Podatkowi od czynności cywilnoprawnych PCC podlegają wyraźnie w ustawie wymienione czynności cywilnoprawne.

Zgłoszenie czynności cywilnoprawnej do opodatkowania określane jest potocznie jako zarejestrowanie umowy w urzędzie skarbowym. Zazwyczaj dokonują tego obie strony, czasem jednak jedna z nich jest płatnikiem podatku.

Podatek PCC nie występuje, gdy z tytułu danej czynności jedna ze stron jest podatnikiem podatku VAT, tzn. gdy jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

• opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
• zwolniona z podatku od towarów i usług,

z wyjątkiem:

• umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
• umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Podatkowi PCC podlegają wyłącznie następujące czynności cywilnoprawne:

Opodatkowaniu PCC podlegają wyraźnie w ustawie wymienione czynności cywilnoprawne, żadne inne. W szczególności podlegają opodatkowaniu nie tylko umowy, ale również zmiany tych umów czyli aneksy, jeżeli zmiana umowy powoduje podwyższenie podstawy opodatkowania (jeżeli nie - aneks nie podlega opodatkowaniu). Opodatkowaniu PCC podlegają również orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak te czynności cywilnoprawne. W przypadku orzeczeń sądowych oraz ugód obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody.

Artur M. Brzeziński