Masz kredyt?
Zamień go na lepszy!

Podatnikom, którzy po 1 maja 2004 r. nabyli na podstawie faktur VAT niektóre materiały w związku z budownictwem mieszkaniowym, przysługuje zwrot części podatku VAT zawartego w cenie nabywanych towarów. Zwrot podatku VAT przysługuje osobom fizycznym nabywającym towary w związku z:

• budową budynku mieszkalnego lub jego części lub budową budynku, w którym posiada się udział we współwłasności lub współdysponowaniu;
• nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny;
• remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego lub ich części.

 

Zwrot VAT za materiały budowlane tylko do końca 2013 roku

 

Spory rodzi przede wszystkim pojęcie remontu lokalu lub budynku i zdefiniowanie, co stanowi jego remont. By zapewnić jednoznaczność pojęcia, prace remontowe zostały wskazane w załączniku do rozporządzenia (Dz. U. 2005, nr 177, poz. 1468). Okazuje się zatem, że remont może mieć postać zarówno wymiany na lepsze nowsze elementy istniejące już w lokalu, ale również przystosowania go dopiero do użytku (np. za remont uznamy sytuację, w której kupujemy nowe mieszkanie i układamy w nim panele). Remont może dotyczyć wyłącznie budynku lub lokalu mieszkalnego. Budowa podjazdów, bram, ogrodzeń itp. związanych z budynkiem mieszkalnym stanowi budowę budynku mieszkalnego (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., I SA/Ka 813/98).

Remont uprawniający do zwrotu podatku VAT nie może dotyczyć pomieszczeń przynależnych do lokali (piwnica, strych, komórka, garaż).

Prawo do ulgi posiadają podatnicy, którzy:

• pozostają dysponentami danej nieruchomości na cele budowlane (np. tytułem umowy najmu i umowa zawiera warunek, że najemca może dokonywać prac budowlanych w obiekcie będącym przedmiotem najmu) lub są po prostu właścicielami danej nieruchomości, w tym współwłaścicielami tej nieruchomości, a zatem podatnicy, którzy posiadają tytuł prawny wynikający z:
  • prawa własności,
  • użytkowania wieczystego,
  • zarządu,
  • ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (np. najem, podnajem, spółdzielcze prawa do nieruchomości – własnościowe lub lokatorskie, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, służebność, zastaw, użytkowanie itp.,
• w przypadku, gdy prawo wymaga dodatkowego pozwolenia na budowę - z ulgi korzystają tylko ci podatnicy, którzy posiadają takie zezwolenie wydane przed datą złożenia wniosku o zwrot (może być wydane po dacie zakupów materiałów mieszkaniowych), por. interpretacja indywidualna z dnia 19.02.2009 r., sygn. IPPB2/415-1574/08-2/AK - Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
• podatnik lub jego małżonek nie działał jako podatnik podatku VAT czynny lub podatnik VAT zwolniony, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem i to czynności zarówno opodatkowanych konkretną stawką podatku, jak i czynności zwolnionych.

Często podatnik, który szykuje lokale pod najem, chce skorzystać ze zwrotu i składa VZM-1(5). Jest to postępowanie nieprawidłowe. Wynajmujący działa wówczas w roli podatnika VAT, nawet w przypadku najmu dla osób fizycznych na cele mieszkaniowe (np. dla studentów). Gdyby natomiast podatnik zdecydował się na najem po jakimś okresie - ulgi zwrotu nie musi korygować. W chwili występowania z wnioskiem był on bowiem uprawniony do zwrotu. Późniejsza zmiana statusu nie zmienia prawa do ulgi.

Podstawą otrzymania zwrotu jest faktura VAT. Nie będzie nim natomiast rachunek wystawiony przez podatnika VAT zwolnionego. Odpowiednio zakup używanych towarów na fakturę marża nie pozwala na występowanie o zwrot VAT.

Nie można odliczać podatku VAT z tytułu nabycia usługi remontowej lub budowlanej, nawet w przypadku opodatkowania jej podstawową stawką podatku VAT (odliczamy zatem VAT od nabycia towarów, jeżeli kupiono je do budowy, nadbudowy lub rozbudowy i remontu, w przypadku prac remontowych, chodzi tylko o takie, które wskazano tutaj).

