Darowizny na Kościół

Ulgi z tytuÅ‚u darowizn na cele kultu religijnego i dziaÅ‚alność charytatywno opiekuÅ„czÄ… koÅ›cielnych osób prawnych mogÄ… wielu podatnikom wydawać siÄ™ bardzo podobne. W praktyce jednak ulgi różniÄ… siÄ™ od siebie i to bardzo.

Podstawowa różnica miÄ™dzy ulgami polega na tym, że ulga z tytuÅ‚u darowizn cele kultu religijnego jest ulgÄ… wynikajÄ…cÄ… z ustawy o PIT (art. 26 ust. 1 pkt 9 lit b), natomiast ulga z tytuÅ‚u darowizn na dziaÅ‚alność charytatywno opiekuÅ„czÄ… koÅ›cielnych osób prawnych wynika z ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku PaÅ„stwa do KoÅ›cioÅ‚a Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (art.55 ust.7).

Druga znaczÄ…ca różnica polega na tym pierwsza z ww. ulg jest ulgÄ… limitowanÄ…, tzn. że odliczeniu podlegajÄ… darowizny, ale do kwoty nieprzekraczajÄ…cej 6% dochodu podatnika. Do limitu tego wlicza siÄ™ nie tylko darowiznÄ™ na cele kultu religijnego, ale także darowizny na cele pożytku publicznego dla organizacji prowadzÄ…cych dziaÅ‚alność pożytku publicznego oraz na cele krwiodawstwa. Ulga z tytuÅ‚u darowizn na cele dziaÅ‚alnoÅ›ci charytatywno opiekuÅ„czej koÅ›cielnych osób prawnych nie jest objÄ™ta żadnymi limitami, tzn. że odliczeniu od dochodu podlega peÅ‚na kwota darowizny bez wzglÄ™du na jej wysokość i wysokość innych darowizn odliczanych od dochodu.

Przez dÅ‚ugi czas trwaÅ‚a dyskusja, czy darowizny dziaÅ‚alność charytatywno opiekuÅ„czÄ… koÅ›cielnych osób prawnych faktycznie sÄ… nielimitowane. Naczelny SÄ…d Administracyjny (wyrok z dnia 3 sierpnia 2000 r. sygn. akt I SA/Po 1398/99) uznaÅ‚, że odliczenie jest możliwe tylko w ramach ustalonego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych limitu. Ministerstwo Finansów (31 grudnia 2001r., PB5/KD-033-186-2393/01) oraz sÄ…dy administracyjne (uchwaÅ‚a peÅ‚nego skÅ‚adu Izby Finansowej NSA z 14 marca 2005 r., FPS 5/04) potwierdziÅ‚y jednak, że odliczenie tych darowizn nie jest limitowane.

W zakresie darowizn na cele kultu religijnego podatnicy mieli czÄ™sto wÄ…tpliwoÅ›ci, jakie darowizny chodzi. Przepisy nie definiujÄ… bowiem pojÄ™cia „kultu religijnego”. WSA w Warszawie w wyroku z 22 wrzeÅ›nia 2005 r. (III SA/Wa 845/05) wyjaÅ›niÅ‚, że chodzi o darowizny dla koÅ›cioÅ‚ów, zwiÄ…zków religijnych i koÅ›cielnych osób prawnych. Zdaniem sÄ…du odliczeniu podlegajÄ… wiÄ™c darowizny na ChrzeÅ›cijaÅ„ski KoÅ›cióÅ‚ GÅ‚osicieli Dobrej Nowiny, co wczeÅ›niej zakwestionowaÅ‚y organy podatkowe. UrzÄ…d Skarbowy w Brzegu (28 lutego 2006r., PD-415/INT/7/MK/06) uznaÅ‚, że darowiznÄ… na cele kultu religijnego nie jest wpÅ‚ata dokonana na konto bankowe parafii, z przeznaczeniem na budowÄ™ pomnika Jana PawÅ‚a II.

