Obowiązująca od 6 sierpnia 2008 r. abolicja podatkowa to ustawa, wprowadzająca znaczącą ulgę podatkową dla osób osiągających dochody zagraniczne opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z umowami międzynarodowymi w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu występują dwie zasady opodatkowania dochodów zagranicznych: wyłączenia z progresją oraz odliczenia proporcjonalnego. Ta ostatnia zasada zobowiązuje podatników do zapłaty podatku dochodowego od dochodów zagranicznych w Polsce. Ustawa abolicyjna ma zrównać obie zasady, tzn. w praktyce zwolnić z podatku w Polsce dochody uzyskane za granicą i opodatkowane zasadą odliczenia proporcjonalnego.

Ustawa dotyczy okresu od 2002 r. i zawiera rozwiązania na przyszłość.

Rozliczenia roczne PIT za lata objęte abolicją

Gdy umowa międzynarodowa zwalnia dochód zagraniczny w Polsce z progresją, albo też w całości opodatkowuje go jedynie w Polsce (a nie za granicą), to ustawa abolicyjna nie znajdzie zastosowania w takich przypadkach.

Rodzaje dochodów

Ustawa abolicyjna dotyczy następujących rodzajów dochodów (przychodów):

• ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy;
• z działalności wykonywanej osobiście:
  • przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
  • przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
  • przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
  • przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek;
  • przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej;
  • przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych;
  • przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
    • osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej;
    • właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością;
  • przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej;.
• z pozarolniczej działalności gospodarczej:
  • zasady ogólne (skala podatkowa, kpir);
  • podatek liniowy (19%, kpir);
  • ryczałt ewidencjonowany (ewidencja przychodów),
• z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu  korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi.

Np. odsetki, niektóre zasiłki, przychody z najmu - nie podlegają ustawie abolicyjnej. Ustawie abolicyjnej nie podlegają przychody z działalności gospodarczej w ramach karty podatkowej. Wynika to z założeń dot. karty podatkowej - dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej prowadzonej za granicą nie mogą korzystać z opodatkowania w formie karty podatkowej.