Podatki w praktyce

Spadek

dziedziczenie testamentowe

Rozlicz się z PIT.pl

Darmowy program PIT

WINDOWS

MacOS

LINUX

Deklaracje PIT-4r, PIT-11, PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-40 wydrukujesz lub wyślesz do e-deklaracje.gov.pl

Reklama: Firma i przemys?

KOMPRESOR Z BUTLÄ KOMPRESOR DO AEROGRAFU SUPER JAKOĹÄ DO AEROGRAFII

Cena: 299.99 z?

Aktywne formularze

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Umowa o dział spadku

Zaświadczenie o zaległościach podatkowych spadkodawcy

Decyzja w sprawie odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości

Spadek

Dziedziczenie testamentowe

Powołanie do spadku czyli przekazanie w spadku majątku albo spadkobranie, wynika z ustawy albo z testamentu. Pierwszeństwo ma testament, co oznacza, że dziedziczenie ustawowe:

co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą;
co do części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał do tej części spadkobiercy albo gdy którakolwiek z kilku osób, które powołał do całości spadku, nie chce lub nie może być spadkobiercą (czyli gdy zostanie część spadku „niezagospodarowana” testamentem).

Reklama

Dziedziczenie testamentowe

Powołanie do spadku czyli przekazanie w spadku majątku albo spadkobranie, wynika z ustawy albo z testamentu. Pierwszeństwo ma testament, co oznacza, że dziedziczenie ustawowe:

co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą;
co do części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał do tej części spadkobiercy albo gdy którakolwiek z kilku osób, które powołał do całości spadku, nie chce lub nie może być spadkobiercą (czyli gdy zostanie część spadku „niezagospodarowana” testamentem).

Testament to jedyna czynność prawna, która może wywołać skutki prawne po śmierci osoby. Testament może sporządzić (i odwołać) jedynie osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, czyli osoba pełnoletnia (albo młodsza w związku małżeńskim) nie ograniczona sądownie co do zdolności prawnej). Testament należy sporządzić osobiście, nie można go sporządzić przez przedstawiciela czy pełnomocnika. Testament można sporządzić jedynie w określonej przez prawo formie – warto tu dodać, że nieważny będzie testament w postaci wydruku z komputera podpisanego przez spadkodawcę.

Odwołanie testamentu może nastąpić w następujący sposób:

spadkodawca sporządzi nowy testament, a jeżeli nie zaznaczy w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu;
spadkodawca w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność;
spadkodawca dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień.

Istotne jest, że wszystkie formy testamentu są równoważne, tzn. można odwołać testamentem własnoręcznie spisanym testament w formie aktu notarialnego. Tak więc osoby opiekujące się kimś starszym, liczące na spadek wynikający z testamentu podpisanego u notariusza, powinny obawiać się zmiany testamentu poprzez sporządzenie nowego – nowego testamentu własnoręcznego, zmiany rozporządzeń testamentowych w liście, itp.

Testament należy tak tłumaczyć, interpretować, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy. Jeżeli testament może być tłumaczony rozmaicie, należy przyjąć taką wykładnię, która pozwala utrzymać rozrządzenia spadkodawcy w mocy i nadać im rozsądną treść. Uwaga – nie należy w testamencie pisać „zapisuję”, jeżeli ma się na myśli „ pozostawiam w spadku”, bo zapis to zupełnie inna instytucja prawa spadkowego.

Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
pod wpływem groźby.

Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy).

Testamenty

Polskie prawo dopuszcza następujące rodzaje testamentów:

testamenty zwykłe:

testament własnoręczny (holograficzny);
testament notarialny;
testament allograficzny;

testamenty szczególne;

testament ustny;
testament na statku / w samolocie;
testament wojskowy.

W konkretnym przypadku z aspektem międzynarodowym znaleźć mogą zastosowanie również inne formy testamentu, zgodnie z prawem innego kraju oraz zgodnie z konwencją haską z dnia 5 października 1961r. dotyczącą kolizji praw w przedmiocie formy rozporządzeń testamentowych (Dz. U. z 1969r., Nr 34, poz. 284).

Testament szczególny traci moc z upływem sześciu miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały niezachowanie formy testamentu zwykłego, chyba że spadkodawca zmarł przed upływem tego terminu. Bieg terminu ulega zawieszeniu przez czas, w ciągu którego spadkodawca nie ma możności sporządzenia testamentu zwykłego.

Niektóre formy testamentu wymagają świadków. Nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu:

kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych;
niewidomy, głuchy lub niemy;
kto nie może czytać i pisać;
kto nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament;
skazany prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania.

jak sporządzić testament

Artur M. Brzeziński

data utworzenia: 2005-09-19

data modyfikacji: 2012-04-10

Zobacz także

e-Porady – czytaj za darmo!

Odpowiedzi redakcji PIT.pl na pytania podatkowe użytkowników:

Spadek2010-01-06 11:52:21

Moja mama sporządziła testament w którym mam odziedziczyć część mieszkania. W testamencie tym nie ma mowy o pieniądzach znajdujących się na jej koncie, na które aktualnie jestem upoważniony (również dyspozycja po śmierci). Czy powyższe dwie sprawy nie kolidują ze sobą...

Odpowiedź

Prawo spadkowe - zachowek2009-11-23 13:44:25

Czy macocha ma prawo do zachowku po zmarłym pasierbie? Do której grupy spadkowej należy macocha i jej dzieci z poprzedniego małżeństwa?

Odpowiedź

Prawo spadkowe2009-11-23 13:41:09

Czy należy się zachowek dla córki i jej matki, jeżeli matka rozwiodła się z mężem zaraz po urodzeniu dziecka? Spadkobiercą testamentowym jest kuzynka zmarłego. Jeśli tak, jaka kwota lub część masy spadkowej stanowi zachowek?

Odpowiedź

Przejdź do darmowej bazy e-porad

Reklama

Podatki w praktyce