31.12 Rok 2010 będzie lepszy dla przedsiębiorców

Mamy nadziejÄ™, że nie powtórzy siÄ™ sytuacja, jakÄ… mieliÅ›my pod koniec 2008 roku i na poczÄ…tku 2009, gdy ryzyko prowadzenia dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej postrzegane byÅ‚o przez paÅ„stwa, przedsiÄ™biorstwa, jak i indywidualnych konsumentów jako bardzo duże. Rok 2010 bÄ™dzie pod każdym wzglÄ™dem zdecydowanie spokojniejszy i lepszy od 2009 – ryzyka sÄ… już lepiej rozpoznane (i wycenione np. przez agencje ratingowe, marże banków, czy też rynek pochodnych instrumentów kredytowych), ceny surowców i kursy walut nie zmieniajÄ… siÄ™ już w sposób tak gwaÅ‚towny i nieprzewidywalny, a caÅ‚y Å›wiat rozwiniÄ™ty powoli wychodzi z recesji gospodarczej.

W ocenie Lewiatana w Polsce obecnie czeka nas umiarkowany wzrost gospodarczy, niewystarczajÄ…cy jednak do zahamowania wzrostu bezrobocia. Stopa wzrostu PKB zdecydowanie przekroczy zakÅ‚adane w budżecie 1,2% i prawdopodobnie siÄ™gnie 2,0 -2,5%, jeÅ›li nie wiÄ™cej. W drugiej poÅ‚owie 2010 roku coraz pilniejsze stawać siÄ™ bÄ™dÄ… dziaÅ‚ania oszczÄ™dnoÅ›ciowe dla przywrócenia równowagi finansów publicznych. Utrzymywanie stanu obecnego bÄ™dzie coraz bardziej zagrażać Å›rednioterminowym perspektywom rozwoju kraju.

Wzrost gospodarczy Polski w 2010 roku ksztaÅ‚tować siÄ™ bÄ™dzie w zależnoÅ›ci od dwóch podstawowych czynników:

- ZewnÄ™trznej koniunktury - trzeba obserwować najwiÄ™ksze kraje zachodnioeuropejskie: Niemcy, WÅ‚ochy, WielkÄ… BrytaniÄ™ i FrancjÄ™ – naszych najważniejszych partnerów handlowych. Kryzys przyszedÅ‚ do Polski z zagranicy i stamtÄ…d również nadejdÄ… impulsy ożywienia w postaci popytu na nasz eksport. Znaczna poprawa wyników polskiego przemysÅ‚u, szczególnie w jego proeksportowych gaÅ‚Ä™ziach w IV kwartale 2009 roku, może być zwiastunem nadchodzÄ…cego ożywienia. Kluczowe bÄ™dÄ… informacje o odradzaniu siÄ™ popytu konsumpcyjnego w gÅ‚ównych krajach zachodnioeuropejskich. W 2009 roku byÅ‚ on częściowo sztucznie podtrzymywany m.in. poprzez dopÅ‚aty do nowych samochodów w zamian za zÅ‚omowanie starych. Wygasanie takich programów może wydÅ‚użyć oczekiwanie na poprawÄ™. Z drugiej strony, przesuniÄ™cie popytu konsumentów w UE na nieco taÅ„szÄ… żywność, taÅ„sze kosmetyki, czy meble, może przynieść korzyÅ›ci eksporterom i producentom z nowych krajów Unii, w tym z Polski.

- Stanu finansów publicznych - silny impuls fiskalny (wzrost wydatków przez kilka kolejnych lat, także w 2009 roku), wzmocniony obniżkÄ… CIT i skÅ‚adki rentowej w 2008 roku, podtrzymaÅ‚ spożycie krajowe w 2009 roku (w tym gospodarstw domowych), czyli w kluczowym pierwszym okresie kryzysu. MiÄ™dzy innymi dziÄ™ki temu jesteÅ›my jedynym krajem Unii, który nie doÅ›wiadczyÅ‚ recesji gospodarczej. Ten czynnik popytowy spowodowaÅ‚ jednoczeÅ›nie wyraźne pogÅ‚Ä™bienie siÄ™ nierównowagi finansów publicznych: szybki wzrost deficytu budżetowego i narastanie dÅ‚ugu publicznego. Ten pierwszy (wedÅ‚ug miÄ™dzynarodowej metodologii) może siÄ™gnąć 6,4% w 2009 i aż 7,5% w 2010 roku. W maju 2010 roku Minister Finansów prawdopodobnie ogÅ‚osi przekroczenie przez polski dÅ‚ug publiczny progu 50% w stosunku do PKB. Obserwacja ksztaÅ‚towania siÄ™ bieżącego deficytu budżetowego w kolejnych miesiÄ…cach 2010 roku przyniesie informacjÄ™ o ew. niebezpieczeÅ„stwie przekroczenia drugiego progu (55%), co zostanie oficjalnie potwierdzone (lub nie) w maju 2011 roku. Tak czy inaczej, przyjdzie czas ostrych oszczÄ™dnoÅ›ci, co jednak może dusić odradzajÄ…cy siÄ™ wzrost gospodarczy.

Ważne jest, aby dziaÅ‚ania zaradcze zacząć podejmować dostatecznie wczeÅ›nie. Kierunek tych dziaÅ‚aÅ„ dla wiÄ™kszoÅ›ci ekonomistów od dawna nie budzi kontrowersji: dokoÅ„czenie reformy emerytalnej, zmniejszenie transferów spoÅ‚ecznych poprzez system KRUS, odciążenie publicznej sÅ‚użby zdrowia poprzez wdrożenie systemu ubezpieczeÅ„ dobrowolnych oraz racjonalizacja innych sfer wydatków spoÅ‚ecznych (np. szkolnictwo wyższe).

W tym kontekÅ›cie wspomnieć należy o powtarzajÄ…cym siÄ™ postulacie zmiany krajowej definicji dÅ‚ugu publicznego, aby „dać oddech” dla przeprowadzenia niezbÄ™dnych reform, bez koniecznoÅ›ci podlegania ostrym rygorom ustawy o finansach publicznych. Aby nie staÅ‚o siÄ™ to przysÅ‚owiowym „rozbijaniem termometru”, ewentualnÄ… zmianÄ™ definicji dÅ‚ugu w 2010 roku można rozważać wyÅ‚Ä…cznie po osiÄ…gniÄ™ciu konsensusu spoÅ‚ecznego i politycznego dla przeprowadzenia dzieÅ‚a uzdrowienia finansów publicznych Polski.

ŹródÅ‚o: Bankier.pl / Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan

powrót do listy aktualnościABC Przedsiębiorcy