Ustawa o PIT nie precyzuje, co należy rozumieć przez pojÄ™cie cel kultu religijnego. W takiej sytuacji należy przyjąć definicjÄ™ sÅ‚ownikowÄ… lub encyklopedycznÄ…. I tak, Nowa encyklopedia powszechna PWN Wydawnictwa Naukowego PWN S.A. hasÅ‚o „kult” w znaczeniu religioznawczym definiuje nastÄ™pujÄ…co: „CaÅ‚oksztaÅ‚t praktyk obrzÄ™dowych, za których poÅ›rednictwem wyznawcy religii manifestujÄ… cześć dla sacrum w aktach uwielbienia, bÅ‚agania i dziÄ™kczynienia (…). W kulcie można wyodrÄ™bnić przedmiot kultu, osoby sprawujÄ…ce kult, obiekty i sprzÄ™ty kultowe oraz czynnoÅ›ci kultowe (…)” - Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, 26 październik 2009 r., sygn. ILPB3/423-597/09-2/DS.

Organy podatkowe za darowizny na cel kultu religijnego uznaÅ‚y nie tylko darowizny przeznaczone dla koÅ›cioÅ‚ów, zwiÄ…zków religijnych i koÅ›cielnych osób prawnych, ale także przekazywane na rzecz innego podmiotu realizujÄ…cego tożsame cele, np. na rzecz Radia Maryja (pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 31 października 2006 r., sygn. 1401/BF-II/005-1021/06/GT) czy Katolickiego Towarzystwa Kulturalnego (pismo Naczelnika Pierwszego UrzÄ™du Skarbowego w Bielsku-BiaÅ‚ej z 21 listopada 2005 r., sygn. 2403-PDF-75-05).

Warunkiem skorzystania z odliczenia w obu przypadkach jest odpowiednie udokumentowanie przekazania darowizny. W obu przypadkach darowizna powinna zostać udokumentowana dowodem wpÅ‚aty na rachunek bankowy obdarowanego. W przypadku darowizny innej niż pieniężna darowiznÄ™ należy udokumentować dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny oraz oÅ›wiadczeniem obdarowanego o jej przyjÄ™ciu. Odliczeniu nie bÄ™dÄ… wiÄ™c podlegać darowizny na omawiane cele, jeżeli zostaÅ‚y dokonane w gotówce (UrzÄ…d Skarbowy w Otwocku, 12 grudnia 2006r., 1417/PD/415/504/06/SM; UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-Mokotów, 8 maja 2006r., 1433/NL/LF/II/415-31/06/EK). W przypadku darowizn na cele dziaÅ‚alnoÅ›ci charytatywno-opiekuÅ„czej koÅ›cielnych osób prawnych, odliczenie darowizn gotówkowych byÅ‚o możliwe jedynie do koÅ„ca 2005r. (Pierwszy UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-ÅšródmieÅ›cie, 1 lutego 2006r., 1435/FO3/415-135/05/DP).

Powyższe potwierdza Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, 20 luty 2008 r., sygn. IBPB2/415-464/07/AA. Organ uznaÅ‚, że warunkiem koniecznym do skorzystania z odliczenia darowizn m.in. na cele kultu religijnego jest to, aby wysokość darowizny pieniężnej udokumentowana byÅ‚a dowodem wpÅ‚aty na rachunek bankowy obdarowanego, z zaznaczeniem wskazanego wyżej celu darowizny, tj. w sposób przewidziany w art. 26 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odniesieniu do darowizn na koÅ›cielnÄ… dziaÅ‚alność charytatywno-opiekuÅ„czÄ… darowizna powinna zostać ponadto udokumentowana pokwitowaniem odbioru przez obdarowanego. Ponadto w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny podatnik powinien zadbać o to aby otrzymać od obdarowanego sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na dziaÅ‚alność charytatywno-opiekuÅ„czÄ…. Posiadanie sprawozdania nie jest konieczne dla odliczenia darowizny, ale jeżeli nie zostanie uzyskane w terminie 2 lat od dnia jej przekazania, podatnik bÄ™dzie zobowiÄ…zany do skorygowania PIT za rok, w którym dokonaÅ‚ odliczenia. Podatnik nie musi jednak korygować caÅ‚ej kwoty odliczonej darowizny, ale tylko do wysokoÅ›ci limitu ustalonego w ustawie o PIT (obecnie 6% dochodu), pod warunkiem jednak, że darowizna zostaÅ‚a przekazana na cele pożytku publicznego lub kultu religijnego i zostaÅ‚a dokonana w formie wpÅ‚aty na rachunek bankowy.

