Fiskus kontra przewodnicy niepełnosprawnych

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zezwala

• osobom niewidomym zaliczonym do I i II grupy inwalidztwa, oraz
• osobom z niepeÅ‚nosprawnoÅ›ciÄ… narzÄ…du ruchu zaliczonym do I grupy inwalidztwa,

na odliczenie kwoty 2'280 zł wydatkowanej na opłacenie ich przewodników.

Podatnik dla dokonania odliczenia istotnie nie jest zobowiązany do posiadania jakichkolwiek dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków. Niemniej jednak odliczyć można jedynie wydatki faktycznie poniesione.

Przewodnikami są najczęściej osoby z najbliższej rodziny, którzy nie wymagają żadnego wynagrodzenia. Jeżeli jednak przewodnik takie wynagrodzenie otrzymuje - w pieniądzu czy w naturze (np. w postaci prezentu czy bezpłatnego mieszkania), to taki przewodnik zobowiązany jest do rozliczenia się z fiskusem z otrzymanego wynagrodzenia.

Jeżeli przewodnikiem bÄ™dzie osoba prowadzÄ…ca dziaÅ‚alność gospodarczÄ… w zakresie pomocy osobom niepeÅ‚nosprawnym - z rozliczeniem nie bÄ™dzie żadnego problemu. Jeżeli jednak bÄ™dzie to osoba nie prowadzÄ…ca takiej dziaÅ‚alnoÅ›ci, wówczas wynagrodzenie otrzymane od osoby niepeÅ‚nosprawnej bÄ™dzie dla niej tzw. przychodem z innych źródeÅ‚. Przychodu takiego nie należy rozliczać w ciÄ…gu roku podatkowego, należy jednak wykazać go w rocznym rozliczeniu PIT, a w konsekwencji  zapÅ‚acić od niego podatek dochodowy. Warto dodać, że przewodnik ma prawo do wykazania w zeznaniu rocznym poniesionych przez niego kosztów uzyskania przychodu (np. kosztów dojazdu do niepeÅ‚nosprawnego), co obniży dochód do opodatkowania. ObowiÄ…zany jest jednak posiadać dowody poniesienia takich kosztów (pokwitowania, rachunki, faktury).

Czy jednak fiskus może sprawdzić opodatkowanie dochodów przewodnika, skoro niepełnosprawny dla odliczenia nie ma obowiązku posiadać jakiegokolwiek pokwitowania od przewodnika, jakiegokolwiek dowodu poniesienia odliczanego przez niego wydatku? Tak, ponieważ odliczeniu podlegają kwoty faktycznie przekazane przewodnikowi. Organ kontroli ma prawo zadać niepełnosprawnemu pytanie: "Komu zapłacił Pan wynagrodzenie jako przewodnikowi?" Jeżeli niepełnosprawny odmówi odpowiedzi na takie pytanie, wówczas organ może uznać, że niepełnosprawny nie poniósł wydatku, zatem nie może nic odliczyć. Jeżeli poda imię i nazwisko - organ zapewne sprawdzi, czy ów przewodnik zapłacił podatek.

A do przedawnienia zobowiązań podatkowych trzeba czekać pięć pełnych lat kalendarzowych po złożeniu zeznania podatkowego za dany rok! Nie można liczyć, że fiskus się nie zorientuje.

Niepełnosprawni pytają często, czy kwoty wydatkowane na przejazdy taksówkami, opodatkowane u taksówkarzy, mogą być wynagrodzeniem dla przewodników. Przecież często kierowcy taksówek odprowadzają ich pod wskazany adres czy załatwiają z nimi drobne sprawy. Odpowiedź brzmi: raczej nie. Większość taksówkarzy korzysta z zasad opodatkowania, które uniemożliwiając stosowanie ich do działalności w zakresie przewodnictwa dla osób niepełnosprawnych. Niepełnosprawny płaci zatem za przejazd taksówką, czyli za usługę transportu, a taksówkarz pełni ponadto rolę przewodnika bezpłatnie, z dobroci serca. Nie należy oczekiwać, że taksówkarz przyzna, iż uzyskuje przychodu ze świadczenia innych usług, niż taksówkowe.

Warto zatem rozważyć skorygowanie zeznań podatkowych przewodników, którzy nie rozliczyli się z fiskusem, oraz niepełnosprawnych, którzy odliczyli kwoty faktycznie nigdy nie wypłacone.

powrót do ulgi rehabilitacyjnej