W przypadku zawarcia umowy z wykonawcą remontu warto zadbać o to, by umowa obejmowała samo wykonanie usługi, natomiast towary budowlane i remontowe dostarczane było przez zlecającego – czyli przez osobę fizyczną, korzystającą z ulgi budowlanej.

Faktura nie musi zawierać numeru PKWiU towaru, o ile nie jest to faktura ze stawką zwolnioną. Bezpodstawne jest zatem twierdzenie części urzędów skarbowych, jakoby prawo do ulgi występowało jedynie w przypadku faktur oznaczonych grupowaniem klasyfikacji PKWiU.

Faktura wystawiana na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej może nie zawierać numeru NIP nabywcy. Taka faktura jest ważna i pozwala korzystać z odliczenia.

Faktura uprawniająca do zwrotu może zawierać wiele pozycji, może zawierać również pozycje spoza listy towarów z ulgą. Wówczas wniosek dotyczy wyłącznie części pozycji faktury. Przedstawienie takiej faktury jest postępowaniem prawidłowym. Odliczenie może następować również na podstawie faktury zawierającej pozycje dotyczące usługi remontowej lub budowlanej oraz dostawy towarów. W takim przypadku zwrot dotyczy tylko dostawy towarów, ale faktura uprawnia do zwrotu w tej części, jest fakturą prawidłową.

Dla celów zwrotu VAT faktura musi być jednak wystawiona prawidłowo, zatem musi posiadać wszystkie elementy konieczne, musi być wystawiona przez podmiot uprawniony o wystawiania faktur VAT itd. Błędy na fakturach powinny być korygowane, a faktura powinna odpowiadać stanowi danej transakcji (czyli być potwierdzeniem takiego zakupu, który faktycznie się odbył).

Uwaga – wniosek o wystawienie faktury powinien być złożony w terminie 7 dni od dnia wydania towaru!

 

Towary uprawniające do ulgi

Wniosek składa się w związku z nabyciem materiałów, które przed 1 maja 2004 r. opodatkowane były stawką 7% a obecnie opodatkowane pozostają stawką VAT podstawową. Tym samym z odliczenia nie skorzysta podatnik nabywający towary u podatnika VAT zwolnionego podmiotowo z VAT (w związku z niską wartością sprzedaży opodatkowanej - do 150 tys. zł rocznie). Wykaz towarów, których nabycie uprawnia do ulgi wskazany został w załączniku do rozporządzenia w sprawie zwrotu.

Odliczenie przysługuje zarówno w zakresie towarów nabytych przed 1 stycznia 2011 i opodatkowanych stawką 22%, jak również nabytych po tej dacie, opodatkowanych stawką 23%.

 

 

Jeżeli podatnik nabył towar ze stawką 22% VAT, to odliczenie obowiązuje również po 1 stycznia 2011 r.

Odliczenie VAT dopuszczalne jest wyłącznie w ramach określonych, pięcioletnich limitów. Oznacza to, że od daty złożenia pierwszego wniosku przez podatnika - przez pięć lat może on dokonywać odliczeń zgodnie z obowiązującym w roku złożenia pierwszego wniosku o zwrot - limitu. Limit ten obowiązuje go przez pięć lat. Po ich upływie kolejny wniosek objęty będzie kolejną kwotą limitu.

Limit pięcioletni dotyczy kwot zwróconych podatnikowi w okresie 5 lat. Natomiast okresy pięcioletnie liczy się od momentu złożenia pierwszego wniosku przez danego podatnika. Kwota zwrotu dotyczy sumy wszystkich wydatków udokumentowanych fakturami i podlega zaokrągleniu do pełnych złotych.

W przypadku małżonków limit ten liczy się łącznie dla nich obojga. Oznacza to, że małżonkowie domagać się mogą razem – również gdy prowadzą oddzielne inwestycje - zwrotu kwoty łącznie nieprzewyższającej limitu przewidzianego dla jednej osoby fizycznej, a nie dla dwóch osób.

Zwrot przekazywany jest albo łącznie na rzecz obojga małżonków - jeśli oboje realizują inwestycję łącznie, albo na rzecz jednego małżonka. Zakończenie małżeństwa powoduje, że małżonek wraca do pełnej kwoty limitu 5 letniego, liczonego od dnia złożenia wspólnie wniosku, niemniej kwoty zwrotu uzyskane w trakcie trwania małżeństwa podlegają doliczeniu do kwot uzyskiwanych po jego zakończeniu.

