego. Zachowano przy tym regulacje dotyczące "jednego okienka".

NIP nie będzie już przyznawany w formie decyzji. Zamiast niej urząd skarbowy wyda potwierdzenie jego nadania. Ma na to 14 dni od dnia wpływu poprawnego zgłoszenia identyfikacyjnego. Potwierdzenie nadania NIP osobie fizycznej rozpoczynającej działalność gospodarczą powinien wydać najpóźniej następnego dnia roboczego po otrzymaniu zgłoszenia identyfikacyjnego.

Informację o nadanym podatnikowi NIP urząd skarbowy przekazuje niezwłocznie sądowi prowadzącemu rejestr przedsiębiorców albo organowi prowadzącemu Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej.

Należy zaznaczyć, że na nowych zasadach - przy użyciu CRP KEP - jeszcze do końca roku nadawany jest NIP osobom nieprowadzącym działalności gospodarczej.

Od dzisiaj nie uzyska się duplikatu decyzji o nadaniu NIP. Nie są również wydawane potwierdzenia faktu jego nadania. Do tej pory takie potwierdzenie mógł uzyskać podatnik lub osoba trzecia mająca w tym interes prawny. Formą poświadczenia przyznania NIP jest obecnie zaświadczenie albo informacja. Pierwszy dokument wydawany jest na wniosek podatnika, który posługuje się danym NIP-em. Drugi dokument może uzyskać osoba trzecia. Zarówno zaświadczenia, jak i informacje wydają urzędy skarbowe. Za ich wystawienie trzeba uiścić opłatę skarbową w wysokości 21 zł.

Centralny rejestr

Od dzisiaj działa Centralny Rejestr Podmiotów - Krajowa Ewidencja Podatników (CRP KEP). Został on utworzony na bazie obecnie funkcjonującej Krajowej Ewidencji Podatników. Prowadzi go Minister Finansów. Zgromadzone są w nim dane ewidencyjne wszystkich podatników.

W pierwszej kolejności przeniesiono do niego aktualne informacje znajdujące się w rejestrach lokalnych ponad 400 urzędów skarbowych. Wynikają one przede wszystkim ze zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych. W CRP KEP znajdą się ponadto dane zawarte w niektórych dokumentach związanych z obowiązkami wynikającymi z przepisów podatkowych. Są to informacje m.in. o zamiarze dokonywania dostaw lub nabyć wewnątrzwspólnotowych zgłoszone przez podatnika w VAT-R/UE, okresie zawieszenia działalności gospodarczej, wyborze przez przedsiębiorcę formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Od przyszłego roku do CRP KEP będą transferowane wybrane dane z rejestru PESEL. Niezwłocznie po wpisaniu danej osoby do tego rejestru fiskusowi zostanie przesłane jej imię, nazwisko, numer PESEL i data zgonu. Po zaewidencjonowaniu w CRP KEP udostępniane będą kolejne informacje. Przekazaniu podlegają personalia objęte zgłoszeniem identyfikacyjnym: imiona rodziców, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo, data i miejsce urodzenia, adres zameldowania, rodzaj i numer dowodu tożsamości. Fiskus będzie także niezwłocznie informowany o zmianach tych danych.

KALENDARIUM ZMIAN

od 1 września 2011 r.

»	zniesienie obowiązku podawania NIP przez osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, niebędące zarejestrowanymi podatnikami VAT lub niebędące płatnikami składek ubezpieczeniowych
»	potwierdzenie nadania NIP zamiast decyzji
»	zaświadczenie o nadaniu NIP zamiast duplikatu decyzji
»	informacja o nadaniu NIP na wniosek osoby trzeciej zamiast potwierdzenia
»	utworzenie CRP KEP

od 1 stycznia 2012 r.

»	posługiwanie się wyłącznie PESEL przez osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, niebędące zarejestrowanymi podatnikami VAT lub niebędące płatnikami składek ubezpieczeniowych
»	zniesienie obowiązku składania zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych przez osoby objęte rejestrem PESEL
»	ujednolicenie zasad dokonywania zgłoszeń aktualizacyjnych przez podatników posługujących się NIP - obowiązek złożenia zgłoszenia w ciągu 7 dni od dnia, w którym nastąpi zmiana danych
»	uzyskanie przez urzędników skarbowych dostępu do danych objętych rejestrem PESEL

do 3 stycznia 2012 r.

»	przekazanie do CRP KEP podstawowych danych z rejestru PESEL, tj. imienia, nazwiska, PESEL, daty zgonu; pozostałe informacje mają być przesłane w ciągu 7 dni od dnia wskazania przez Ministra Finansów numerów PESEL osób zaewidencjonowanych w CRP KEP

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.07.2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 171, poz. 1016)

autor: Małgorzata Żujewska
Gazeta Podatkowa nr 70 (798) z dnia 2011-09-01

Nieterminowe płatności w firmie. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

więcej artykułów z Gazety Podatkowej

Przeczytaj także:

Wyrok Trybunału w sprawie ulg w podatku od spadków i darowizn

Dzieci pracują w wakacje, a rodzice mogą stracić prawo do ulg podatkowych

Od października wstrzymane emerytury dla kontynuujących zatrudnienie

Reklama

Polecamy:

PESEL wypiera NIP w kontaktach z fiskusem

więcej artykułów z Gazety Podatkowej

Przeczytaj także: