28.05 Wysokie dochody ZUS

Dochody ZUS, mimo kryzysu, są wyższe o 7 proc. - wywiad z Marią Szczur członkiem zarządu ZUS ds. ekonomiczno-finansowych - Gazeta Prawna z dn. 22.05.2009 r.

Jak wyglądają wpływy do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za pierwsze miesiące tego roku. Czy kryzys dał się już we znaki ZUS?

Jak na razie nie. WpÅ‚ywy ze skÅ‚adek na ubezpieczenia spoÅ‚eczne w okresie styczeÅ„-marzec wyniosÅ‚y 21,72 mld zÅ‚. Trzeba podkreÅ›lić, że sÄ… realizowane zgodnie z planem. WyniosÅ‚y 24,7 proc. planowanych wpÅ‚ywów na ten okres. Co wiÄ™cej, sÄ… wyższe o 1,4 mld zÅ‚ w stosunku do takiego samego okresu ubiegÅ‚ego roku. Wzrost ten wynosi 7 proc.

Z czego to wynika?

- Zatrudnienie wciąż utrzymuje siÄ™ na wysokim poziomie. Przybywa wprawdzie osób bezrobotnych, ale z naszych danych nie wynika, aby radykalnie malaÅ‚a liczba ubezpieczonych. Wciąż też rosnÄ… pÅ‚ace. Nie jest to już tak szybki wzrost jak w ubiegÅ‚ych latach, ale pensje wciąż rosnÄ…. A dziÄ™ki temu wyższe sÄ… wpÅ‚yw do FUS.

Jaka jest prognoza ZUS dotyczÄ…ca tych wpÅ‚ywów do koÅ„ca 2009 r. Czy w zwiÄ…zku z pogarszajÄ…cÄ… siÄ™ sytuacjÄ… na rynku pracy bÄ™dÄ… niższe od planowanych?

- WpÅ‚ywy ze skÅ‚adek do FUS w 2009 roku wedÅ‚ug ustawy budżetowej majÄ… wynieść 87,9 mld zÅ‚. Jednak rzeczywista kwota w znaczÄ…cym stopniu bÄ™dzie zależeć od faktycznego uksztaÅ‚towania wskaźników makroekonomicznych, w szczególnoÅ›ci sytuacji na rynku pracy i w wzrostu wynagrodzeÅ„. A to w tej chwili trudno jest przewidywać.

A co zrobi ZUS, gdy wpływy będą niższe od zakładanych?

- W przypadku znacznego odchylenia siÄ™ zmiennych makroekonomicznych, które sÄ… zakÅ‚adane przy konstrukcji planu, FUS bÄ™dzie zmuszony do pokrycia niedoboru z dotacji budżetu lub ze Å›rodków pozyskanych z kredytów. Z zaciÄ…gniÄ™ciem pożyczki nie powinno być problemu, bo mamy lub bÄ™dziemy mieć otwarte w bankach linie kredytowe. ZUS jest dobrym, pewnym pÅ‚atnikiem i banki nie bojÄ… siÄ™ pożyczać nam pieniÄ™dzy.

Wydaje się, że w obecnej sytuacji ZUS nie może liczyć na dodatkowe pieniądze z budżetu. Ile więc będzie musiał pożyczyć?

- Przeprowadzone symulacje wykazują, że zmiana wskaźnika wzrostu wynagrodzeń lub zatrudnienia w gospodarce o 1 pkt proc. w stosunku do planowanych może skutkować niższymi wpływami do FUS rzędu 1,0-1,1 mld zł. Jeśli więc zakładany wzrost płac będzie niższy np. o 2 pkt proc., a zatrudnienie o 3 pkt proc., w kasie FUS może zabraknąć około 5 mld zł. Chcę jednak zapewnić, że mimo tego świadczeniobiorcy mogą spać spokojnie.

Wypłata ich świadczeń jest gwarantowana przez państwo i nie ma możliwości, żeby nie otrzymali ich w terminie. Do tej pory to się nie zdarzyło.

Niższy niż oczekiwano wzrost pÅ‚ac i liczba pracujÄ…cych to nie jedyne zmartwienie ZUS. MuszÄ… też paÅ„stwo poradzić sobie z wyzwaniami, które nie sÄ… przewidziane w planie finansowym FUS na ten rok.