W tym przypadku:

• jeżeli małżonek występował o zwrot łącznie z drugim małżonkiem, oboje byli wnioskodawcami (bo razem podejmowali inwestycję) – uzyskana kwota zwrotu podlega po ustaniu małżeństwa jedynie w połowie rozliczeniu w ramach limitu (po połowie kwoty u każdego małżonka),
• jeżeli małżonek sam realizował inwestycję, był jedynym wnioskodawcą – to po ustaniu małżeństwa cała kwota zwrotu podlega rozliczeniu w ramach limitu.

W przypadku, gdy przed zawarciem związku małżeńskiego, osoba fizyczna otrzymała kwotę zwrotu, to kwotę przysługującą małżonkom pomniejsza się o kwoty uprzednio otrzymane.

O ile limit wskazany w ustawie jest pięcioletni, to wniosek może być składany nie częściej niż raz w roku podatkowym. Jednocześnie uznać należy, że obowiązuje pięcioletni okres rozliczania kwot obejmujących zwrot, ustalanych jako suma wydatków ponoszonych rozpoczynając od pierwszego wniosku podatnika w sprawie zwrotu.

 

Wniosek

Jeżeli osoba fizyczna pozostaje w związku małżeńskim, wniosek może być złożony wspólnie z małżonkiem lub odrębnie przez każdego z małżonków. Jeżeli małżonkowie składają odrębne wnioski, do różnych urzędów skarbowych, są jednocześnie obowiązani zawiadomić o złożeniu wniosku urząd skarbowy właściwy dla złożenia wniosku przez małżonka.

Wniosek składa się najczęściej raz w roku podatkowym. Można złożyć wniosek w danym roku dotyczący faktur wystawionych w latach poprzednich, niemniej nie można wnioskować o zobowiązanie, które się przedawniło.

Do deklaracji urzędowej dołączyć należy kopie:

• pozwolenia na budowę albo - w przypadku remontu - dokumentu potwierdzającego tytuł prawny osoby fizycznej do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego;
• faktur dokumentujących poniesione wydatki.

Kontrola wniosku nastąpić może aż do upływu okresu przedawnienia. Przez ten okres należy przechowywać wszystkie dokumenty uprawniające do zwrotu VAT.

Jeżeli prawidłowość złożonego przez osobę fizyczną wniosku nie budzi wątpliwości, urząd skarbowy dokonuje zwrotu kwoty wykazanej we wniosku bez wydania decyzji.

W przeciwnym razie urząd skarbowy wydawać będzie decyzję podatkową w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Kwota zwrotu podlega wypłaceniu:

• w terminie 25 dni od dnia doręczenia decyzji - o ile podmiot decyduje się wydawać decyzję (urząd skarbowy wydaje w terminie 4 miesiące od dnia złożenia wniosku o zwrot);
• 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku - w przypadkach standardowych, gdy nie trzeba wydawać decyzji.

W przypadku, gdy osoba fizyczna nie posiada zaległości podatkowych, kwota zwrotu podlega wypłaceniu:

• w kasie, albo
• za pośrednictwem poczty, albo
• za pośrednictwem banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.

Brak wypłaty w terminie spowoduje oprocentowanie kwoty zwrotu w wysokości opłaty prolongacyjnej ustalanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatków stanowiących dochód budżetu państwa, obowiązującej w dniu, w którym upłynął termin wypłaty kwoty zwrotu. Przysługuje ono za okres:

• w przypadku, gdy decyzja nie została wydana w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku lub kwota zwrotu nie została wypłacona w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku o zwrot bez wydawania decyzji - od dnia następującego po dniu, w którym upłynęły 4 miesiące od dnia złożenia wniosku, włącznie do dnia jej wypłacenia;
• w przypadku, gdy kwota zwrotu nie została wypłacona w terminie 25 dni od dnia wydania decyzji przyznającej zwrot - od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin wypłacenia kwoty zwrotu, włącznie do dnia jej wypłacenia.

Oprocentowanie nie przysługuje, jeżeli winę za niewypłacenie kwoty zwrotu w terminie powyżej wskazanym ponosi osoba fizyczna lub opóźnienie w wypłaceniu kwoty zwrotu powstało z przyczyn niezależnych od urzędu skarbowego.

 

Zwrot VAT a przychód

Kwota zwrotu VAT pozostaje zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Kwoty zwrotu nie wykazujemy zatem w PIT rocznym.