Podatki w praktyce
Pomoc eksperta

Podatek giełdowy

Aport do spółki kapitałowej

Standardowo wspólnicy spółek z o. o. lub akcyjnych nie nabywają udziałów wyłącznie za pieniądze. Często ich wkładem przekazywanym w zamian za udziały są świadczenia wykonywane na rzecz spółki lub określone dobra materialne.

Jeżeli wkładem wnoszonym do spółki handlowej są pieniądze, to w chwili objęcia udziałów lub akcji nie rozpoznaje się przychodu. Przychodem jest jedynie:

  • nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny (tu przychód jest rozliczany w chwili nabycia udziałów),
  • należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

W związku z powyższym w chwili nabycia nie rozlicza się również kosztów poniesionych na nabycie udziałów lub akcji w zamian za pieniądze; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych.

Wniesienie do spółki handlowej (z o. o. lub akcyjnej) jako wkładu świadczenia niepieniężnego (maszyny, wartości niematerialne, wyposażenie, przedsiębiorstwo lub jego część) powoduje powstanie przychodu nie tylko w chwili zbycia uzyskanych udziałów, ale już w chwili ich nabycia.

Za przychód uważa się nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny.

Przychód taki powstaje w dniu:  

  1. zarejestrowania spółki albo  
  2. wpisu do rejestru podwyższenia kapitału zakładowego spółki, albo   
  3. wydania dokumentów akcji, jeżeli objęcie akcji jest związane z warunkowym podwyższeniem kapitału zakładowego.

Przed dniem rejestracji spółki, w szczególności w czasie działania w formie spółki w organizacji, nie powstaje przychód z tytułu objęcia udziałów lub akcji. Dopiero rejestracja spółki powoduje rozliczenie takiego przychodu.

Jeżeli nabycie następuje w ramach działalności gospodarczej, przychód z tytułu objęcia udziałów oraz z ich zbycia rozliczyć należy w ramach źródła działalność gospodarcza, a nie w ramach kapitałów pieniężnych. W tym przypadku przychód rozpoznaje się standardowo – zgodnie z terminem ustalenia przychodów z działalności gospodarczej.

Koszty uzyskania przychodów z tytułu objęcia udziałów w spółce handlowej ustala się odrębnie w zależności od tego, czy przedmiotem aportu są:

  • rzeczowe składniki majątku,
  • udziały lub akcje w innej spółce (otrzymuję udziały spółki, a jako wkład wprowadzam do niej inne udziały),
  • przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Uwaga

Aport w postaci majątkowych praw autorskich do utworów własnych twórcy nie spowoduje powstanie kosztów uzyskania. Podobnie kosztu nie generuje aport w postaci weksla własnego.

Koszty uzyskania przychodów ustala się jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego są:

  • środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne – w wartości początkowej przedmiotu wkładu, zaktualizowanej zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszonej o sumę dokonanych przed wniesieniem tego wkładu odpisów amortyzacyjnych;
  • udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni w wartości (zatem dochodzi do nabycia udziałów za wcześniej posiadane udziały czy akcje):
    • nominalnej wnoszonych w formie wkładu niepieniężnego udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, w przypadku gdy zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana cześć,
    • określonej zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 (wartość wydatków poniesionych na nabycie), w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni, które są wnoszone w formie wkładu niepieniężnego, nie zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny (czyli akcje lub udziały będące wkładem były kupione),
    • przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg i ewidencji, określonej na dzień objęcia udziałów (akcji), wkładów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia - w przypadku gdy udziały (akcje) w spółce albo wkłady w spółdzielni, które są wnoszone w formie wkładu niepieniężnego, zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części;
  • wydatków na nabycie lub wytworzenie składnika majątku, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie lub wartości początkowej takiego składnika majątku pomniejszonej o sumę dokonanych od tego składnika odpisów amortyzacyjnych - jeżeli składnik ten został otrzymany przez podatnika w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem z takiej spółki;
  • inne składniki – w wartości wydatków faktycznie poniesionych na nabycie innych składników majątku podatnika, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Jeżeli podatnik w związku z obejmowaniem udziałów (akcji) w zamian za wkład niepieniężny poniósł wydatki związane z objęciem tych udziałów (akcji), to wydatki te powiększają koszty uzyskania przychodów.

W przypadku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, w drodze wkładu niepieniężnego (aportu), wartość poszczególnych składników majątku, wchodzących w skład przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, ustala się:

  • w wysokości wartości początkowej, określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podmiotu wnoszącego wkład - w przypadku składników zaliczonych do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych;
  • w wysokości przyjętej dla celów podatkowych i wynikającej z ksiąg podatkowych podmiotu wnoszącego wkład na dzień nabycia - w przypadku pozostałych składników.

Odrębnie rozliczyć należy przychód i koszty w chwili zbycia (sprzedaży) udziałów lub akcji.

W przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:  

  1. nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) albo wkładów z dnia ich objęcia - jeżeli te udziały (akcje) albo wkłady zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część;   
  2. przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg i ewidencji, o których mowa w art. 24a ust. 1, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji), wkładów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia.

W przypadku sprzedaży udziałów objętych nie w postaci aportu, lecz za pieniądze, wydatki na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych są kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych. Tę samą zasadę stosuje się przy zbyciu jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych z tą różnicą, że przychodu i kosztu nie ustala się przypadku zamiany jednostek uczestnictwa w subfunduszu na inny subfundusz.

 

Podział spółek

Zasady szczególne dotyczą zbycia udziałów (akcji) objętych w wyniku podziału - jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie także majątek pozostający w spółce, nie stanowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa – w takim przypadku dochód stanowi ustalona na dzień podziału nadwyżka nominalnej wartości udziałów (akcji) przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej nad kosztami nabycia lub objęcia udziałów (akcji) w spółce dzielonej; jeżeli podział spółki następuje przez wydzielenie, kosztem uzyskania przychodów jest wartość lub kwota wydatków poniesionych przez udziałowca (akcjonariusza) na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalona w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego udziałowca wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem.

W przypadku zbycia udziałów (zatem już w etapie późniejszym, po dokonanym podziale) spółek przejmujących lub zawiązanych w wyniku podziałów, kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej jest ich wartość nominalna ustalona na dzień zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej albo na dzień zarejestrowania spółek nowo zawiązanych.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 19-05-2011
  • data modyfikacji: 07-01-2016

Komentarze

Brak komentarzy
Dodaj swój komentarz