Pytania czytelników:

31 grudnia, spis z natury

Redakcja odpowiada

31 grudnia czyli spis z natury

Zakończenie roku w firmie to innymi słowy porównanie stanu magazynowego firmy z początku i końca roku, stwierdzenie nadwyżki towarów lub ich niedoboru i określenie przychodu lub kosztu, które z tego tytułu występują.

Dochodem z działalności jest bowiem różnica pomiędzy przychodem a kosztami uzyskania powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

Nie jest istotne ani to, jakim rodzajem działalności podatnik się zajmuje, ani też, czy faktycznie na początku i na końcu roku jakiekolwiek składniki majątku znajdowały się na stanie (odpowiedź nr 17155).

Do inwentaryzacji przygotowują się zatem wszyscy podatnicy.

Spis powinien zostać ujęty raz jako inwentaryzacja końcoworoczna, a drugi raz jako pierwsza pozycja roku następnego - przy czym ilość pozycji i ich wartość musi odpowiadać stanowi faktycznemu. Regułą będzie zatem przepisanie stanu z pierwszego spisu i ujęcie go w tych samych wartościach w drugim. Gdyby między spisami zdarzyła się jednak dostawa – będzie ona wyszczególniana w spisie początkoworocznym, odpowiedź nr 16582.

Może się również zdarzyć tak, że sporządzenie spisu z natury przyczyni się do wykazania straty przez podatnika. Taką zresztą praktykę stosują co sprytniejsi podatnicy, którzy znając wartość swojego przychodu na dany rok i spodziewając się wysokiej sprzedaży w przyszłym w ostatnich miesiącach roku nabywają towary handlowe lub produkty, z których korzystać będą w roku przyszłym. Fakt ten przyczyni się do obniżenia wartości przychodu na dany rok – i przesunie zobowiązanie podatkowe na lata kolejne.

Natomiast wykazaną stratę z działalności gospodarczej w ramach tego źródła może Pan odliczyć od dochodu (również w trakcie roku od zaliczek na podatek). Odliczenie przysługuje przez 5 lat następujących bezpośrednio po roku wykazania straty, nie więcej jednak niż 50% tej straty rocznie, odpowiedź nr 30004.

Co istotne, spisem końcoworocznym nie obejmuje się środków trwałych oraz wyposażenia.

Spis z natury powinien zawierać co najmniej następujące dane:

• imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy),

• datę sporządzenia spisu,

• numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury,

• szczegółowe określenie towaru i innych składników obejmowanych spisem,

• jednostkę miary,

• ilość stwierdzoną w czasie spisu,

• cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,

• wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,

• łączną wartość spisu z natury oraz

• klauzulę "Spis zakończono na pozycji...",

• podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników), z tym że przy prowadzeniu:

• księgarń i antykwariatów księgarskich - spisem z natury można obejmować jedną pozycją wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem na książki, broszury, albumy i inne;

• działalności kantorowej - spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe;

• działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw - spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki;

• działów specjalnych produkcji rolnej - spisem z natury należy objąć niezużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz ilość zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.

Spis z natury musi być wpisany do księgi według poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne, szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie przechowuje się łącznie z księgą.

Wyceny elementów spisu z natury dokonuje się najpóźniej na 14 dni po sporządzeniu spisu.

Spis z natury powinien obejmować również towary stanowiące własność podatnika, znajdujące się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem podatnika. Zatem - w przypadku, gdy towar został już nabyty, lecz nie trafił jeszcze do magazynu - spis z natury obejmie również zakupione towary, odpowiedź nr 22572.

Powyższe może jednak modyfikować umowa łącząca strony, w szczególności kwestię przeniesienia posiadania rzeczy w chwili wysyłki lub dopiero w momencie jej otrzymania, odpowiedź nr 824.

Dodatkowo w spisie ująć należy towary obce znajdujące się w zakładzie podatnika (szczególnie ważne przy działalności lombardowej). Towary obce nie podlegają wycenie; wystarczające jest ilościowe ich ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność.

A zatem przy prowadzeniu lombardu wyszczególniać należy towary obce w spisie, ale pozostawić je bez wyceny; kwotowo nie wpływają one zatem na wartość spisu z natury i od ich wartości nie zapłaci się podatku.

Odmiennie wygląda jednak przypadek prowadzenia działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw - spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki. Tylko w tym zakresie (jeżeli udzielono pożyczki związanej z zastawioną rzeczą) należy spisem objąć składniki majątku znajdujące się na stanie lombardu i wycenić, odpowiedź nr 28281.

Towary objęte spisem z natury podlegają wycenie. Dopiero po jej sporządzeniu spis z natury może podlegać ujęciu i porównaniu ze stanem z początku roku.

Piotr Szulczewski

16-12-2010

Reklama

Pytania czytelników:

Redakcja odpowiada

31 grudnia czyli spis z natury