Deklaracja podatkowa

Podatnicy podatku od spadków i darowizn są zobowiązani do składania zeznań podatkowych o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny.

Nie należy składać zeznania, jeżeli w skład darowizny weszły wyłącznie przedmioty nieopodatkowane albo mieszczące się w kwocie niepodlegającej opodatkowaniu.

Uwaga - zeznanie w podatku od spadków i darowizn ma symbol SD-3 (ewentualnie załącznik SD-3A). Jeżeli natomiast podatnik korzysta z ulgi nielimitowanej dla najbliższych krewnych (darowizna wolna od podatku), wówczas zgłoszenia darowizny dokonuje na SD-Z1!

Do zeznania należy dołączyć dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania potwierdzające:

• nabycie rzeczy i praw majątkowych, w szczególności mogą to być: orzeczenie sądu (np. ustalające jakiś stan prawny), umowa, ugoda, zaświadczenie z banków czy domów maklerskich, wydruki ceduły giełdowej na temat wartości rynkowej akcji w danym dniu (czy wydruki z serwisów internetowych na temat wartości akcji lub udziałów w funduszach inwestycyjnych, np. z www.bankier.pl) itp.;
• posiadanie przez zbywcę tytułu prawnego do rzeczy i praw majątkowych wymienionych w zeznaniu (np. odpis KW);
• istnienie długów i ciężarów, obciążających nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Gdzie zlożyć zeznanie

Zeznania podatkowe należy składać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego:

• jeżeli przedmiotem nabycia jest nieruchomość, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, nieodpłatne użytkowanie nieruchomości lub służebność, a nieruchomości są położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego - według miejsca położenia nieruchomości,
• jeżeli przedmiotem nabycia jest nieruchomość lub prawa majątkowe wymienione w lit. a i jednocześnie inne prawa majątkowe lub rzeczy ruchome, a nieruchomości są położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego - według miejsca położenia nieruchomości,
• w przypadkach innych niż wymienione wyżej - według miejsca zamieszkania nabywcy w dniu powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku braku takiego miejsca - według ostatniego miejsca jego pobytu w tym dniu;
• w sprawach nieodpłatnej renty - według miejsca zamieszkania nabywcy w dniu powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku braku takiego miejsca - według ostatniego miejsca jego pobytu w tym dniu;
• w sprawach nabycia, które w całości lub w części dotyczy rzeczy położonych za granicą lub praw majątkowych podlegających wykonaniu za granicą - według miejsca zamieszkania nabywcy w dniu powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku braku takiego miejsca - według ostatniego miejsca jego pobytu w tym dniu.

Kiedy złożyć zeznanie

Zeznania podatkowe należy składać w terminie 1 miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Obowiązek podatkowy powstaje:

• przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń;
• przy nabyciu z polecenia darczyńcy - z chwilą wykonania polecenia;
• przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności - z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.

Przy nabyciu pod warunkiem zawieszającym (np. pod warunkiem, że Jan Pitowski wstąpi w związek małżeński przed ukończeniem 25 roku życia) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ziszczenia się warunku. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak ustalić należność podatkową, jaka przypadałaby w razie ziszczenia się takiego warunku, i należność tę zabezpieczyć.

Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania zgodnie z powyższymi zasadami stwierdzono następnie pismem (wyrok sądu, umowa po fakcie, ugoda, oświadczenie strony w postepowaniu podatkowym czy w czynnościach sprawdzających, nawet w innej sprawie), obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Efektem ubocznym opóźnienia daty powstania obowiązku podatkowego jest zmiana daty, wg której naliczania jest wartość rynkowa. Będzie to bowiem wartość z dnia powstania obowiązku podatkowego (choć stan z dnia nabycia).

Uwaga ! Extra podatek

Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20 %, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.

Zatem informując urząd o darowiźnie dopiero w toku czynności sprawdzających albo w kontroli, zapłacimy podatek znacznie wyższy. Nie warto ociągać się ze złożeniem zeznania.

Urząd może dowiedzieć się o darowiźnie w ten sposób na wiele sposobów, np. z aktu notarialnego przesłanego przez notariusza (a podatnik nie zgłosił nabycia), z anonimu. Urząd może dopytywać się, skąd podatnik miał na określone wydatki, i jeżeli okaże się, że źródłem przychodu była darowizna opodatkowana, ale niezgłoszona, podatek będzie wyższy.

Artur M. Brzeziński