Przepisy nie precyzujÄ… jak powinno wyglÄ…dać takie sprawozdanie. Zarówno jednak Ministerstwo Finansów (odpowiedź z 12 kwietnia 2006r. na interpelacjÄ™ poselskÄ…), jak i sÄ…dy administracyjne (wyroki Naczelnego SÄ…du Administracyjnego z 13 kwietnia 2007r., II FSK 559/06 i 29 października 2003 r., sygn. akt SA/Bd 2181/03 ) wskazujÄ…, że sprawozdanie powinno mieć pewien stopieÅ„ szczegóÅ‚owoÅ›ci, oprócz daty i podpisu osoby sporzÄ…dzajÄ…cej ten dokument, powinno zawierać opis zdarzeÅ„ z takÄ… dokÅ‚adnoÅ›ciÄ…, aby organy podatkowe mogÅ‚y dokonać kontroli opisanych w nim faktów. NiewystarczajÄ…ce jest wiÄ™c ogólne stwierdzenie, że darowiznÄ™ przeznaczono na cele charytatywno-opiekuÅ„cze. Tak ogólny opis przeznaczenia darowizny nie jest sprawozdaniem (UrzÄ…d Skarbowy w Pile, 2 lutego 2007r., DD/415-53/06).

Z odliczenia darowizn na cele kultu religijnego mogÄ… skorzystać tylko podatnicy opodatkowani na zasadach ogólnych i ryczaÅ‚tem od przychodów ewidencjonowanych (UrzÄ…d Skarbowy PoznaÅ„-Grunwald, 18 marca 2005r., ADIII/415-1/2005). Część darowizny można nawet odliczyć w jednym zeznaniu, część w innym. Ważne, by tej samej kwoty nie odliczyć dwukrotnie. Darowizny nie można natomiast odliczyć od dochodu podatnika prowadzÄ…cego dziaÅ‚alność opodatkowanÄ… podatkiem liniowym 19% lub od dochodów kapitaÅ‚owych. Podatnicy uzyskujÄ…cy takie dochody majÄ… wÄ…tpliwoÅ›ci, czy mogÄ… natomiast skorzystać z odliczenia darowizn na dziaÅ‚alność charytatywno-opiekuÅ„czÄ… koÅ›cielnych osób prawnych. Przepisy ustawy o stosunku PaÅ„stwa do KoÅ›cioÅ‚a Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej nie przewidujÄ… w tym zakresie żadnych ograniczeÅ„. Formularze PIT-36L i PIT-38 nie zawierajÄ… jednak odpowiednich rubryk, w których można by byÅ‚o wpisać kwotÄ™ do odliczenia. Zdaniem zespoÅ‚u PIT.pl odliczenie jest możliwe mimo braku takich rubryk - można bezpoÅ›rednio pomniejszyć podatek należny o dokonane odliczenie, bez rubryki opisujÄ…cej odliczenie, i doÅ‚Ä…czyć stosowne pismo wyjaÅ›niajÄ…ce. Podatnicy powinni jednak zachować ostrożność, ponieważ urzÄ™dy skarbowe zajmowaÅ‚y w tym zakresie czÄ™sto inne stanowisko (UrzÄ…d Skarbowy Warszawa-Wola, 20 czerwca 2006r., US40-DF2/412-24/VII/2005).

Interpretacje PIT.pl obejmujÄ… tezy wybranych interpretacji urzÄ™dów, izb skarbowych, wyroków sÄ…du oraz pisma Ministerstwa Finansów. Publikacje te nie stanowiÄ… porady podatkowej czy prawnej i sÄ… wyÅ‚Ä…cznie odzwierciedleniem stanu faktycznego przedstawionego przez WnioskodawcÄ™ i stanu prawnego obowiÄ…zujÄ…cego w dacie zaistnienia opisanych przez niego zdarzeÅ„. PeÅ‚na treść wybranych interpretacji dostÄ™pna jest na stronach internetowych Ministerstwa Finansów.