www.gazetapodatkowa.pl - podatki, rachunkowość, prawo pracy, składki, zasiłki, emerytury, księgowość

Opodatkowanie terminowych lokat przedsiębiorcy

Nie ulega wątpliwości, że przychody z odsetek naliczanych na podstawowym firmowym rachunku bankowym stanowią dla przedsiębiorcy przychód podatkowy ze źródła jakim jest działalność gospodarcza. Niestety kwestia kwalifikowania odsetek od lokat terminowych, na których przedsiębiorca przechowuje wolne środki pieniężne wygenerowane w prowadzeniu tej działalności, nie jest już tak oczywista.


Odsetki w dwóch źródłach przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodów z działalności gospodarczej zalicza odsetki od środków na rachunkach bankowych utrzymywanych w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą (art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o pdof). Jednocześnie, w art. 17 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, kwalifikuje do przychodów z kapitałów pieniężnych.

To właśnie wskazane dwa zapisy ustawowe są źródłem wątpliwości podatników. Wobec zawartych w nich uregulowań konieczne jest rozstrzygnięcie czy lokata terminowa spełnia kryteria do uznania jej za rachunek bankowy utrzymywany w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą. Ponadto należy rozpatrzyć, czy środki zgromadzone na tej lokacie są w istocie związane z działalnością gospodarczą czy też nie.

Przedsiębiorcy, zwłaszcza opodatkowani na zasadach ogólnych, woleliby, aby odsetki z lokat można było kwalifikować jako przychody z działalności gospodarczej. Dzięki temu nie podlegałyby one opodatkowaniu w całości, a dopiero po pomniejszeniu o koszty ponoszone przy prowadzeniu tej działalności. Realny podatek byłby zatem przeważnie niższy niż ryczałt, którym opodatkowane są kapitały pieniężne. Niestety fiskus nie wyraża na to zgody.


Organy podatkowe za przychodami kapitałowymi

W omawianej kwestii organy podatkowe od dłuższego czasu prezentują stanowisko, według którego przychody z odsetek od lokat terminowych, w ramach których przechowywane są wolne środki pochodzące z działalności gospodarczej, stanowią przychody z kapitałów pieniężnych. Ostatnio stanowisko takie zaprezentował m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 12 stycznia 2011 r., nr ITPB1/415-983/10/MW oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 3 lutego 2011 r., nr ILPB1/415-1261/10-2/AP.

Chcesz wiedzieć, które produkty bankowe są najlepsze dla przedsiębiorcy?
Wejdź na zakładkę:
Bank dla firmy

 

Interpretując powołany art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o pdof uznają, że odnosi się on do tzw. podstawowych rachunków bankowych. W ich opinii wskazanymi uregulowaniami objęte są bowiem wyłącznie te rachunki, za pośrednictwem których przyjmowane są i z których dokonywane są wszelkiego rodzaju płatności. Stąd według nich tylko wynagrodzenie w postaci odsetek za przetrzymywanie środków pieniężnych na takich rachunkach podlega zaliczeniu do przychodów z działalności gospodarczej.

 

W odniesieniu do odsetek od lokat terminowych, na których przedsiębiorcy przetrzymują wolne środki pieniężne pochodzące z działalności gospodarczej organy podatkowe uważają, że nie można ich utożsamiać z odsetkami na rachunkach bankowych utrzymywanych w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą. Według nich wynika to z faktu, że lokaty te nie dotyczą rachunków związanych z bieżącą działalnością firmy, czyli takich, na których dokonuje się wszelkich operacji płatniczych. Zdaniem fiskusa dla sposobu kwalifikowania przychodu z tytułu odsetek od lokat terminowych nie ma znaczenia to, że rachunki tych lokat są prowadzone w ramach podstawowego rachunku firmowego. Każdorazowo uznają je za przychody z kapitałów pieniężnych podlegające opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o pdof.


Sądy podzielone

W odniesieniu do analizowanej kwestii sądy jak dotąd nie wypracowały jednolitego stanowiska.

I tak przykładowo WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt III SA/WA 1480/10 podzielił stanowisko organów podatkowych. Przywołując wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 806/07 stwierdził, że rachunek bankowy utrzymywany w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą, to rachunek, na którym rozchody i przychody dotyczą co do zasady spłacanych długów i wpłat z tytułu posiadanych wierzytelności, związanych ze zobowiązaniami przedsiębiorcy zaciąganymi w prowadzonej przez niego firmie. Zdaniem warszawskiego WSA należy uznać, że lokata jest formą krótkotrwałego zagospodarowania powstałej nadwyżki środków pieniężnych, wypracowanych w ramach działalności gospodarczej. Skoro zatem nie jest tożsama z firmowym rachunkiem bankowym, odsetki od niej nie stanowią przychodu z tego źródła.

Z kolei WSA w Kielcach w wyroku z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 437/10 uznał skargę wniesioną przez podatnika za zasadną i uchylił interpretację wydaną przez organ podatkowy. W uzasadnieniu wskazał, że użyte przez ustawodawcę w art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o pdof sformułowanie ,,w związku z wykonywaną działalnością" jest pojęciem szerszym od pojęcia ,,przychodem z działalności gospodarczej są". W jego opinii powoduje to, że odsetki od środków na lokatach bankowych będą przychodem z działalności gospodarczej także wówczas, gdy lokaty te będą utrzymywane przez przedsiębiorcę dla lokowania wolnych środków.
 



Podkreślił przy tym, że przepisów prawa podatkowego nie można interpretować w oderwaniu od unormowań wynikających z innych ustaw mających zastosowanie do podmiotów prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, tj. ustawy - Prawo bankowe oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Stwierdził, że uwzględniając przepisy przywołanych ustaw, nie można mieć wątpliwości, iż w sytuacji, gdy środki zgromadzone na lokatach wypracowane zostały przez przedsiębiorców w prowadzeniu działalności gospodarczej, to będą to lokaty bankowe utrzymywane w związku z wykonywaną przez nich działalnością. W konsekwencji przyjął, że przychody uzyskane z odsetek od takich lokat należy uznać za uzyskiwane w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej.

Trzeba jednak pamiętać, że przytoczone orzeczenia nie stanowią ogólnie obowiązującej wykładni prawa i są wiążące wyłącznie w sprawie, w której zapadły. Wobec istniejących rozbieżności interpretacyjnych trudno wyrokować, w jakim kierunku rozwinie się linia orzecznictwa sądowego. Znając jednak argumentację zarówno zwolenników, jak i przeciwników uznania omawianych odsetek za przychody z działalności gospodarczej, przedsiębiorca może ją wykorzystać w ewentualnym sporze z organami podatkowymi.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o pdof (Dz. U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.)

autor: Agata Cieśla
Gazeta Podatkowa nr 39 (767) z dnia 2011-05-16

Rozliczenia między przedsiębiorcami. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl