Darowizny na rzecz kościelnych osób prawnych

Po wielu sporach Ministerstwo Finansów już w roku ubiegłym ostatecznie potwierdziło dopuszczalność darowizn dokonywanych na podstawie innych ustaw, niż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Są to tzw. darowizny odliczane na podstawie odrębnych ustaw. Innych oczywiście, niż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Limit i dokumenty

Darowizna na cele charytatywno-opiekuńcze na rzecz kościelnych osób prawnych nie jest objęta żadnym limitem. Jedynym limitem jest wysokość podstawy opodatkowania podatnika (więcej nie można po prostu odliczyć ).

Do dokonania odliczenia niezbędne jest posiadanie:

• dowodu wpłaty (przelewu) na rachunek bankowy obdarowanego w przypadku darowizny pieniężnej, potwierdzającego kwotę darowizny, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu;
• pokwitowania otrzymania darowizny w chwili składania rozliczenia rocznego,
• sprawozdania z wykonania darowizny, tzn. z przekazania kwoty darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze - w terminie do 2 lat od dnia spełnienia darowizny (dokonania przelewu, wpłaty).

W zeznaniu wykazujemy komu i ile przekazaliśmy tytułem darowizny.

Choć umowa darowizny powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego, dla jej skuteczności, a zarazem dla uzyskania prawa do odliczenia, wystarczy, że zostanie spełniona. Zatem sam dowód wpłaty już wystarcza. Niemniej jednak, jeżeli zostanie zawarta umowa darowizny obejmująca wpłaty w roku 2009 i w latach następnych, umowa stanie się skuteczna dopiero z chwilą zapłaty ostatniej kwoty, zatem już po 2009 r. W takiej sytuacji odliczenie nie przysługiwałoby, toteż takie długoterminowe umowy należy zawierać w formie aktu notarialnego.

Jeżeli darowizna podlega opodatkowaniu VAT, odliczamy wartość brutto z VAT.

Treść sprawozdania

Sprawozdanie powinno być konkretne i najlepiej wskazywać, jakie sumy, kiedy i na jaki cel zostaną wydatkowane. Prawo nie wymaga co prawda żadnego konkretnego stopnia precyzji,  jednak sąd administracyjny w sprawie II FSK 1405/05 uznał za niezbędne, aby sprawozdanie posiadało pewien stopień szczegółowości. W ocenie zespołu PIT.pl nie ma potrzeby, aby w sprawozdaniu wskazywać wyraźnie każdy konkretny cel, na jaki zostały przeznaczone pieniądze, warto jednak wskazać w jakim okresie, na jaki cel i w jakiej kwocie przeznaczono określoną część darowizny. Wzór sprawozdania pobrany z Biblioteki PIT.pl spełnia taki warunek.

Trudno wymagać, aby kościelna osoba prawna przedstawiła dokumenty "podkładki" na dowód poniesienia wydatków, bo brak takich dokumentów może być związany ze statusem podatkowym i rodzajem rachunkowości prowadzonej przez kościelną osobę prawna. Stąd wniosek, iż wystarczy szczegółowy i wiarygodny opis.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Mirosław Barszcz, stwierdził 12 kwietnia 2006 r. w odpowiedzi na interpelację poselską: "Mimo iż ustawodawca nie określił zakresu informacji, która winna być zawarta w sprawozdaniu sporządzanym przez obdarowanego, to nie może ono mieć zbyt ogólnikowego charakteru. Pogląd taki znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 29 października 2003 r. (sygn. akt SA/Bd 2181/03) NSA, wyjaśniając istotę sprawozdania, stwierdził, iż ˝ogólne wskazanie celu, na jaki przeznaczono darowiznę, przez podanie - na cele charytatywno-opiekuńcze - nie spełnia wymogów ustawy, gdyż nie stanowi sprawozdania˝. Ponadto stwierdził, że ˝sprawozdanie powinno mieć postać dokumentu zdatnego do uzasadnienia prawa do odliczeń. Dokument taki powinien mieć zatem takie cechy, które pozwalają na sprawdzenie jego treści w postępowaniu podatkowym. W związku z tym sprawozdanie, oprócz daty i podpisu osoby sporządzającej ten dokument, powinno zawierać opis zdarzeń z taką dokładnością, aby organy podatkowe mogły dokonać kontroli opisanych w nim faktów˝.

Uwaga ! PIT-36L i PIT-38

Uwaga - ani ministerstwo, ani też formularz PIT-36L czy PIT-38, nie dopuszczają możliwości dokonania takich odliczeń przez podatników podatku liniowego czy podatu od dochodów kapitałowych - od tegoż podatku. Jednak ustawy o stosunku Państwa do Kościołów nie wprowadzają ograniczeń w tym zakresie, toteż zdaniem zespołu PIT.pl nielimitowanych darowizn mogą dokonywać również podatnicy podatku liniowego. Decyzję w przedmiocie dokonania odliczenia należy podejmować ostrożnie. Teoretycznie brak rubryki formularza nie stanowi przeszkody (były już takie interpretacje MF), można bezpośrednio pomniejszyć podatek należny o dokonane odliczenie, bez rubryki opisujacej odliczenie, i dołączyć stosowne pismo wyjaśniające.