- Tak. Oprócz ewentualnych niższych przychodów musimy siÄ™ też liczyć z wyższymi wydatkami. FUS musi znaleźć dodatkowe 0,4 mld zÅ‚ w zwiÄ…zku ze wzrostem wydatków na Å›wiadczenia, w wyniku m.in. wyższego niż zakÅ‚adano tegorocznego wskaźnika waloryzacji. WyniósÅ‚ 106,1 proc., a nie zakÅ‚adane 105,7 proc. Ponadto obserwujemy znaczny wzrost liczby wypÅ‚acanych Å›wiadczeÅ„, gÅ‚ównie w zwiÄ…zku z korzystaniem z uprawnieÅ„ do wczeÅ›niejszej emerytury przez mężczyzn urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., którzy osiÄ…gnÄ™li wiek 60 lat i legitymowali siÄ™ co najmniej 35-letnim stażem ubezpieczeniowym. W marcu tego roku z tego tytuÅ‚u wypÅ‚acono Å›wiadczenia dla blisko 167 tys. osób. ZakÅ‚adany plan przewidywaÅ‚, że bÄ™dzie ich 103,2 tys. To zwiÄ™kszy wydatki FUS o kolejne 1,6 mld zÅ‚.

Czy to już koniec?

- Nie. Do innych czynników mogÄ…cych skutkować zwiÄ™kszeniem wydatków FUS należy jeszcze m.in. podwyższenie podstawy wymiaru zasiÅ‚ków i Å›wiadczeÅ„ chorobowych w wyniku realizacji postanowieÅ„ TrybunaÅ‚u Konstytucyjnego z 24 czerwca 2008 r. Szacowane skutki wyrównaÅ„ wraz z odsetkami za okres trzech lat siÄ™gnÄ… 1,9-3,5 mld zÅ‚. Ustawodawca przyznaÅ‚ też prawo do zasiÅ‚ku chorobowego ubezpieczonym, którzy do koÅ„ca 2008 roku ukoÅ„czyli 50 lat od 15. dnia niezdolnoÅ›ci do pracy w ciÄ…gu roku (a nie 34. jak pozostaÅ‚ym). To kolejne 0,3 mld zÅ‚. Trudna do oszacowania, ale na pewno kosztowna, bÄ™dzie też realizacja uchwalonych niedawno przez Sejm przepisów dotyczÄ…cych tzw. przedsiÄ™biorczych matek. ZUS zaliczy skÅ‚adki opÅ‚acone przez osoby prowadzÄ…ce firmy i przebywajÄ…ce na urlopie macierzyÅ„skim lub wychowawczym od 1999 r. na poczet zalegÅ‚ych i bieżących skÅ‚adek - dla tych, które wciąż prowadzÄ… dziaÅ‚alność. Zwróci natomiast skÅ‚adki w gotówce, gdy zainteresowana już nie prowadzi dziaÅ‚alnoÅ›ci. Kosztować też bÄ™dzie umożliwienie od 8 stycznia 2009 r. pobierania Å›wiadczeÅ„ osobom kontynuujÄ…cym zatrudnienie u pracodawcy, na rzecz którego wykonywano pracÄ™ bezpoÅ›rednio przed nabyciem prawa do emerytury. ZwiÄ™kszy to liczbÄ™ emerytów. Dodatkowe pieniÄ…dze muszÄ… siÄ™ też znaleźć na ponowne ustalanie podstawy wymiaru Å›wiadczeÅ„ osób, które pozostawaÅ‚y w stosunku pracy, a za który to okres nie można ustalić podstawy wymiaru skÅ‚adek. Przyjmujemy, że w tym czasie zarabiali minimalnÄ… pensjÄ™.

Strasznie dużo tych nowych, nieplanowanych wydatków. Czy jest realny scenariusz - biorÄ…c pod uwagÄ™ możliwość niższych wpÅ‚ywów - że w FUS może zabraknąć w tym roku nawet 8-10 mld zÅ‚?

- MyÅ›lÄ™, że znacznie mniej. Bardziej prawdopodobna jest kwota okoÅ‚o 5 mld zÅ‚. ChcÄ™ też przypomnieć, że ZUS musi w tym roku zaoszczÄ™dzić ponad 0,4 mld zÅ‚ na swojej bieżącej dziaÅ‚alnoÅ›ci, dziÄ™ki czemu deficyt bÄ™dzie o tÄ™ kwotÄ™ niższy. Uda nam siÄ™ go jednak sfinansować. LiczÄ™, że część brakujÄ…cych FUS Å›rodków otrzymamy z budżetu, część trzeba bÄ™dzie pożyczyć. Jeszcze raz chcÄ™ jednak podkreÅ›lić, że nie ma żadnego powodu do obaw o wypÅ‚atÄ™ Å›wiadczeÅ„.

Rozmawiał Bartosz Marczuk

Redakcja: Rzecznik Prasowy ZUS

ŹródÅ‚o: ZUS

powrót do listy aktualnościwięcej